Page 17 - รายงานการศึกษาวิจัยฉบับย่อ สิทธิชุมชนในการจัดสรรทรัพยากรน้ำโดยใช้แนวทางสันติวิธี : กรณีศึกษาพื้นที่ต้นน้ำของประเทศไทย

8

น่าเชื่อถือ และ (6) ไม่อารมณ์ร้อน มีไหวพริบดีและมีความเชื่อมั่นในตนเอง (วันชัย วัฒนศัพท์ และ
คณะ, 2550)

2) การเจรจาต่อรอง (Negotiation) หมายถึง กระบวนการของบุคคลที่ต้องการแก้ไขปัญหา

โดยสันติวิธีเพื่อให้เกิดการประนีประนอม พยายามหาข้อตกลงที่ยอมรับได้ของคู่สนทนาทั้ง 2 ฝ่าย
โดยมีการเสนอข้อแลกเปลี่ยนซึ่งน้าผลประโยชน์มาให้ทั้ง 2 ฝ่าย (win-win) และรู้สึกดีเห็นพ้องกันทั้ง

2 ฝ่าย

3) การใช้อนุญาโตตุลาการ (Arbitration) ถือเป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการระงับข้อพิพาท
ทางเลือกที่ได้รับความนิยม รูปแบบการระงับข้อพิพาทของกระบวนการอนุญาโตตุลาการเป็นกรณีที่

คู่พิพาทตกลงกันแต่งตั้งบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือคณะบุคคลหนึ่งขึ้นเป็นอนุญาโตตุลาการ หรือคณะ

อนุญาโตตุลาการ เพื่อท้าการตัดสินชี้ขาดข้อพิพาทที่มีระหว่างกัน
4) กระบวนการนิติบัญญัติ (Legislation) สืบเนื่องจากความขัดแย้งในบางกรณีเกิดขึ้นเพราะ

ผู้คนได้รับความเดือดร้อนจากข้อกฎหมายที่ล้าสมัย หรือกฎหมายที่เอื้อผลประโยชน์ให้กับคนบางกลุ่ม

กฎหมายนี้จึงออกมาภายหลังในการห้ามไม่ให้ผู้คนเข้ามาใช้พื้นที่ ฉะนั้น ทางแก้ไขเพื่อระงับความ
ขัดแย้งนี้อาจจะต้องแก้ไขที่ตัวกฎหมายโดยการใช้กระบวนการนิติบัญญัติ

5) การเจรจาไกล่เกลี่ยข้ามวัฒนธรรม (Cross Cultural Mediation) เป็นการเจรจาไกล่เกลี่ย

เพื่อให้คู่กรณีที่ต่างวัฒนธรรมกันได้รับผลประโยชน์ด้วยกันทั้งสองฝ่ายโดยมีบุคคลที่สามท้าหน้าที่เป็น
คนกลาง (mediator) ในการไกล่เกลี่ย

6) การสานเสวนา (Dialogue) คือ กระบวนการสื่อความหมาย และเรียนรู้เพื่อเข้าใจตนเอง

และผู้อื่น สานเสวนาเป็นการเปิดใจ พูดคุย และฟังกันและกันอย่างลึกซึ้งด้วยเมตตา ไม่ใช่การโต้เถียง
หักล้างหรือเอาชนะ ขณะเดียวกัน สานเสวนาไม่ใช่การพูดคุยเพื่อโน้มน้าว กดดัน บังคับ หรือ

เปลี่ยนแปลงผู้ใด หากจะมีความเปลี่ยนแปลงย่อมต้องเกิดขึ้นในตัวคนนั้นเองตามธรรมชาติ สานเสวนา

จึงน้าไปสู่การลดความไม่เข้าใจ และแก้ไขความขัดแย้งด้วยสันติวิธี (สถาบันพระปกเกล้า, 2562)
7) การไต่สวน (Inquiry) เป็นการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่มุ่งเน้นการจัดการข้อพิพาททั้งใน

ประเทศและระหว่างประเทศ ระบบการไต่สวนระหว่างประเทศเกิดขึ้นเพื่อระงับข้อพิพาทระหว่าง

ประเทศ ทั้งนี้หากไม่สามารถตกลงกันได้โดยทางการทูตอันเนื่องมาจากมีความเห็นขัดแย้งกันก็ให้
จัดตั้งคณะกรรมาธิการไต่สวนขึ้น เพื่ออ้านวยการศึกษาวิเคราะห์ปัญหาโดยหาข้อเท็จจริงอันแน่ชัด

ด้วยการสืบสวนที่ปราศจากความล้าเอียงและด้วยความบริสุทธิ์ใจ

8) การไม่ให้ความร่วมมือ (Non-Cooperation) การไม่ให้ความร่วมมือหรือเพิกถอนความร่วมมือ
เป็นปฏิบัติการที่ไร้ความรุนแรงโดยมีเจตนาที่จะหยุดยั้งหรือเพิกถอนความร่วมมือในรูปแบบหรือ

ระดับที่เคยให้แก่บุคคล กิจกรรม สถาบัน หรือระบอบปกครอง เพื่อแสดงให้เห็นว่าแท้จริงแล้วอ้านาจ