Page 5 - คู่มือการเสริมสร้างค่านิยมองค์กรสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

1

บทน า

1. ความหมายและความส าคัญ

"ค่านิยม" (Values) หมายถึง หลักการและพฤติกรรมที่คาดหวังให้องค์กรและบุคลากรประพฤติปฏิบัติ

โดยค่านิยมสะท้อนและเสริมสร้างวัฒนธรรมที่พึงประสงค์ขององค์กร รวมถึงสนับสนุนและชี้น าการตัดสินใจ

ของบุคลากร และท าให้องค์กรบรรลุพันธกิจและวิสัยทัศน์ด้วยวิธีการที่เหมาะสม
อาจหมายรวมถึงความมีคุณธรรมและความยุติธรรมในการปฏิสัมพันธ์ทุกกรณี การด าเนินการที่อยู่

ความคาดหวังของผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การเห็นคุณค่าของบุคลากรและของความหลากหลาย

1
การป้องกันสิ่งแวดล้อม และการด าเนินการที่เป็นเลิศ
"คุณค่า" (Value) หมายถึง ความคุ้มค่าของผลผลิต บริการ กระบวนการ สินทรัพย์ หรือการใช้งาน

เมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายและทางเลือกอื่น ๆ องค์กรควรพิจารณาคุณค่าเพื่อประเมินประโยชน์ของทางเลือกต่าง ๆ

เมื่อเปรียบเทียบกับค่าใช้จ่าย เช่น คุณค่าที่ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้รับจากผลผลิตและบริการต่าง ๆ
องค์กรจ าเป็นต้องเข้าใจว่าคุณค่าต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแต่ละกลุ่มคืออะไร จากนั้นส่งมอบคุณค่าให้แต่ละกลุ่มนั้น

2
ทั้งนี้ องค์กรต้องท าให้เกิดความสมดุลของคุณค่าที่มีต่อผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นด้วย
“วัฒนธรรมองค์กร” (Organization Culture) หมายถึง การกระท า ค่านิยม ความเชื่อ เจตคติ

อุดมการณ์ ของสมาชิกในองค์กร รวมถึงพฤติกรรมที่มีการปฏิบัติกันอย่างสม่ าเสมอ เป็นบรรทัดฐานของกลุ่ม

ที่คาดหวังหรือสนับสนุนให้สมาชิกปฏิบัติตามและเป็นเสมือน “บุคลิกภาพ” หรือ “จิตวิญญาณ” ขององค์กร
3
ซึ่งท าให้องค์กรหนึ่งแตกต่างจากองค์กรอื่น ๆ

จากนิยามจะเห็นได้ว่า ค่านิยมและวัฒนธรรมองค์กรมีความเกี่ยวเนื่องกัน โดยค่านิยมเกิดจากรากฐาน
ของระบบบริหาร วิธีปฏิบัติที่ชัดเจนของบุคลากร และผู้บริหารภายในองค์กร ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่บุคลากร

เห็นว่า มีคุณค่า ยอมรับและยึดถือปฏิบัติร่วมกันอย่างต่อเนื่องและสม่ าเสมอจากรุ่นสู่รุ่นจนกลายเป็นวัฒนธรรม

การท างานขององค์กรที่ส่งผลต่อการด าเนินงานที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งการสร้างค่านิยมที่เหมาะสมกับวิสัยทัศน์
ภารกิจ และกลยุทธ์ขององค์กรจะเป็นแรงผลักดันอันเข้มแข็งให้องค์กรประสบความส าเร็จ บรรลุเป้าหมาย

พันธกิจ และวิสัยทัศน์อย่างยั่งยืน

1 จาก เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ พ.ศ. 2562 (น. 131), โดย ส านักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบ
ราชการ, 2562.
2 แหล่งเดิม.

3 แหล่งเดิม. (น. 27).

คู่มือการเสริมสร้างค่านิยมองค์กรส านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 3