Page 114 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)
P. 114
ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561) 113
9 แนวโน้มในก�รยกเลิกโทษประห�รชีวิตในกฎหม�ยระหว่�งประเทศและ
กฎหม�ยระดับภูมิภ�ค
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ได้มีพัฒนาการไปในทิศทางให้มีการลดหรือจำากัดการใช้โทษประหารชีวิต
เกิดขึ้นทั้งในระดับสากลและระดับภูมิภาค
นับตั้งแต่ปี 2532 สมัชชาสหประชาชาติได้ให้การรับรองพิธีสารเลือกรับของกติการะหว่างประเทศว่า
ด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ฉบับที่ 2 (OP2) ที่ส่งเสริมการยกเลิกโทษประหารชีวิต ตามความใน
ข้อ 1 ที่กำาหนดว่า
“(1) ต้องไม่มีใครที่อยู่ในเขตอำานาจของรัฐภาคีแห่งพิธีสารนี้จะถูกลงโทษประหารชีวิต
(2) รัฐภาคีแต่ละรัฐจะต้องดำาเนินมาตรการที่จำาเป็นเพื่อยกเลิกโทษประหารชีวิตภายในเขตอำานาจ
ของตน”
ตามที่กล่าวไว้ก่อนนี้ รัฐภาคีของ OP2 มีจำานวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ จาก 34 รัฐ ในปี 2542 เป็น
86 รัฐ ในเดือนธันวาคม 2560 โดยพัฒนาการในระดับระหว่างประเทศนี้ได้สะท้อนถึงพัฒนาการที่เกิดขึ้นในระดับ
ภูมิภาคด้วย ดังนี้
ในปี 2526 คณะมนตรีแห่งยุโรป (CoE) ได้ให้การรับรองพิธีสารของอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนยุโรป
ฉบับที่ 6 ว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานที่เกี่ยวกับการยกเลิกโทษประหารชีวิต พิธีสาร
ฉบับนี้เป็นความพยายามที่จะให้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิตสำาหรับอาชญากรรมทั่วไป หรืออาชญากรรมที่
ไม่ได้เกิดขึ้นในช่วงของสงคราม ซึ่งต่อมาในวันที่ 3 พฤษภาคม 2545 ตามพิธีสาร ฉบับที่ 13 ว่าด้วยการคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน คณะมนตรีแห่งยุโรปจึงได้มีการกำาหนดให้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิตใน
ทุกสถานการณ์โดยสมบูรณ์
ในปี 2533 ภูมิภาคอเมริกาได้ให้การรับรองพิธีสารเพิ่มเติมว่าด้วยการยกเลิกโทษประหารชีวิต
อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับ OP2 รัฐภาคีอาจยังคงโทษประหารชีวิตไว้ให้มีผลในช่วงของสงครามได้ โดยให้รัฐภาคี
สามารถตั้งข้อสงวนไว้ได้ในช่วงเริ่มแรกของการให้สัตยาบันหรือภาคยานุวัติ
ความคิดเห็นของกลไกสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคต่าง ๆ ล้วนสนับสนุนแนวโน้มการยกเลิกโทษประหาร
ชีวิต เช่น ในปี 2553 ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปมีข้อพิจารณาว่า ให้การโต้แย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของรัฐ
ที่สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนยุโรปในส่วนที่ได้รับการแก้ไขแล้ว ว่าด้วยการไม่ให้มีการประหาร
ชีวิตในทุกสถานการณ์ สามารถทำาได้โดยตลอดเวลาและต้องไม่มีข้อจำากัดใด ๆ ทั้งสิ้น
ในปีเดียวกัน คณะทำางานด้านโทษประหารชีวิต (Working Group on the Death Penalty) จัดตั้ง
โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนและสิทธิของประชาชนแอฟริกา (African Commission on Human and
Peoples’ Rights: ACHPR) ได้มีการพิจารณาที่เกี่ยวกับการจัดทำาพิธีสารในระดับภูมิภาคแอฟริกาที่ให้มี
