Page 131 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)
P. 131
130 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
ที่ให้สันนิษฐ�นไว้ก่อนว่�ผู้ต้องห�หรือจำ�เลยไม่มีคว�มผิด ห�กศ�ลยังมิได้มีคำ�พิพ�กษ�ถึงที่สุดว่�บุคคลนั้น
กระทำ�คว�มผิดจะปฏิบัติกับบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำ�ผิดมิได้ อีกทั้ง ห�กต่อม�พนักง�นอัยก�รสั่งไม่ฟ้อง
ศ�ลพิพ�กษ�ยกฟ้อง ปร�กฏข้อเท็จจริงว่�บุคคลที่เป็นผู้ต้องห�เหล่�นั้นยังมีชื่ออยู่ในทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร
ในท�งปฏิบัติพบปัญห�ว่�หน่วยง�นที่เกี่ยวข้องในกระบวนก�รยุติธรรมยังข�ดก�รเชื่อมโยงข้อมูลระหว่�ง
สถ�นีตำ�รวจท้องที่ กองทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร สำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติ สำ�นักง�นอัยก�รสูงสุด
สำ�นักง�นศ�ลยุติธรรมและกระทรวงยุติธรรม ส่งผลให้ข้อมูลทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรไม่เป็นปัจจุบัน และ
เป็นภ�ระกับประช�ชนในก�รยื่นคำ�ร้องขอลบชื่อ (ขอคัดแยก) ออกจ�กทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรด้วยตนเอง
โดยเงื่อนไขในก�รลบหรือคัดแยกทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรต�มหลักเกณฑ์ประมวลระเบียบก�รตำ�รวจ
ไม่เกี่ยวกับคดี ลักษณะที่ 32 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติว่�ด้วยประมวลระเบียบก�ร
ตำ�รวจไม่เกี่ยวกับคดี ลักษณะที่ 32 ก�รพิมพ์ล�ยนิ้วมือ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2561 บทที่ 4 ก�รคัดแยกและทำ�ล�ย
แผ่นพิมพ์ล�ยนิ้วมือและร�ยก�รประวัติหรือบัญชีประวัติ เช่น ต�มข้อ 1.1 ก�รลบประวัติอ�ชญ�กรทำ�ได้
กรณีเดียวคือมีหลักฐ�นปร�กฏแน่ชัดว่�ต�ยแล้ว ส่วนข้อ 1.2 – 1.19 เช่น กรณีพนักง�นอัยก�รมีคำ�สั่งเด็ดข�ด
ไม่ฟ้อง หรือสั่งยุติก�รดำ�เนินคดีอ�ญ� ศ�ลสั่งยกฟ้องหรือไม่ประทับรับฟ้องจะไม่ส�ม�รถขอลบชื่อออกจ�ก
ทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรได้ แต่คณะกรรมก�รต�มระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติว่�ด้วยประมวล
ระเบียบก�รตำ�รวจไม่เกี่ยวกับคดีฯ จะคัดเลือกแผ่นพิมพ์ล�ยนิ้วมือเหล่�นั้นเสนอผู้บังคับก�รกองทะเบียน
ประวัติอ�ชญ�กร เพื่อพิจ�รณ�เสนอผู้บัญช�ก�รตำ�รวจแห่งช�ติเพื่ออนุมัติให้คัดแยกไว้ โดยยังคงจัดเก็บ
เพื่อใช้ประโยชน์ในท�งร�ชก�รต่อไป
2.2 หลักสิทธิมนุษยชนกับทะเบียนประวัติอาชญากรในประเทศไทย โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์
ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำาศูนย์กฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ข้อมูลประวัติของผู้กระทำ�คว�มผิดคดีอ�ญ�หรือประวัติอ�ชญ�กรถือเป็นข้อมูลข่�วส�ร
ส่วนบุคคลต�มนิย�มของคำ�ว่� “ข้อมูลข่�วส�รส่วนบุคคล” ในม�ตร� 4 แห่งพระร�ชบัญญัติข้อมูลข่�วส�ร
ของร�ชก�ร พ.ศ. 2540 ส่วนก�รจัดเก็บประวัติของผู้กระทำ�คว�มผิดในคดีอ�ญ�นั้น เป็นไปต�มประมวล
ระเบียบก�รตำ�รวจไม่เกี่ยวกับคดี ลักษณะที่ 32 ก�รพิมพ์ล�ยนิ้วมือ
ต�มหลักในคดีอ�ญ�ให้สันนิษฐ�นไว้ก่อนว่�ผู้ต้องห�หรือจำ�เลยไม่มีคว�มผิด (Presumption of
Innocence) ก่อนมีคำ�พิพ�กษ�อันถึงที่สุดว่�บุคคลใดกระทำ�คว�มผิดจะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำ�
คว�มผิดมิได้ ประเทศไทยบัญญัติครั้งแรกในรัฐธรรมนูญแห่งร�ชอ�ณ�จักรไทย พุทธศักร�ช 2492 ม�ตร�
30 และคงหลักก�รนี้ม�จนถึงรัฐธรรมนูญแห่งร�ชอ�ณ�จักรไทย พุทธศักร�ช 2560 ม�ตร� 29 วรรคสอง
ปัญห�ของระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติว่�ด้วยประมวลระเบียบก�รตำ�รวจไม่เกี่ยวกับคดีฯ กำ�หนดให้ทุกคน
ที่เป็นผู้ต้องห�ต้องถูกนำ�เข้�สู่ระบบทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร แต่ก�รลบชื่อออกจ�กทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร
ทำ�ได้กรณีเดียวคือมีหลักฐ�นปร�กฏแน่ชัดว่�ต�ยแล้ว ส่วนกรณีพนักง�นอัยก�รมีคำ�สั่งเด็ดข�ดไม่ฟ้อง
หรือสั่งยุติก�รดำ�เนินคดีอ�ญ� ศ�ลสั่งยกฟ้องหรือไม่ประทับรับฟ้อง ไม่ส�ม�รถขอลบชื่อออกจ�กทะเบียน
ประวัติอ�ชญ�กรได้ แต่คณะกรรมก�รต�มระเบียบสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติว่�ด้วยประมวลระเบียบก�รตำ�รวจ
ไม่เกี่ยวกับคดีฯ จะคัดเลือกแผ่นพิมพ์ล�ยนิ้วมือเหล่�นั้นเสนอผู้บังคับก�รกองทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร
เพื่อพิจ�รณ�เสนอผู้บัญช�ก�รตำ�รวจแห่งช�ติเพื่ออนุมัติให้คัดแยกไว้เท่�นั้น โดยยังคงจัดเก็บไว้ใช้ประโยชน์
และไม่ส�ม�รถทำ�ล�ยได้ ดังนั้น จึงเห็นควรให้มีก�รแยกประเภทของทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรประเภทหนึ่ง
สำ�หรับผู้ต้องห�และจำ�เลยซึ่งคดีอยู่ระหว่�งพิจ�รณ�และคัดแยกอีกประเภทหนึ่งสำ�หรับบุคคลที่ศ�ลมี
คำ�พิพ�กษ�ถึงที่สุดว่�กระทำ�คว�มผิดแล้วจึงถือเป็นอ�ชญ�กร
