Page 99 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

ปที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม – เมษายน 2563) 97

สอดคลองกับหลักสิทธิมนุษยชน เพราะวาศักดิ์ศรีความเปนมนุษยใครจะมาลดทอนหรือลิดรอนไมได

เปนหลักที่เขาไปคุมครองบุคคล รัฐจะทําสิ่งใดจะตองอยูบนพื้นฐานของความจําเปน การจํากัดสิทธิ
เสรีภาพของบุคคลตองมีเหตุอันจําเปนเพื่อจํากัดอํานาจรัฐที่เขาไปกระทําการกระทบหรือลิดรอนสิทธิ
ของปจเจกบุคคล เชน การบัญญัติกฎหมายจํากัดสิทธิตาง ๆ ตองออกโดยมีเหตุอันจําเปนเทานั้น
รวมถึงเรื่องโทษที่จะกําหนดขึ้นดวย

`หลักความไดสัดสวนนอกจากจะเปนเรื่องของการคุมครองสิทธิเสรีภาพ ศักดิ์ศรีความเปนมนุษย
และสิทธิมนุษยชนแลว ตองยอมรับวาหลักนี้เปนหลักนิติธรรมหรือ The rule of law เพราะหลัก
นิติธรรมคือหลักที่กําหนดขึ้นเพื่อความเปนธรรมในการออกกฎหมาย การออกมาตรการตาง ๆ ของรัฐ
การออกคําสั่งทางปกครองที่จะตองไมกระทบกระเทือนสิทธิเสรีภาพของปจเจกบุคคล ขณะเดียวกัน

หลักความไดสัดสวนยังเปนหลักกฎหมายทั่วไป คําวาหลักกฎหมายทั่วไปเปนหลักที่แทรกซอนเขาไปใน
ระบบกฎหมายทุก ๆ ระบบ ไมวาจะเปนระบบกฎหมายแพง ระบบกฎหมายอาญา ระบบกฎหมายปกครอง
ระบบกฎหมายมหาชน นั่นคือเปนหลักทั่วไปของระบบกฎหมายหรือ general rule และเปนหลักแหง
ความยุติธรรมดวย หลักความยุติธรรมเปนหลักกฎหมายทั่วไปที่จะกอใหเกิดการตีความในการจะเขาไป

เยียวยา การที่จะกอใหเกิดความเปนธรรมในการใชดุลพินิจพิจารณาเรื่องตาง ๆ ถือเปนหลักกฎหมาย
ทั่วไปเชนเดียวกับหลักสุจริต หลักกฎหมายปดปาก เรื่องเหตุสุดวิสัย หรือพนวิสัย ซึ่งเรื่องเหลานี้เปน
หลักกฎหมายทั่วไปที่เราสามารถนํามาใชได หลักกฎหมายทั่วไปจึงแทรกซอนอยูในการใชดุลพินิจหรือ
การตีความกฎหมายในกฎหมายทุกระบบ เปนจิตวิญญาณของกฎหมายรวมทั้งกฎหมายรัฐธรรมนูญ

ในเรื่องที่เราจะนําหลักความไดสัดสวนมาตีความเรื่องตาง ๆ เพื่อคุมครองสิทธิเสรีภาพตาม
กฎหมายรัฐธรรมนูญ
ถาเราไดติดตามคําวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ 4/2563 วินิจฉัยเกี่ยวกับประมวลกฎหมาย
อาญามาตรา 301 และมาตรา 305 เรื่องการทําแทง ศาลใชหลักความไดสัดสวนมาวินิจฉัย

ในเรื่องสิทธิเสรีภาพ ศาลใหเหตุผลวามาตรา 301 กระทบตอสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและรางกายของ
หญิงเกินความจําเปน ไมเปนไปตามหลักแหงความไดสัดสวน และเปนการจํากัดสิทธิและเสรีภาพตาม
รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 28 เพราะมีสิทธิอยูสองสิทธิ สิทธิหนึ่ง คือ สิทธิ
ของทารกในครรภที่จะมีชีวิตหรือ right to life สวนอีกสิทธิหนึ่ง คือสิทธิของหญิงที่จะมีเจตจํานงตอชีวิตและ

รางกายของตนเองในการที่จะตั้งครรภตอหรือจะยุติการตั้งครรภ เจตจํานงหรือ self-determination
อันนี้เปนสิทธิพื้นฐานวาชีวิตและรางกายของเราจะดํารงอยูอยางไร แตเมื่อเรามาดูประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 301 แลว ปรากฏวาไมมีเจตจํานงหรือ self-determination ไมสามารถตัดสินใจที่จะตั้งครรภ
หรือยุติการตั้งครรภได เพราะไปกําหนดวาหญิงใดทําใหตนเองแทงลูก หรือยอมใหผูอื่นทําใหตนแทงลูก

ตองระวางโทษ จึงเปนเรื่องของการจํากัดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญมาตรา 28 ซึ่งเปนสิทธิและ
เสรีภาพในชีวิตและรางกาย เทากับหญิงนั้นถูกจํากัดสิทธิ เมื่อหญิงที่ทําแทงจะตองถูกลงโทษอยาง
ไมมีเงื่อนไขในการที่ใหหญิงสามารถใชเจตจํานงได สิทธินี้เปนสิทธิตามธรรมชาติของมนุษยที่มีสิทธิ
เสรีภาพจะกระทําการใดหรือไมกระทําการใดตอชีวิตและรางกายของตนเองได หลักความไดสัดสวน

นํามาใชกับการตีความรัฐธรรมนูญ เปนเรื่องจิตวิญญาณที่ซอนอยูในรัฐธรรมนูญ จึงตองเขาใจความ