Page 264 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

4. หมวดที่ 6 การเลือกปฏิบัติ การกระทำามิชอบในสังคม และการค้ามนุษย์

4.1 กรณีที่รายงานว่า องค์กรที่ไม่ใช่องค์กรภาครัฐยืนยันว่า การข่มขืนเป็นปัญหาร้ายแรง และเห็นชอบ
ต่อการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญาในเดือนพฤษภาคม ซึ่งยกเลิกมาตรการตามกฎหมายเดิมที่ผ่อนผัน
ให้ผู้กระทำาผิดในคดีใช้กำาลังทำาร้ายทางเพศที่อายุตำ่ากว่า 18 ปีสามารถหลีกเลี่ยงการดำาเนินคดีได้ด้วยการเลือก
ที่จะแต่งงานกับผู้เสียหาย การแก้ไขเพิ่มเติมดังกล่าวกำาหนดให้ผู้กระทำาผิดที่เป็นเยาวชนสามารถหลีกเลี่ยง
การดำาเนินคดีได้ภายหลังสำาเร็จโครงการบำาบัดแก้ไขฟื้นฟูที่ศาลเยาวชนและครอบครัวกำาหนดให้เข้าร่วมเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม องค์กรพัฒนาเอกชนแสดงความกังวลว่า การแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้ได้ทำาให้คำานิยามของการข่มขืน
แคบลง โดยระบุว่าการข่มขืนคือการใช้อวัยวะเพศชายล่วงลำ้าผู้อื่นทางกาย ส่งผลให้ผู้เสียหายที่ถูกล่วงละเมิดโดย
การใช้อวัยวะอื่นหรือวัตถุต่าง ๆ ไม่ได้รับการเยียวยาตามกฎหมาย

กสม. ขอชี้แจงใน 2 ประเด็น ดังนี้

ประเด็นที่ 1 กรณีรายงานกล่าวอ้างว่าผู้กระทำาผิดในคดีใช้กำาลังทำาร้ายทางเพศผู้มีอายุตำ่ากว่า 18 ปี
สามารถหลีกเลี่ยงการดำาเนินคดีหากประสบความสำาเร็จในการเข้าร่วมโครงการบำาบัดฟื้นฟูนั้น ขอชี้แจงว่า ประมวล
605
กฎหมายอาญา มาตรา 277 ที่แก้ไขเมื่อเดือนพฤษภาคม 2562 มิได้ยกเว้นโทษการข่มขืนเด็ก แต่ในกรณีที่เด็ก
มีเพศสัมพันธ์กันโดยสมัครใจ กฎหมายให้ศาลมีอำานาจพิจารณาให้มีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ทั้งเด็กผู้กระทำาและ
เด็กผู้ถูกกระทำา ตามกฎหมายคุ้มครองเด็กโดยคำานึงถึงปัจจัยต่าง ๆ อาทิ อายุ ประวัติ ความประพฤติ การศึกษาอบรม
ความสัมพันธ์ระหว่างเด็กผู้กระทำาและเด็กผู้ถูกกระทำา หรือเหตุอันควรอื่น ๆ เพื่อประโยชน์ของเด็กผู้ถูกกระทำาด้วย
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังมีกฎหมายที่กำาหนดแนวทางป้องกันเด็กมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ได้แก่ พระราชบัญญัติ

การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 ซึ่งมีบทบัญญัติรับรองสิทธิของวัยรุ่นในการเข้าถึงข้อมูล
ข่าวสารและความรู้ บริการอนามัยการเจริญพันธุ์ และสวัสดิการสังคมสำาหรับวัยรุ่นที่ตั้งครรภ์และครอบครัว

ประเด็นที่ 2 กรณีการแก้ไขนิยามการข่มขืนให้แคบลงโดยไม่รวมถึงการล่วงละเมิดที่ใช้อวัยวะหรือ
วัตถุอื่นนั้น ขอชี้แจงว่า การล่วงละเมิดในลักษณะดังกล่าวได้ถูกกำาหนดให้เป็นความผิดเกี่ยวกับการกระทำาอนาจารตาม
มาตรา 278 วรรคสอง ซึ่งมีบทกำาหนดโทษเท่ากับความผิดฐานข่มขืนกระทำาชำาเราตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา

276 และมาตรา 277 ที่ได้รับการแก้ไขเมื่อเดือนพฤษภาคม 2562 606

4.2 กรณีรายงานระบุว่า องค์กรที่ไม่ใช่องค์กรภาครัฐและสหประชาชาติรายงานว่า บุคคลที่มี
ความหลากหลายทางเพศถูกเลือกปฏิบัติในหลายภาคส่วน รวมทั้งในกระบวนการการเกณฑ์ทหาร ขณะถูกคุมขัง
และจากนโยบายที่เคร่งครัดเกี่ยวกับเครื่องแบบของโรงเรียนและมหาวิทยาลัย ซึ่งกำาหนดให้นักเรียนนักศึกษา

ต้องสวมเครื่องแบบที่ตรงกับเพศกำาเนิด ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามระเบียบการแต่งกายของโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย
อาจถูกปฏิเสธไม่ให้เอกสารแสดงการจบการศึกษา ถูกลดเกรด หรือทั้งสองอย่าง

605
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2562, ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 106
ตอนที่ 69 ก วันที่ 27 พฤษภาคม 2562.
606
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2562, ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 106
ตอนที่ 69 ก วันที่ 27 พฤษภาคม 2562.

262 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand