Page 170 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

381
และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติไปกำาหนดเป็นทิศทางการดำาเนินธุรกิจหลักขององค์กร นอกจากนี้
สมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย ยังได้ร่วมมือกับโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) สำานักงาน

คณะกรรมการกำากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ จัดตั้งสถาบันธุรกิจกับ
สิทธิมนุษยชน (Business and Human Rights Academy) ขึ้น โดยได้จัดอบรมหลักสูตรนำาร่องในหัวข้อ “ธุรกิจกับ
สิทธิมนุษยชน ภาคปฏิบัติ” เมื่อเดือนธันวาคม 2563 382

อย่างไรก็ตาม ความรับรู้และเข้าใจเรื่องความสำาคัญของการประกอบธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชนตาม
หลักการชี้แนะฯ ยังเป็นไปโดยจำากัด อีกทั้งการดำาเนินการในระดับนโยบายนั้นอาจไม่ได้สอดคล้องกับความเป็นจริง

ในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด 19 ซึ่งส่งผลกระทบต่อการประกอบการของ
ภาคธุรกิจจำานวนมาก เป็นเหตุให้เกิดปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงานขั้นพื้นฐานโดยเฉพาะการจ่ายค่าแรงและการเลิกจ้าง
383
ที่ไม่เป็นธรรม ทั้งในส่วนของแรงงานในระบบ แรงงานนอกระบบ และแรงงานต่างด้าว นอกจากนี้ การดำาเนินการ
ของธุรกิจเอกชนหลายรายยังคงมีปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยเฉพาะในประเด็นการใช้กระบวนการยุติธรรม

ฟ้องร้องดำาเนินคดีกับแรงงานนักปกป้องสิทธิมนุษยชน หรือสื่อมวลชน ที่ออกมาเปิดเผยหรือเรียกร้องว่ามีการละเมิด
สิทธิมนุษยชนในการดำาเนินธุรกิจ อันมีลักษณะเป็นการฟ้องคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณชน
(Strategic Litigation Against Public Participation: SLAPP) เพื่อให้ผู้ออกมาใช้สิทธิเรียกร้องประสบความยาก
ลำาบากและยุติการเรียกร้องดังกล่าว เช่น กรณีการฟ้องร้องดำาเนินคดีของบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งที่ประกอบกิจการฟาร์มไก่
384
ในจังหวัดลพบุรี กรณีการฟ้องร้องดำาเนินคดีของบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งที่ประกอบกิจการโรงงานกำาจัดขยะอุตสาหกรรม
385
ในจังหวัดปราจีนบุรี หรือกรณีบริษัทเอกชนแห่งหนึ่งที่ประกอบกิจการโรงงานยางมะตอยในจังหวัดเพชรบูรณ์
ฟ้องร้องดำาเนินคดีในความผิดฐานหมิ่นประมาทกับตัวแทนชาวบ้านในพื้นที่ที่ยื่นเรื่องร้องเรียนต่ออุตสาหกรรม
จังหวัดและศูนย์ดำารงธรรมจังหวัด เพื่อไม่ให้มีการก่อตั้งโรงงานดังกล่าวที่อาจมีผลกระทบต่อชุมชน โดยมีการเรียก
386
ค่าเสียหายกว่า 1 ล้านบาท เป็นต้น

ในการดำาเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนั้น มีความเสี่ยงต่อการละเมิด
สิทธิมนุษยชนและผลกระทบต่อชุมชนได้ง่าย อันเนื่องมาจากปัญหาเรื่องการดูแลรักษาและการใช้ประโยชน์จาก
ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ซึ่งอาจมีความขัดแย้งกับชุมชน ไปจนถึงปัญหามลภาวะทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการ
ทำาเหมืองประเภทต่าง ๆ อาทิ กรณีเหมืองแร่ถ่านหิน อำาเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ที่มีปัญหาเรื่องการจัดรับฟัง

381
จาก ค�าประกาศเจตนารมณ์การร่วมพัฒนาฟื้นฟูเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน โดย สมาชิกเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็ก
แห่งประเทศไทย ในงาน “GCNT FORUM 2020 : Thailand Business Leadership for SDGs” เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2563
ณ ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ.
382
จาก GCNT-กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ-UNDP ชูธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนโลกหลังโควิด-19, โดย ไทยพับลิก้า,
2563. สืบค้นจาก https://thaipublica.org/2020/12/ungc-national-dialogue-on-business-and-human-rights/
383
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่หัวข้อ 4.1 สิทธิแรงงาน.
384
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่หัวข้อ 3.2 การกระทำาทรมาน การบังคับสูญหาย นักปกป้องสิทธิมนุษยชน.
385
แหล่งเดิม.
386
จาก ตัวแทนชุมชนเรารักนางัว จังหวัดเพชรบูรณ์ ถูกฟ้องเรียกค่าเสียหาย 1 ล้านบาท หลักร้องเรียนคัดค้านโรงงานผลิต
ยางมะตอยในพื้นที่ชุมชน, โดย มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม, 2563. สืบค้นจาก https://enlawfoundation.org/newweb/?p=5152
&fbclid=IwAR04T2cgvKz9r0UjE-NWadmCEqfkPKSxLmzrHt3sBlrXyWqRuIwqRBeYiCY

168 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand