Page 100 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

98 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

สําคัญของหลักความไดสัดสวน คือเปนทั้งหลักความยุติธรรมและหลักที่จะรักษาความเปนมนุษย

ศักดิ์ศรีความเปนมนุษย เปนสิ่งที่จะคุมครองสิทธิของบุคคล เปนหลักที่อยูในกฎหมายทั่วไป
ถาเราเขาใจตรงนี้ เมื่อมีการถามเรื่องโทษกับหลักความไดสัดสวน เราจะเขาใจวาการใชหลัก
ความไดสัดสวนก็เพื่อที่จะคุมครองมนุษยใหมีความเปนมนุษย มีศักดิ์ศรี เพราะฉะนั้นเรื่องโทษที่นํามาใช
จะไมมีปญหาเพราะหลักความไดสัดสวนเปนหลักความยุติธรรม หลักกฎหมายทั่วไป หลักที่เปนไปตาม
รัฐธรรมนูญ หลักเพื่อความเปนมนุษย จึงเปนหลักที่สอดคลองกับหลักสิทธิมนุษยชนสามารถนํามาใช

ตีความ จึงเห็นดวยกับการนําหลักความไดสัดสวนมาใชในเรื่องโทษทางอาญาดวย
การนําหลักความไดสัดสวนมาใชกับการลงโทษมีอยูสองสวน สวนหนึ่งคือเรื่องนิติบัญญัติ
จะตองนําหลักความไดสัดสวนมาใชในกรณีจําเปนตองจํากัดสิทธิ บทบัญญัติที่ฝายนิติบัญญัติจะตรา

ออกมาตองมีเหตุจําเปน การกําหนดโทษก็ตองจําเปน ดังนั้น เราจะตองพิจารณาวาบทบัญญัติที่กําหนด
ขึ้นมานั้น มีสัดสวนของการกระทําที่ควรจะตองถูกจํากัดหรือไม เพียงใด และโทษที่กําหนดมานั้นใช
หรือไม จะมีเงื่อนไขอื่น ๆ อีกหรือไมที่จะนําหลักความไดสัดสวนมาพิจารณา การที่ฝายนิติบัญญัติจะ
กําหนดวาอะไรเปนความผิด อะไรเปนโทษ จะตองคํานึงถึงสิทธิเสรีภาพและหลักความไดสัดสวนดวย
ซึ่งจะเปนขั้นตอนของการกําหนดความผิดและโทษ แลวจึงมาเรื่องการกระทําของผูกระทําความผิดกับ

โทษที่ผลจากการกระทําความผิดและโทษตองไดสัดสวนกัน อยางกรณีตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 301 ในคําวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่กลาวมาขางตน หญิงทําแทงจะตองถูกจําคุก ไมมีอิสระ
ไมมีเจตจํานงในตัวเองที่จะกําหนดสิทธิในชีวิตรางกายที่จะตั้งครรภหรือยุติการตั้งครรภ ดังนั้น แมวา

การกระทําความผิดนั้น จะเปนการกระทําความผิดที่กฎหมายกําหนด แตเปนการจํากัดสิทธิเสรีภาพ
ขัดกับหลักความไดสัดสวน โทษที่กําหนดมานั้นจึงไมไดอยูบนพื้นฐานของหลักความไดสัดสวน
เรื่องการกระทํากับผลหรือความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการกระทํา ถาการกระทํานั้นเปนเงื่อนไข
ของการกระทําความผิดและลักษณะของโทษที่จะไดรับ จะเห็นวาในกฎหมายอาญามีเรื่องเหตุฉกรรจ
การกระทําบางอยางจะมีโทษหนัก เชน การฆาโดยไตรตรองไวกอน การฆาเจาพนักงาน เรื่องเหลานี้

จะมีผลกระทบตอสังคมสูง การกระทําอะไรที่กระทบตอความสงบเรียบรอยของสังคม หรือมีผลกระทบ
(Impact) ตอสังคมสูงจะมีโทษสูง แตโทษนั้นยังตองอยูบนพื้นฐานที่วาไมขัดตอหลักความได
สัดสวนและเปนเรื่องจําเปน หลักความไดสัดสวนเปนหลักความยุติธรรม เปนหลักกฎหมายทั่วไป

ตามที่กลาวมา การนํามาใชกับเรื่องโทษ เรื่องการบัญญัติกฎหมายจํากัดสิทธิจึงตองอยูบนพื้นฐานของ
หลักสิทธิมนุษยชน ศักดิ์ศรีความเปนมนุษย ที่จะตองคุมครองดูแลบุคคลคนหนึ่งแมวาเขาจะเปน
ผูกระทําความผิดหรือตองตกเปนจําเลยก็ตาม
เราจะเห็นวาบางคดีเปนความผิดอาญาแผนดิน บางคดีเปนความผิดตอสวนตัวหรือความผิด
อันยอมความได ซึ่งเปนการนําหลักความไดสัดสวนมาพิจารณาวา ความผิดอาญาแผนดินคือคดีที่มีผลกระทบ

ตอสังคมมาก ยอมความกันไมได โทษจะหนักกวา แตคดีที่ยอมความกันได เชน ความผิดฐานยักยอก ความผิดใน
ลักษณะนี้ไมกระทบตอสังคมมาก เปนสิ่งที่สามารถเจรจากันไดยอมความกันได โทษจะเบากวา เรานําหลัก
ความไดสัดสวนมาพิจารณาเกี่ยวกับประเภทของความผิด ชนิดของความผิด ถาผิดขอหาเสพยาเสพติด

เขาเปนผูปวยจะกําหนดโทษเบา แตถาครอบครองและจําหนายหรือเปนผูคายาเสพติดจะกําหนดโทษหนัก