Page 81 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 81
80 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
สิทธิมนุษยชน สิ่งแวดล้อม การพัฒนา และสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี
ในบริบทของกฎหมายสิทธิมนุษยชนและกฎหมายสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ
1
ความส�าคัญของสิ่งแวดล้อมที่ดีต่อการด�ารงชีวิตของมนุษย์
มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชำติ และชีวิตของมนุษย์ รวมทั้งสิ่งมีชีวิตอื่น ก็ขึ้นอยู่กับ
กำรท�ำงำนอย่ำงเป็นระบบต่อเนื่องกันของระบบธรรมชำติ ดังนั้น กำรเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมจึงมีผล
อย่ำงยิ่งต่อคุณภำพของชีวิต ในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับแล้วว่ำ กำรรักษำสิ่งแวดล้อมเป็นส่วนส�ำคัญในกำร
คุ้มครองสิทธิมนุษยชนในด้ำนต่ำง ๆ เช่น สิทธิในอำหำร สิทธิด้ำนสุขภำพ สิทธิในกำรด�ำรงชีวิต จึงอำจ
กล่ำวได้ว่ำสิทธิมนุษยชนและกำรมีชีวิตที่มีศักดิ์ศรีเกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมที่ดีและสะอำด
ตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1990 เป็นต้นมำ สังคมทั่วโลกได้ให้ควำมส�ำคัญกับประเด็น
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงควำมเสื่อมโทรมลงของสิ่งแวดล้อมและกำรละเมิดสิทธิมนุษยชน กำรด�ำเนินกำรเพื่อ
รับรองกำรเข้ำถึงสิทธิมนุษยชนของประชำชนทุกคนจ�ำเป็นต้องมีกำรพัฒนำสภำพกำรด�ำรงชีวิตของ
มนุษย์ให้มีควำมสมบูรณ์มำกยิ่งขึ้น ด้วยควำมเชื่อมั่นว่ำกลไกสิทธิมนุษยชนจะสำมำรถช่วยให้มนุษย์
สำมำรถเสริมขยำยพรสวรรค์ในฐำนะมนุษย์ของตนเองที่มีลักษณะเฉพำะทั้งทำงทัศนคติ ควำมสำมำรถ
ควำมถนัด และเรื่องอื่นของชีวิต เพื่อให้เป็นไปตำมควำมต้องกำรและควำมเชื่อของมนุษย์แต่ละคน
โดยเชื่อว่ำกำรมีชีวิต รวมทั้งกำรด�ำรงชีวิต วัฒนธรรม และสังคม ถือเป็นพื้นฐำนของกำรด�ำรงชีวิตของ
มนุษย์และกำรรักษำไว้ซึ่งสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐำน ดังนั้น กำรท�ำลำยหรือกำรท�ำให้เกิดควำมเสียหำย
ต่อสิ่งแวดล้อมจึงถือเป็นรูปแบบหนึ่งของกำรละเมิดสิทธิมนุษยชน และสิทธิมนุษยชนที่ดีถึงที่สุดแล้ว
จะไม่มีวันเกิดขึ้นได้จริง หำกมนุษย์มีสิ่งแวดล้อมรอบตัวที่เลวร้ำย
2
ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมที่ดี
กำรเข้ำถึงสิทธิมนุษยชนทั้งหมดมีส่วนเกี่ยวข้องอย่ำงใกล้ชิดกับสิ่งแวดล้อมที่ดี ไม่เพียงเฉพำะแต่
สิทธิในกำรด�ำรงชีวิตและสิทธิด้ำนสุขภำพเท่ำนั้น แต่ยังรวมถึงสิทธิทำงเศรษฐกิจ สังคม และ
วัฒนธรรม ตลอดจนสิทธิพลเมืองและสิทธิทำงกำรเมือง ที่มนุษย์สำมำรถจะเข้ำถึงได้ก็ต่อเมื่ออยู่ใน
สิ่งแวดล้อมที่ดีเท่ำนั้น
ก่อนหน้ำนี้ กำรคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและสิทธิมนุษยชนถูกมองว่ำเป็นพื้นที่หรือประเด็นที่แยก
ออกจำกกันต่ำงหำกทั้งโดยองค์กรของรัฐและองค์กรเอกชนทั้งในระดับระหว่ำงประเทศและภำยใน
