Page 33 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

ปที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม – เมษายน 2563) 31

8

ความสรุป

การศึกษาเรื่องสิทธิและเสรีภาพในประเทศไทยนั้น มีการพัฒนาอยางคอยเปนคอยไปมาเปน
เวลานานพอสมควรแลว รวมถึงมีการศึกษาคนควาเพื่อตอบคําถามเชิงลึกในประเด็นตาง ๆ
อยางมากมายดวยเชนเดียวกัน อยางไรก็ตาม เมื่อเรากลับมาตั้งคําถามวาหลักการที่เปนพื้นฐานที่สุดเกี่ยวกับ

การรับรองสิทธิขั้นพื้นฐานคืออะไร ในการตอบคําถามดังกลาวยอมตองกลับมาพิจารณาสิทธิ
ขั้นพื้นฐานที่ไดรับการรับรองและคุมครองไวในรัฐธรรมนูญในฐานะ “คุณคา” หรือ “สิ่งที่ควรตองเปน”
ในการใชชีวิตอยูรวมกัน เพื่อกําหนดความสัมพันธระหวางรัฐกับเอกชน และความสัมพันธระหวาง
เอกชนกับเอกชนดวยกัน ดังนั้น ในการตรากฎหมาย การใชและตีความกฎหมาย รวมถึงการดําเนินการ

ตาง ๆ ในพรมแดนกฎหมายเอกชน เชน ในการทําสัญญา จะตองมีคุณคาในเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐาน
เปนแกนกลางในการพัฒนาหรือกอตั้งนิติสัมพันธเหลานั้นเสมอ เราอาจกลาวไดวา ไมมีการใชอํานาจรัฐ
ขององคกรใด รวมถึงไมมีการดําเนินการของเอกชนในเรื่องใดที่หลุดลอยไปจากขอพิจารณาเรื่องสิทธิ
ขั้นพื้นฐานไดเลย เราจะพบวากลไกทางกฎหมายทั้งหลาย ไมวาจะเปนกลไกในทางรัฐธรรมนูญหรือกลไก

ในทางกฎหมายทั้งในพรมแดนกฎหมายเอกชนหรือกฎหมายมหาชนก็ตาม ตางถูกกําหนดขึ้นเพื่อธํารง
รักษาคุณคาในเรื่อง “สิทธิขั้นพื้นฐาน” หรือ “เสรีภาพ” ของมนุษยในสังคมทั้งสิ้น นอกเหนือจากนั้น
เรื่องที่มีความสําคัญมากที่สุดที่เกี่ยวของกับสิทธิขั้นพื้นฐาน ไดแก การชั่งนํ้าหนักสิทธิขั้นพื้นฐาน
เพราะในทุกกรณีที่สิทธิเสรีภาพ คุณคา หรือหลักการในทางรัฐธรรมนูญขัดหรือแยงกัน ยอมมีการเรียกรอง

วาจะตองทําการชั่งนํ้าหนักใหสิทธิขั้นพื้นฐาน หลักการ และคุณคาเหลานั้นมีผลบังคับหรือมีผลในทาง
ปฏิบัติมากที่สุดเทาที่จะเปนไปได หนาที่ดังกลาวในการพิทักษสิทธิขั้นพื้นฐานนั้นจึงเปนหนาที่
รวมกันระหวางรัฐ หนวยงานของรัฐ รวมถึงประชาชนทั้งหลายที่อยูรวมกันในสังคมการเมืองดวย ทั้งนี้
เพื่อสรางสังคมการเมืองที่มีเหตุมีผลและสามารถอยูรวมกันไดอยางปกติสุขอยางแทจริง