Page 133 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

132 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

กรณีเป็นคดีลหุโทษและไม่ได้ทำ�ผิดอีกเป็นระยะเวล� 1 ปี ก็ส�ม�รถขอลบประวัติได้ กรณีที่ทำ�ผิดม�แล้ว
ในวัยเด็ก เช่น ทำ�ต�มเพื่อน รู้เท่�ไม่ถึงก�รณ์ ควรขอลบประวัติเพื่อให้ส�ม�รถเข้�สู่ระบบง�นในสังคมได้
ทั้งนี้ เป็นอำ�น�จของศ�ลที่จะพิจ�รณ�อนุญ�ตให้ลบข้อมูลเหล่�นั้นได้
ตัวอย่�งประเทศเยอรมนี มีก�รบันทึกประวัติเฉพ�ะผู้ที่ถูกศ�ลพิพ�กษ�ถึงที่สุดแล้วเท่�นั้น
สำ�หรับโทษจำ�คุกตลอดชีวิต เนื่องจ�กเป็นคดีอุกฉกรรจ์ ห�กไม่ได้ทำ�ผิดอีกเป็นระยะเวล� 20 ปี ก็ขอให้
้
ลบประวัติได้ แต่ห�กเป็นคดีอื่น ๆ มีระยะเวล� 3 ปี ห�กไม่กระทำ�คว�มผิดซำ�อีก ขอให้ลบประวัติได้เช่นกัน
ตัวอย่�งประเทศสิงคโปร์ กฎหม�ยเกี่ยวกับทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร เป็นกฎหม�ยในระดับ
พระร�ชบัญญัติ แม้ประเทศสิงคโปร์ไม่ได้ลงน�มเป็นภ�คีในพันธกรณีด้�นสิทธิมนุษยชนฉบับใดเลย
และเป็นประเทศที่เข้มงวดกับก�รรักษ�คว�มสงบเรียบร้อยของสังคมก็ต�ม แต่เปิดโอก�สให้คนที่ติดคุก
้
ส�ม�รถขอลบประวัติได้ในคว�มผิดทั่วไป ห�กได้รับโทษแล้วและในระยะเวล� 5 ปี ไม่ได้กระทำ�ผิดซำ�อีก
(Crime Free Period) อีกทั้งเมื่อขอลบประวัติแล้ว ห�กไปสมัครง�นส�ม�รถแจ้งว่�ไม่เคยกระทำ�คว�มผิด
เช่นนั้นม�ก่อนได้ โดยไม่เป็นคว�มผิดฐ�นแจ้งคว�มเท็จอีกด้วย
สำ�หรับประเทศไทย ในระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติว่�ด้วยประมวลระเบียบก�รตำ�รวจ
ไม่เกี่ยวกับคดีฯ ห�กถูกจำ�คุกจะมีประวัติติดตัวไปตลอดชีวิต แม้จะเป็นคดีเล็กน้อยเพียงใด ก็ต�ม
ถ้�ในอน�คตมีก�รนำ�หลักสันนิษฐ�นว่�เป็นผู้บริสุทธิ์ม�ใช้ โดยมีก�รแยกเป็นทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร
และทะเบียนประวัติผู้ต้องห� คำ�ถ�มต่อม�คือทะเบียนประวัติผู้ต้องห�จะเปิดเผยเพียงใด เช่น ในก�รสอบ
ข้�ร�ชก�ร หน่วยง�นร�ชก�รขอทร�บได้หรือไม่ ห�กเป็นทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรให้เปิดเผยได้
แต่ทะเบียนประวัติผู้ต้องห� หน่วยง�นใดมีสิทธิขอข้อมูลได้บ้�ง รวมถึงเอกชนด้วยหรือไม่ ซึ่งเป็นประเด็น
ที่ต้องพิจ�รณ�ต่อไป นอกจ�กนี้ ทำ�อย่�งไรจะให้บุคคลที่เป็นอ�ชญ�กรเหล่�นั้นส�ม�รถกลับคืนสู่สังคม
ได้อย่�งคนปกติทั่วไป ซึ่งต้องพิจ�รณ�ประสิทธิภ�พของระบบก�รแก้ไข ฟื้นฟูผู้กระทำ�คว�มผิด
ของกรมร�ชทัณฑ์ด้วย

2.4 ทะเบียนประวัติอาชญากรของประเทศไทย ในมุมมองของคณะกรรมการวินิจฉัยการ
เปิดเผยข้อมูลข่าวสาร โดย ศาสตราจารย์ (พิเศษ) สมยศ เชื้อไทย อาจารย์พิเศษและอดีตอาจารย์
ประจำา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร (กวฉ.)
หัวหน้าคณะสาขาสังคม การบริหารราชการแผ่นดินและการบังคับใช้กฎหมาย
พระร�ชบัญญัติข้อมูลข่�วส�รของท�งร�ชก�ร พ.ศ. 2540 ให้อำ�น�จแก่คณะกรรมก�ร วินิจฉัย

ก�รเปิดเผยข้อมูลข่�วส�ร (กวฉ.) ที่จะแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือลบข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่ถูกต้องได้ โดยอยู่ใน
ม�ตร� 23 - 25 แห่งพระร�ชบัญญัติดังกล่�ว
ตัวอย่�งก�รวินิจฉัยคดีเด็กและเย�วชนครั้งแรกในปี พ.ศ. 2559 เกี่ยวกับเด็กที่กระทำ�คว�มผิด
อ�ญ�ศ�ลเปลี่ยนโทษม�เป็นฝึกอบรมที่สถ�นพินิจและคุ้มครองเด็กและเย�วชน เมื่อครบกำ�หนดเวล�
ได้รับใบบริสุทธิ์แต่ยังคงมีประวัติอยู่ในทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรทำ�ให้มีปัญห�คือสมัครง�นไม่ได้
ซึ่งต่อม�เด็กคนดังกล่�วสอบเข้�โรงเรียนน�ยร้อยตำ�รวจได้แต่ไม่ส�ม�รถเข้�เรียนเนื่องจ�กมีคว�มประพฤติ
เสื่อมเสีย เมื่อคณะกรรมก�ร กวฉ. เรียกข้อมูลหน่วยง�นม�พิจ�รณ� พบว่�เป็นก�รกระทำ�เมื่อครั้งยังเป็น
เด็กและเป็นก�รกระทำ�เพื่อปกป้องบุพก�รี ซึ่งคณะกรรมก�ร กวฉ. มีคำ�วินิจฉัยให้ลบข้อมูลประวัติ
ดังกล่�ว แต่สำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติปฏิเสธเนื่องจ�กอ้�งว่�กระทำ�ต�มระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติ
ว่�ด้วยประมวลระเบียบก�รตำ�รวจไม่เกี่ยวกับคดีฯ เมื่อพิจ�รณ�แล้วจะเห็นได้ว่�ระเบียบดังกล่�วไม่สอดคล้อง
กับกฎหม�ย อีกทั้งมีคำ�วินิจฉัยของคณะกรรมก�ร กวฉ. ให้ต้องผูกพันและปฏิบัติต�มสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติ
ไม่มีหน้�ที่และอำ�น�จในก�รเก็บข้อมูลประวัติดังกล่�วต�มกฎหม�ย