Page 171 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

ความคิดเห็นในกระบวนการจัดทำารายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม และปัญหาผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ซึ่งเป็น
กลุ่มชาติพันธุ์ 387 หรือกรณีการประกอบกิจการเหมืองแร่หินปูน ตำาบลดงมะไฟ อำาเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำาภู
388
ซึ่งมีข้อกังวลทั้งในเรื่องการข่มขู่คุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชน และผลกระทบจากมลภาวะทางสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

4.5.3 สิทธิมนุษยชนกับการประกอบธุรกิจข้ามพรมแดน

ตามหลักการชี้แนะฯ และแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนระยะที่ 1 การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
(พ.ศ. 2562-2565) หน้าที่ของรัฐในการคุ้มครอง ส่งเสริม และเยียวยาการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากการประกอบธุรกิจนั้น

ไม่ได้จำากัดอยู่เพียงการดำาเนินธุรกิจภายในประเทศเท่านั้น แต่รวมถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศอื่นด้วย
ที่ผ่านมา การดำาเนินธุรกิจของผู้ประกอบการไทยในต่างประเทศโดยเฉพาะในประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดต่อ
กันในบางกรณียังคงมีข้อกังวลเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชน เช่น กรณีตัวแทนชาวบ้านในประเทศกัมพูชา ได้ยื่น
ฟ้องคดีแบบกลุ่มต่อศาลแพ่งกรุงเทพโดยกล่าวอ้างว่า ผู้ประกอบธุรกิจไทยแห่งหนึ่งที่เข้าไปประกอบธุรกิจในกัมพูชา
โดยได้รับสัมปทานที่ดินที่มีชาวบ้านอยู่อาศัยและทำากินในพื้นที่ ได้ทำาการไล่รื้อและเผาทำาลายทรัพย์สินของชาวบ้านกว่า

700 ครัวเรือน และ กสม. เคยมีความเห็นว่า การดำาเนินการของบริษัทดังกล่าวไม่สอดคล้องกับหลักการชี้แนะฯ แล้วนั้น 389
เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2563 ศาลอุทธรณ์ได้มีคำาสั่งให้รับคดีไว้พิจารณาเป็นคดีแบบกลุ่มแล้ว ภายหลังที่ก่อนหน้า บทที่ 4
390
ศาลชั้นต้นมีคำาสั่งไม่รับพิจารณาเป็นคดีแบบกลุ่ม หรือกรณีการประกอบกิจการเหมืองแร่ดีบุกของบริษัทเอกชนไทย
ที่เมืองมยิตตา ประเทศเมียนมา ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่กล่าวอ้างว่าได้รับผลกระทบจากนำ้าท่วม การปนเปื้อนของตะกอน
และกากแร่ รวมถึงสารหนูและสารตะกั่วในแม่นำ้าที่ชาวบ้านใช้ในการดำารงชีพซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพ และพืชผล
ทางการเกษตรเสียหาย ทำาให้ชาวบ้านดำาเนินการฟ้องร้องดำาเนินคดีกับบริษัทดังกล่าวหลายคดี ซึ่ง กสม. ได้รับเรื่อง
ร้องเรียน จึงได้ทำาการตรวจสอบและมีข้อเสนอแนะต่อกระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงยุติธรรม ให้มีการจัดตั้ง
กลไกในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน เพื่อให้เกิดการปกป้องและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนตามหลักการชี้แนะฯ

และมีข้อเสนอต่อคณะรัฐมนตรีให้เร่งรัดหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำาเนินการตามแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจ
391
และสิทธิมนุษยชนอย่างจริงจังและมีประสิทธิภาพและให้มีการติดตามผลอย่างเคร่งครัด
ในการพยายามแก้ไขปัญหาดังกล่าวตามที่ กสม. มีข้อเสนอแนะนั้น รัฐบาลโดยกระทรวงยุติธรรมได้
ดำาเนินการจัดตั้งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน ซึ่งมีอำานาจให้
ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาในกรณีที่มีการร้องเรียนจากการดำาเนินธุรกิจ ทั้งกรณีจากการลงทุนในประเทศ

และในต่างประเทศ เพื่อเป็นกลไกในการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากการประกอบธุรกิจข้ามพรมแดน
นอกจากนี้ยังมีการอบรมให้ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ตลอดจนกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องแก่นักลงทุนไทย

387
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่หัวข้อ 4.2 สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
388
แหล่งเดิม.
389
จาก รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ 1003/2558 ลงวันที่ 12 ตุลาคม 2558, โดย คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
390
จาก ศาลรับฟ้องแล้ว คดีชาวบ้านกัมพูชาฟ้องแบบกลุ่ม กรณีบ.น�้าตาลไทยแย่งยึดที่ดินปลูกอ้อย, โดย กรีนนิวส์, 2563.
สืบค้นจาก https://greennews.agency/?p=21501
391
จาก รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ 11/2563 ลงวันที่ 8 มกราคม 2563, โดย คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 169