Page 17 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

ปที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม – เมษายน 2563) 15

ขั้นพื้นฐานที่มีเนื้อหาอยางเดียวกันกับสิทธิมนุษยชน เชน สิทธิในชีวิตและรางกาย เสรีภาพในทาง

ความคิดหรือเสรีภาพในการนับถือศาสนา เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น สิทธิในทรัพยสิน รวมถึงสิทธิที่
จะไมถูกเลือกปฏิบัติอันเปนสิทธิที่ติดตัวมนุษยมาตั้งแตกําเนิดแลว นอกจากนั้น รัฐธรรมนูญของ
รัฐเสรีประชาธิปไตยทั้งหลายยังไดใหการรับรองสิทธิขั้นพื้นฐานที่เรียกวา “สิทธิของพลเมือง”
(Citizen Rights) ดวย ยกตัวอยางเชน สิทธิทางการเมืองอยางสิทธิเลือกตั้งและสิทธิลงสมัครรับ
เลือกตั้ง หรือเสรีภาพในการประกอบอาชีพ เปนตน แตไมวาจะพิจารณาในมิติประการใดก็ตาม สิทธิเสรีภาพ

ของบุคคลไมวาจะเรียกวาสิทธิมนุษยชนหรือสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญตางมีคุณคารวมกัน
ประการหนึ่ง ไดแก การนับถือในความเปนมนุษยของปจเจกบุคคลทั้งหลาย ในฐานะผูทรงสิทธิตาม
กฎหมายที่มีเสรีภาพและมีอิสระในการกําหนดวิถีชีวิตของตนเอง และรัฐทั้งหลายรวมถึงประชาคม

ระหวางประเทศมีหนาที่ในการปกปกรักษาใหคุณคาเชนวานั้นดํารงอยูดวยเครื่องมือหรือกลไกทั้งหลาย
ที่ระบบกฎหมายไดรังสรรคขึ้นมา ในบทความฉบับนี้จะมุงเนนไปที่การอธิบายขอความคิดพื้นฐาน
เกี่ยวกับการรับรองสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญเปนสําคัญ ซึ่งการศึกษาในแนวทางนี้ ไดแก การศึกษาถึง
รูปแบบการกําหนดความสัมพันธระหวางรัฐกับปจเจกบุคคลทั้งหลาย โดยมีรัฐธรรมนูญเปนกติกาที่
กําหนดรูปแบบความสัมพันธดังกลาว การศึกษาในแนวทางนี้จะมีประโยชนในทางปฏิบัติที่เปนรูปธรรม

ประการหนึ่ง ไดแก การชี้ขาดวาการกระทําทั้งหลายของรัฐที่อาจกระทบตอสิทธิเสรีภาพของประชาชน
นั้นชอบดวยรัฐธรรมนูญหรือไม หรือสามารถทําไดในขอบเขตเพียงใด

2

ศักดิ์ศรีความเปนมนุษยในฐานะแกนกลาง
ของการรับรองสิทธิขั้นพื้นฐาน

ปรัชญาเมธีทั้งหลายที่อรรถาธิบายถึงสิทธิและเสรีภาพของมนุษย ไมวาจะเปน Kant, Hegel,
Rawls หรือ Taylor ตางกลาวไวตรงกันวา ขอความคิดวาดวยสิทธิมนุษยชนหรือสิทธิขั้นพื้นฐานถูก

สรางขึ้นจากความเชื่อในคุณคาที่วา มนุษยยอมมีความสามารถในการกําหนดใจตนเอง และมีอิสระ
ที่จะเปนในสิ่งที่ตนเองตองการเปน รวมถึงมีอิสระจากการถูกบังคับโดยเจตจํานงของรัฐหรือบุคคลอื่น 5
กลาวเฉพาะถึง Immanuel Kant ไดอธิบายวา “มนุษยทุกผูทุกคนตางมีเจตจํานงที่จะแสวงหาสภาวะ

5 From “Menschenrechte als Grundlage für Selbstbestimmungsrechte,” by Schnebel, Karin B., (2010),
Archiv für Rechts- und Sozialphilosophie, 96(1), p. 78.