Page 20 - รายงานการศึกษาวิจัยฉบับย่อ สิทธิชุมชนในการจัดสรรทรัพยากรน้ำโดยใช้แนวทางสันติวิธี : กรณีศึกษาพื้นที่ต้นน้ำของประเทศไทย
P. 20
11
ด้วยความเร็วที่แตกต่างกัน และในที่สุดจะรวมตัวกันเป็นน้้าที่ไหลในล้าธารด้วยเวลาที่เหลื่อมกัน
นั่นเอง (ส่วนวิจัยต้นน้้า, 2556)
2.3.3 บทบาทของชุมชนพื นที่ต้นน ากับการจัดการทรัพยากรน า
ส้านักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (2555) รายงานว่า การจัดการต้นน้้าของประเทศไทยจะ
ประสบความส้าเร็จนั้น รัฐบาลควรสนับสนุนให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการป่าให้มากยิ่งขึ้น
ให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตผู้คน ส่งเสริมให้ชุมชนท้องถิ่นได้เข้ามามีบทบาทในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
โดยมุ่งให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ ความเข้าใจที่สอดคล้องกับการจัดการ
ทรัพยากรธรรมชาติแบบยั่งยืนต่อจากรากฐานชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยมีหน่วยงานภายนอกทั้ง
ภาครัฐและเอกชนเป็นฝ่ายกระตุ้นและสนับสนุนให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ สิ่งส้าคัญคือจะต้อง
กระจายภาระหน้าที่การมีส่วนร่วม การตัดสินใจ การจัดการ การควบคุม การฟื้นฟู และแนวทางการ
อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไปสู่ชาวบ้านและองค์กรชุมชนเป็นหลัก รวมถึงส่งเสริมบทบาทขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนในพื้นที่ต่อการมีส่วนร่วม การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม
ที่เกิดขึ้น และส่งเสริมให้มีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจในการด้าเนินโครงการ ตลอดจนการมีส่วนร่วม
ในการออกมาตรการเฝ้าระวัง บ้ารุงรักษาสิ่งแวดล้อม รวมถึงส่งเสริมให้มีการจัดท้ากลไกไกล่เกลี่ยใน
ระดับชุมชนเพื่อรองรับการเจรจาข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับนโยบายรัฐที่อาจส่งผลกระทบต่อชุมชน
(กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ, 2562)
2.4 กรอบความคิดและแนวทางการศึกษาวิจัย
การทบทวนวรรณกรรมท้าให้พบว่าสิทธิชุมชนและสันติวิธีเป็นแนวทางการบริหารจัดการ
ทรัพยากรน้้าที่ได้รับการยอมรับระดับสากลและไทยได้ให้การรับรองไว้ในกฎหมายของประเทศ
กรอบความคิดนี้น้ามาสู่แนวทางการศึกษาซึ่งแสดงดังแผนภูมิที่ 2.2
