Page 100 - รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยและรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี 2556
P. 100
99
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำาปี ๒๕๕๖
๓) การประเมินสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้
(๑) สถานการณ์การบังคับใช้กฎหมายในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
เมื่อพิจารณาการดำาเนินการของหน่วยงานรัฐด้านความมั่นคงในการบังคับใช้
กฎหมายในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ พบว่า กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง ทั้ง ๓ ฉบับ ในกรณีนี้
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๗ ยินยอมให้ใช้ได้ตามความจำาเป็น
และรัฐธรรมนูญมีบทบัญญัติที่เป็นการจำากัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนซึ่งรองรับไว้ อีกทั้งยังมี
บทบัญญัติที่ให้เจ้าหน้าที่รัฐผู้ดำาเนินการตามกฎหมายดังกล่าวนั้นไม่ต้องรับผิดทั้งทางแพ่ง ทางอาญา และ
ทางวินัย ส่งผลให้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติที่อาจนำาไปสู่การละเมิดสิทธิมนุษยชนหลายๆ กรณี เช่น นำาไปสู่
การใช้ความรุนแรงในการจับกุม ควบคุมตัว การซ้อมทรมานเพื่อให้รับสารภาพ หรือการเหวี่ยงแหจับกุม
โดยการขาดการหาพยานหลักฐานที่ชัดเจน ทำาให้มีผู้ถูกจับกุมดำาเนินคดีในกระบวนการทางศาลเป็น
จำานวนมาก ส่งผลให้กระบวนการยุติธรรมมีความล่าช้า นำาไปสู่การให้ผู้ที่มีความเห็นต่างไปสร้างเงื่อนไข
ในการลดความชอบธรรมในการทำาหน้าที่ของฝ่ายรัฐทั้งในด้านความมั่นคงและกระบวนการยุติธรรม
ซึ่งถือได้ว่า การดำาเนินการภาครัฐเกี่ยวกับมาตรการการบังคับใช้กฎหมายนั้น ยังไม่สอดคล้องกับนโยบาย
ของรัฐบาลเกี่ยวกับการบริหารและพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. ๒๕๕๕ - ๒๕๕๗ ที่ให้ความสำาคัญ
กับการให้ความเป็นธรรมแก่ประชาชนในพื้นที่โดยยึดหลักนิติรัฐและเคารพหลักสิทธิมนุษยชน ประกอบ
หลักการในเรื่องสิทธิในกระบวนการยุติธรรมที่ถูกบัญญัติรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ ซึ่งกำาหนดว่า บุคคล
ย่อมเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยง่าย สะดวก รวดเร็ว และทั่วถึง (มาตรา ๔๐) และกำาหนดให้
รัฐต้องดำาเนินการตามแนวนโยบายด้านกฎหมายและการยุติธรรม โดยดูแลให้มีการปฏิบัติและบังคับการ
ให้เป็นไปตามกฎหมายอย่างถูกต้อง รวดเร็ว เป็นธรรม และทั่วถึง คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ให้พ้นจากการล่วงละเมิดทั้งโดยเจ้าหน้าที่รัฐ และโดยบุคคลอื่น และต้องอำานวยความยุติธรรมแก่ประชาชน
อย่างเท่าเทียมกัน (มาตรา ๘๑)
