Page 175 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน

การประเมินสถานการณ์

สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล ของกลุ่มบุคคล

เนื้อหาในบทนี้เป็นการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประชากรบางกลุ่มที่อาจมีอุปสรรคในการ
เข้าถึงสิทธิ ทำาให้ไม่สามารถใช้สิทธิหรือได้รับการคุ้มครองสิทธิโดยเท่าเทียมกับประชากรทั่วไป ทั้งนี้ ประชากรบางกลุ่ม

มีสนธิสัญญาที่จัดทำาขึ้นเพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิเป็นการเฉพาะ เช่น กลุ่มเด็ก สตรี และคนพิการ ซึ่งได้รับการ บทที่ 5
ประกันสิทธิโดยอนุสัญญา CRC อนุสัญญา CEDAW และอนุสัญญา CRPD ตามลำาดับ ส่วนประชากรสูงอายุ แม้ว่าขณะนี้
จะยังไม่มีสนธิสัญญาด้านสิทธิมนุษยชนเป็นการเฉพาะ แต่ในสหประชาชาติได้มีการจัดตั้งคณะทำางานเพื่อศึกษา
ความเป็นไปได้ของการจัดทำาอนุสัญญาด้านสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ เนื่องจากหลายประเทศได้เข้าสู่สังคมสูงอายุแล้ว

อีกทั้งประชากรโลกในภาพรวมมีแนวโน้มจะมีผู้สูงอายุในสัดส่วนที่สูงขึ้น โดยประเทศไทยกำาลังจะกลายเป็น “สังคม
สูงวัยอย่างสมบูรณ์” ในปี 2564 จึงเป็นประเด็นที่ได้รับความสำาคัญมากขึ้น สำาหรับกลุ่มผู้มีปัญหาสถานะและ
สิทธิเป็นปัญหาในบริบทของประเทศไทยซึ่งประกอบด้วยกลุ่มย่อย 2 กลุ่มที่มีลักษณะของปัญหาแตกต่างกัน ได้แก่
กลุ่มคนไร้รัฐ/ไร้สัญชาติ และกลุ่มผู้แสวงหาที่พักพิง/ผู้ลี้ภัย ซึ่งในกลุ่มผู้สูงอายุและผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ แม้ว่าจะไม่มี

สนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชนรองรับเป็นการเฉพาะ แต่ประเทศไทยยังมีพันธกรณีต้องคุ้มครองสิทธิของประชากร
ใน 2 กลุ่ม ดังกล่าว ตามที่ได้รับการรับรองในกติกา ICCPR กติกา ICESCR และอนุสัญญา CERD

5.1 สิทธิเด็ก

ภาพรวม

อนุสัญญา CRC เป็นอนุสัญญาที่รับรองสิทธิเด็กไว้หลายประการ ความหมายของเด็กตามอนุสัญญาฯ หมายถึง
ผู้มีอายุตำ่ากว่า 18 ปี เว้นแต่จะบรรลุนิติภาวะก่อนหน้านั้นตามกฎหมายอื่นที่ใช้บังคับกับเด็ก การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิเด็ก

ตามอนุสัญญาฯ มีหลักการ 4 ประการ ได้แก่ การไม่เลือกปฏิบัติต่อเด็ก 395 การคำานึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็ก
ในทุกการกระทำาที่เกี่ยวกับเด็ก การคุ้มครองสิทธิของเด็กในการมีชีวิตอยู่รอดและการพัฒนา และการรับฟังความเห็น
ของเด็กตามสมควรแก่อายุและวุฒิภาวะ นอกจากนี้ อนุสัญญาฯ ยังได้รับรองสิทธิอื่น ๆ อีกหลายด้าน เช่น สิทธิที่จะมี
มาตรฐานการดำารงชีวิตที่เพียงพอสำาหรับการพัฒนาของเด็ก สิทธิด้านการศึกษา สิทธิด้านสุขภาพ สิทธิที่จะไม่ถูกแทรกแซง

ในความเป็นส่วนตัวโดยมิชอบ สิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองจากความรุนแรงและการถูกแสวงประโยชน์ และการปฏิบัติ
ต่อเด็กที่ถูกกล่าวหาทางอาญา เป็นต้น

395
จาก ข้อ 2 (1) ของอนุสัญญาฯ บัญญัติว่า รัฐภาคีจะเคารพและประกันสิทธิตามที่กำาหนดไว้ในอนุสัญญานี้แด่เด็กแต่ละคน
ที่อยู่ในเขตอำานาจของตน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติไม่ว่าชนิดใด ๆ โดยไม่คำานึงถึงเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็น
ทางการเมืองหรือทางอื่น ต้นกำาเนิดทางชาติ ชาติพันธุ์ หรือสังคม ทรัพย์สิน ความทุพพลภาพ การเกิดหรือสถานะอื่น ๆ ของเด็ก หรือ
บิดามารดา หรือผู้ปกครองตามกฎหมาย.

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 173