Page 15 - รายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี 2551 - 2552

13
13

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
คณะกรร

สิทธิมนุษยชนยุคแรก (First-generation human rights) เป็นสิทธิที่เกี่ยวกับเสรีภาพ
และการมีส่วนร่วมทางการเมืองที่จะป้องกันบุคคลจากการใช้อำานาจอย่างเกินขอบเขตของรัฐ เช่น
เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น สิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม เสรีภาพใน

การนับถือศาสนา และสิทธิในการออกเสียงเลือกตั้ง เป็นต้น สิทธิกลุ่มนี้มีที่มาจากพัฒนาการ
ทางการเมืองในยุโรปและมีปรากฏในเอกสารทางประวัติศาตร์ เช่น ในปฏิญญาว่าด้วยสิทธิของ

คนและพลเมือง (Declaration on the Rights of Man and of Citizen) ของฝรั่งเศสที่มีการจัด
ทำาขึ้นในคริสต์ศตวรรษ ที่ ๑๘ ต่อมา สิทธิเหล่านี้ได้รับการยอมรับเป็นการทั่วไปในระดับระหว่าง
ประเทศและพัฒนาไปเป็นกฎหมายระหว่างประเทศ ดังเห็นได้จากการที่สหประชาชาติได้บัญญัติ

สิทธิดังกล่าวไว้ในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนซึ่งได้รับการรับรองเมื่อปี พ.ศ.๒๔๙๑ และ
ในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองที่ได้มีการจัดทำาขึ้นเมื่อปี

พ.ศ.๒๕๐๙
สิทธิมนุษยชนในยุคที่สอง (Second-generation human rights) เป็นสิทธิที่เกี่ยวข้อง

กับความเท่าเทียมซึ่งเริ่มได้รับการยอมรับจากประเทศต่างๆ หลังสงครามโลกครั้งที่ ๑ สิทธิ
มนุษยชนในยุคที่สองนี้มีลักษณะเป็นสิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยเป็น สิทธิ
ที่ประกันว่า พลเมืองทุกคนและทุกกลุ่มจะได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม เช่น สิทธิในการ

มีงานทำา สิทธิในที่อยู่อาศัยและบริการด้านสุขภาพ สิทธิในการได้รับสวัสดิการสังคม
เป็นต้น สิทธิมนุษยชนในยุคที่สองนี้ได้รับการบัญญัติไว้ในปฏิญญาสากล ว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
ของสหประชาชาติเช่นเดียวกับสิทธิมนุษยชนในยุคแรก และได้พัฒนาไปเป็นกฎหมายระหว่าง

ประเทศ หลังจากที่ได้มีการจัดทำากติการะหว่างประเทศ ว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และ
วัฒนธรรม ซึ่งได้รับการรับรองโดยสหประชาชาติ เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๙ พัฒนาการของแนวคิดด้าน

สิทธิมนุษยชนในยุคที่สองนี้ได้กำาหนดหน้าที่ของรัฐในเรื่องสิทธิมนุษยชนว่า รัฐมีหน้าที่ในการ
เคารพ ส่งเสริม และทำาให้สิทธิมนุษยชนเกิดผลในทางปฏิบัติ ทั้งนี้ เท่าที่ทรัพยากรของแต่ละรัฐ
จะเอื้ออำานวย

สิทธิมนุษยชนในยุคที่สาม (Third-generation of human rights) เป็นสิทธิที่นอกเหนือ

ไปจากสิทธิของพลเมืองและสิทธิทางสังคมที่กล่าวถึงในยุคแรกและยุคที่สองข้างต้น สิทธิ
มนุษยชนในยุคที่สามประกอบด้วยสิทธิประเภทต่างๆ ที่มีการวางหลักการไว้ในปฏิญญาและ
เอกสารระหว่างประเทศหลายฉบับ แต่ยังไม่มีผลบังคับใช้ในทางกฎหมายกับรัฐบาลประเทศต่างๆ

สิทธิมนุษยชนในยุคที่สาม เช่น สิทธิในการพัฒนาตามที่ปรากฏในปฏิญญา ว่าด้วยสิทธิในเรื่อง
ดังกล่าวที่ได้รับการรับรองโดยสหประชาชาติ เมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๙ ซึ่งกล่าวถึงสิทธิของประชาชน
ทุกภาคส่วนในการมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาและการกระจายผลของการพัฒนาไปยังคน

กลุ่มต่างๆ อย่างเป็นธรรม นอกจากนี้ ยังมีปฏิญญาสตอคโฮล์ม และปฏิญญาริโอ พ.ศ.๒๕๑๕
และพ.ศ.๒๕๓๕ ที่เป็นผลของการประชุมสหประชาชาติด้านสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาที่กล่าวถึง
สิทธิในการมีสิ่งแวดล้อมที่ดี และสิทธิในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

เป็นต้น