Page 104 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

102 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

ผูใหสัมภาษณ : ประเด็นนี้เปนเรื่องสิทธิมนุษยชน เปนเรื่องศักดิ์ศรีความเปนมนุษย เพราะเปนการพูด

เรื่องตีตรา ไมใหเขาถูกตีตราบาปจากสังคมอยูตลอดเวลา ตรงนี้เห็นดวยเพราะเปนเรื่องหลักสิทธิมนุษยชน
ประเด็นตรงนี้เรื่องปกปดกับเรื่องลบประวัติอาชญากรจะเปนคนละประเด็นกัน ถาเปนขอมูลสวนบุคคล
หลักตองถูกปกปดไวกอน เวนแตมีกฎหมายใหอํานาจใหเปดได หรือเขาใหความยินยอม หรือมีเหตุอัน
จําเปนเพื่อประโยชนสาธารณะ ซึ่งตองดูพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. 2562 ประกอบดวย
เรื่องนี้อาจจะตองดูระดับของขอมูลที่จะตองไดรับความคุมครอง การนําหลักความไดสัดสวนมา

พิจารณาแลวเราจะใชเกณฑอะไรมาพิจารณาวาขอมูลนี้ลบออกไดหรือไมได อาจจะตองดูความรายแรง
ของเหตุการณหรือการกระทํา โทษที่ผูกระทําจะไดรับซึ่งจะไปสัมพันธกับขอหาที่เขากระทําความผิด ถาเปน
ความผิดเล็กนอย ไมไดสงผลกระทบรายแรงตอสังคมหรือสวนรวม ควรจะใหลบประวัติอาชญากรได

เชน ความผิดฐานชุลมุนตอสู ลักทรัพยเพียงเล็กนอย หรือเด็กกระทําความผิด การมีประวัติอาชญากรจะ
กลายเปนตราบาปของเด็กซึ่งจะมีผลตอการทํางานของเขา แตการลบออกไปเลยตองมีเหตุผลมา
รองรับ ตองดูระดับความรายแรงของแตละขอหาการกระทําแตละการกระทํา แตถามวาสวนนี้สามารถ
ทําใหเขากลับคืนสูสังคมไดหรือไม ก็สามารถทําได แตตองดูที่ขอหาตองชั่งนํ้าหนักจากการกระทําของ
ผูกระทําความผิด เชน ถาเปนคดีความมั่นคง อยางนี้อาจจะลบไมได แตถาเคยรับโทษหรือรอลงอาญา

ในความผิดฐานยักยอกทรัพยอาจจะลบออกไปได แตในทางกฎหมายแลวตองมีเงื่อนไขเกี่ยวกับระยะ
เวลาวาขอหาประเภทใดตองเก็บขอมูลไวนานเพียงใดหลังจากที่เขาพนโทษแลว และเงื่อนไขอีกสวน
หนึ่งคือประเด็นการรอการกําหนดโทษและการรอการลงโทษจะนํามาเปนเกณฑสวนหนึ่งหรือไม คือ

ดูขอหาประกอบกับหลักเกณฑการลงโทษ เรื่องนี้ถาจะนํามาใชควรจะนํามาใชกับการกระทําความผิด
ของเยาวชน การกระทําความผิดโดยประมาท ขอหาไมรายแรง นาจะสมเหตุสมผล ความไดสัดสวนถา
พิจารณาจากอัตวิสัย เชน ความเปนเยาวชนซึ่งจะมีเรื่องวุฒิภาวะในการตัดสินใจ หรือมีปญหาเกี่ยวกับ
สภาพจิต มองอีกดานหนึ่งการเก็บขอมูลไวก็เปนเรื่องสําคัญ วัตถุประสงคของการบันทึกขอมูลเก็บไว
เพื่ออะไรเปนสิ่งที่นาคิด อยางบางคนกระทําความผิดบอย หรือบางคนจะตองนําเขาไปรักษา ตองนํา

เขาไปประเมินสุขภาพจิต กรมราชทัณฑตองนํามาพิจารณา ไมเชนนั้นจะเกิดคําถามวาประวัตินี้จะเก็บ
ไวเพื่ออะไร อาจคิดไดวาเอาไวเพื่อตีตราเขา หรือจะนําไปใชเพื่อการรักษาหรือการฟนฟูใหเขากลับ
สูสังคมไดดวยหรือไม ไมใชเพื่อจับกุมอยางเดียว ตองดูวัตถุประสงคดวย ตองชัดเจนในสวนนี้วาเก็บ

ไวเพื่ออะไร เมื่อชัดเจนแลวการออกกฎหมายในสวนนี้ตองนําหลักความไดสัดสวนมาใชเพื่อเคารพ
ในศักดิ์ศรีความเปนมนุษยของเขาซึ่งเปนเรื่องสิทธิมนุษยชน ดังนั้น การเก็บขอมูลไวอาจไมใชเพื่อ
ไวจับกุมเปนผูตองหาอยางเดียว แตเพื่อความเปนธรรมและการดูแลรักษาเขาดวย การเก็บไวเพราะ
เหตุจําเปนจะเกิดประโยชนไดอยางแทจริง และถาจะลบออกก็เพื่อลดการตีตราและชวยใหบรรลุ
วัตถุประสงคของการแกไขฟนฟูผูกระทําความผิดใหกลับคืนสูสังคม จึงตองมองทั้งสองดานจะชวย

ใหเกิดประโยชนไดมาก

ผูสัมภาษณ : ทานคิดวาการลงโทษทางอาญาใหสอดคลองกับหลักสิทธิมนุษยชนจะสงผลดี

ตอกระบวนการยุติธรรมทางอาญาอยางไร