Page 34 - รายงานการศึกษาวิจัยฉบับย่อ สิทธิชุมชนในการจัดสรรทรัพยากรน้ำโดยใช้แนวทางสันติวิธี : กรณีศึกษาพื้นที่ต้นน้ำของประเทศไทย
P. 34
25
เขตป่าหรือตามลุ่มน้้า โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์นั้นเป็นผู้ท้าลายป่าท้าลายสภาพแวดล้อมตามลุ่มน้้า
ท้าให้รัฐจึงต้องเข้ามาเป็นผู้ดูแลโดยกระบวนการบังคับใช้กฎหมายอย่างเด็ดขาดเพื่อรักษาทรัพยากร
ให้คงอยู่ และกันบุคคลอื่นที่ใช้หรือพึ่งพิงทรัพยากรนั้นออกไปโดยไม่ได้ค้านึงถึงการตั้งอยู่ของชุมชน
รูปแบบ และวิธีการจัดการของชุมชนท้องถิ่นที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ป่านั้นจริง ๆ ตามวิถีชีวิตของพวกเขา
ที่ด้ารงกันมา การจัดการทรัพยากรรูปแบบเช่นนี้โดยรัฐจึงเป็นปัญหาอย่างยิ่งต่อวิถีชีวิตของชุมชน
ในช่วงสามทศวรรษที่ผ่านมา การจัดการทรัพยากรธรรมชาติของประเทศไทยอยู่ในสถานการณ์ช่วงชิง
ทั้งการช่วงชิงทรัพยากรธรรมชาติระหว่างรัฐกับเอกชน รัฐกับชุมชน และเอกชนกับชุมชน ปัญหา
ดังกล่าวได้ทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นมาตลอด ขณะเดียวกัน ระบบกรรมสิทธิ์ของเอกชน (Private
Property) ที่เข้าถือครองทรัพยากรไม่ว่าจะผ่านทางกฎหมาย เช่น การสร้างเหมืองฝายที่ดึงน้้าจาก
ชุมชนมาใช้ประโยชน์กับชุมชนเมืองโดยที่ชุมชนในพื้นที่ยังขาดแคลนน้้า การปฏิรูปที่ดินเพื่อ
การเกษตร รวมถึงการบุกรุกแย่งชิงเพื่อได้สิทธิในการครอบครองทรัพยากรธรรมชาติโดยวิธีการที่ไม่
ชอบด้วยกฎหมายที่เกิดขึ้น การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ได้ส่งผลกระทบต่อระบบการจัดการทรัพยากรโดย
ชุมชน (Common Property) อย่างหนัก จนเป็นความเลือนรางของระบบการจัดการทรัพยากรโดย
ชุมชนท่ามกลางความแก่งแย่งและกีดกันจากอ้านาจรัฐและภาคเอกชน
