Page 82 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 82
ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2563) 81
ประเทศ อย่ำงไรก็ตำม ปัญหำสิ่งแวดล้อมในภูมิภำคต่ำง ๆ ของโลกที่มีลักษณะโลกำภิวัตน์ที่มี
กำรเติบโตขึ้นมำกอย่ำงรวดเร็ว ท�ำให้เกิดกำรยอมรับที่มำกขึ้นว่ำปัญหำสิ่งแวดล้อมมีผลกระทบต่อ
สิทธิมนุษยชนในสังคมโลก และโดยไม่สำมำรถหลีกเลี่ยงได้ ประเด็นสิทธิมนุษยชนด้ำนสิ่งแวดล้อมได้
กลำยเป็นประเด็นในมิติระดับระหว่ำงประเทศ เพรำะกำรจัดกำรประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อมในระดับโลก
ไม่สำมำรถจัดกำรได้โดยมีประสิทธิภำพและประสิทธิผลโดยเฉพำะเพียงประเทศใดประเทศหนึ่ง
รำกฐำนส�ำคัญของแนวควำมคิดสมัยใหม่ที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนในปัจจุบันเกิดจำกหลักกำร
สิทธิมนุษยชนที่ได้รับกำรรับรองตำมปฏิญญำสำกลว่ำด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration
on Human Rights – UDHR) ในปี พ.ศ. 2491 ตลอดจนอนุสัญญำและตรำสำรด้ำนสิทธิมนุษยชนที่ได้รับ
กำรจัดท�ำตำมมำอีกหลำยฉบับ ซึ่งเป็นที่มำของข้อควำมที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนตำมที่ปรำกฏใน
ปฏิญญำสตอกโฮล์ม ในปี พ.ศ. 2515 หรือ “Declaration of the United Nations Conference on
the Human Environment 1972” ควำมว่ำ “มนุษย์มีสิทธิขั้นพื้นฐำนที่จะมีชีวิตที่มีอิสรภำพ ควำมเท่ำเทียม
และสภำพควำมเป็นอยู่ของชีวิตที่ดีระดับหนึ่ง ในสิ่งแวดล้อมที่มีคุณภำพมำกเพียงพอที่จะท�ำให้
สำมำรถมีชีวิตได้อย่ำงมีศักดิ์ศรี มีควำมเป็นอยู่ที่ดี และต้องมีควำมรับผิดชอบอย่ำงจริงจังที่จะคุ้มครอง
และปรับปรุงสิ่งแวดล้อมส�ำหรับคนทั้งรุ่นในปัจจุบันและอนำคต” ที่ได้รับกำรกล่ำวถึงว่ำเป็นตรำสำร
ระหว่ำงประเทศของสหประชำชำติฉบับแรกที่ได้มีกำรเชื่อมโยงหลักกำรสิทธิมนุษยชนเข้ำกับประเด็น
ด้ำนสิ่งแวดล้อม
อย่ำงไรก็ตำม ถึงแม้จะได้มีกำรริเริ่มในกำรท�ำควำมเข้ำใจถึงควำมเชื่อมโยงระหว่ำงประเด็น
กฎหมำยสิทธิมนุษยชนระหว่ำงประเทศและประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดกำรค�ำนึงถึงว่ำ
ควำมเสียหำยต่อสิ่งแวดล้อมถือเป็นกำรละเมิดสิทธิมนุษยชนแล้ว แต่ที่ผ่ำนมำ กลไกระหว่ำงประเทศก็ยัง
ไม่ได้มีกำรก�ำหนดและมีกำรให้ควำมหมำยที่ชัดเจนของหลักกำรสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมที่
ชัดเจนมำกเพียงพอ
3
พัฒนาการของความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมในบริบทระหว่างประเทศ
กำรประชุมสหประชำชำติว่ำด้วยสิ่งแวดล้อมของมนุษย์ (UN Conference on Human
Environment 1972) ที่จัดขึ้น ณ กรุงสตอกโฮล์ม ในปี พ.ศ. 2515 ถือเป็นครั้งแรกที่มีกำรจัดกำรประชุมใน
ประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อมในระดับโลก โดยภำยหลังจำกกำรประชุมดังกล่ำว ที่ประชุมได้มีปฏิญญำ
ซึ่งมีควำมว่ำ “สิ่งแวดล้อมของมนุษย์ ทั้งสิ่งแวดล้อมตำมธรรมชำติและสิ่งที่มนุษย์สร้ำงขึ้น ต่ำงมีควำม
ส�ำคัญต่อชีวิตควำมเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์และกำรเข้ำถึงสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐำนและสิทธิในกำรด�ำรงชีวิต”
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อมและสิทธิมนุษยชนได้รับกำรยอมรับและได้มี
พัฒนำกำรร่วมกันในหลำยด้ำน โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งในด้ำนกำรพัฒนำ (Development) ในแง่ที่ให้ควำม
ส�ำคัญกับกำรพัฒนำที่มำกกว่ำเพียงเฉพำะแค่กำรพัฒนำทำงด้ำนเศรษฐกิจเพียงด้ำนเดียว ซึ่งแนว
