Page 44 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

42 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

ที่ไมสามารถแกไขฟนฟูผูกระทําความผิดไดอยางเหมาะสม นอกจากนี้ ระบบทะเบียนประวัติอาชญากร

ของไทยก็ยังไมเปดโอกาสใหผูพนโทษมีโอกาสกลับเขาสูสังคม

2.1 หลักการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิดในฐานะที่เปนหลักสิทธิมนุษยชนระหวางประเทศ
ICCPR ขอ 10 (3) บัญญัติวา “ระบบเรือนจําจะตองประกอบดวยการปฏิบัติตอนักโทษ
ที่มีวัตถุประสงคสําคัญในการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิดและสังคม” จากหลักการของ ICCPR
21
มาตรการการคุมขังผูกระทําความผิดในเรือนจําตองเปนไปเพื่อการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิด
เพื่อกลับคืนสูสังคม การจําคุกตลอดชีวิต หรือแกชราจนถึงแกความตายในเรือนจําจึงเปนเรื่องที่ไมคอยจะ
เกิดขึ้น หากผานระยะเวลาเพื่อความปลอดภัย (period of safeness) และนักโทษไดรับการแกไข
22
ฟนฟูจนไมเปนอันตรายตอสังคมแลว ระบบเรือนจําก็อาจลดวันตองโทษหรือปลอยตัวดวยรูปแบบของ
การพักการลงโทษ (parole)

2.2 ขอจํากัดของประเทศไทยในการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิด
แมวากรมราชทัณฑไทยจะมีงานสําคัญในการแกไขฟนฟูผูกระทําผิดและคืนคนดีสูสังคม
23
แตสภาพนักโทษลนเรือนจํา ประกอบกับเจาหนาที่และงบประมาณที่จํากัด ทําใหการแกไขฟนฟูผูกระทํา
ความผิดเปนไปไดอยางยากลําบาก ขอมูลเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ประเทศไทยมีผูตองขัง
ทั้งสิ้น 365,384 คน ในขณะที่มีเรือนจําทั่วประเทศ 144 แหง ที่ออกแบบใหรองรับผูตองขังไดเพียง

217,000 คน ผูตองขังจึงลนคุกไป 168.37% ทําใหประเทศไทยมีผูตองขังมากเปนอันดับ 6 ของโลก และ
เปนอันดับ 5 ของโลกเมื่อเทียบจํานวนผูตองขังตอประชากร 100,000 คน
24
การลดปริมาณนักโทษในเรือนจําดวยมาตรการตาง ๆ เชน การยกเลิกกฎหมายอาญาที่ไมจําเปน
การแปรรูปอาญาไปเปนความรับผิดทางปกครอง การใชโทษอื่นแทนการจําคุก การแกปญหายาเสพติด
การชะลอการฟองคดีอาญา การปรับปรุงระบบการปลอยชั่วคราวโดยไมใชหลักประกันเปนทรัพยสิน 25

ควรจะนํามาศึกษาวิจัยและนํามาใชกับประเทศไทยอยางเหมาะสม เพื่อใหนักโทษในเรือนจําอยูในจํานวน
ที่พอเหมาะแกการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิดได นอกจากนี้ มาตรการฟนฟูผูกระทําความผิดนอก
เรือนจํา เชน การคุมประพฤติอยางเขมขน การใชอุปกรณอิเล็กทรอนิกสจํากัดการเดินทาง (EM) การใช

21 ICCPR, Article 10 (3) “The penitentiary system shall comprise treatment of prisoners the essential aim
of which shall be their reformation and social rehabilitation… .”
22 “จําคุกตลอดชีวิต ติดคุกจริงกี่ป?,” โดย ปกปอง ศรีสนิท, Dec 27, 2019, The 101 world, https://www.the101.
world/blind-spot-of-thai-penitentiary-system/, สืบคนเมื่อ 22 มกราคม 2563.
23 https://www.moj.go.th/thainiyom/detail?id=8, สืบคนเมื่อ 22 มกราคม 63.
24 “จําคุกตลอดชีวิต ติดคุกจริงกี่ป?.” แหลงเดิม. สืบคนเมื่อ 22 มกราคม 2563.
25 แหลงเดิม.