Page 41 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 40

20
เรียกร้องให้สมาชิกวุฒิสภางดออกเสียงเลือกนายกรัฐมนตรี แต่การด�าเนินคดีไม่มีความคืบหน้า 21,22 และกรณี
นายเอกชัย อิสระทะ เลขาธิการคณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาชุมชน ถูกชายฉกรรจ์น�าตัวไปคุมขังในรีสอร์ตแห่งหนึ่ง
หลังเข้าสังเกตการณ์เวทีรับฟังความคิดเห็นการขอประทานบัตรท�าเหมืองแร่แห่งหนึ่งในจังหวัดพัทลุงเมื่อเดือนสิงหาคม
23
2562 ซึ่งกรณีนี้ได้มีการออกหมายจับผู้ต้องสงสัยแล้ว

ในปี 2562 ได้มีการปรับปรุงแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเพื่อให้นักปกป้อง
สิทธิมนุษยชนได้รับการคุ้มครองจากการถูกฟ้องคดีเพื่อข่มขู่หรือสร้างความยุ่งยากแก่ผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์การกระท�าที่เห็นว่า
เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการด�าเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อต่อต้านการมีส่วนร่วมของสาธารณชน (Strategic

Lawsuits Against Public Participation: SLAPPs) โดยมีการเพิ่มมาตรา 161/1 ที่ก�าหนดว่าในการฟ้องร้องระหว่างราษฎร
ด้วยกัน ศาลสามารถไม่รับฟ้องก่อนนัดไต่สวนมูลฟ้องได้หากพิจารณาแล้วเห็นว่าเป็นการฟ้องเพื่อกลั่นแกล้งหรือเอาผิด
24
จ�าเลยโดยหวังผลอย่างอื่น และมาตรา 165/2 ซึ่งก�าหนดให้ในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง จ�าเลยสามารถแถลงให้ศาลทราบถึง
ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายส�าคัญที่ศาลควรสั่งว่าคดีไม่มีมูล รวมทั้งสามารถเสนอพยานหลักฐานเพื่อประกอบการ
25
วินิจฉัยสั่งคดีได้ตามความจ�าเป็นและสมควร ซึ่งจะช่วยลดภาระของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนในการต้องหาทรัพย์สิน
เพื่อประกันตัวสู้คดีหากศาลรับฟ้องไว้ก่อน อย่างไรก็ตาม จากรายงานข้อเสนอแนะต่อการคุ้มครองผู้ใช้สิทธิและเสรีภาพ
เพื่อการมีส่วนร่วมในประเด็นสาธารณะจากการถูกฟ้องคดี โดยสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน การฟ้องร้องเพื่อ

กลั่นแกล้งนักปกป้องสิทธิมนุษยชนส่วนใหญ่จะมาทางช่องทางของพนักงานอัยการ ซึ่งท�าให้มาตรา 161/1 ไม่สามารถ
ใช้ได้ ในขณะที่มาตรา 165/2 จะพบปัญหาที่ศาลมักข้ามขั้นตอนไต่สวนมูลฟ้องไปเลยเนื่องจากเห็นว่าซ�้าซ้อนกับ
26
ขั้นตอนสอบสวนของอัยการ ท�าให้ท้ายที่สุดนักปกป้องสิทธิมนุษยชนยังไม่ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายที่แก้ไข
ดังกล่าว

20
จาก จ่านิว ถูกลอบทำาร้ายเป็นครั้งที่ ๒ ใน ๑ เดือน หลังเคลื่อนไหวต้าน คสช. ต่อเนื่อง, โดย บีบีซีไทย, 2562. สืบค้น
จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-48798241
21
จาก “เอกชัย” “ควง” “ฟอร์ด เส้นทางสีแดง” ร้อง ผบ.ตร. คดีถูกทำาร้ายร่างกายไม่คืบ, โดย มติชนออนไลน์, 2562.
สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/local/crime/news_1753063
22
จาก ๑๐๐ วันไม่คืบ! “จ่านิว” บุกสภาฯ โวยคดีถูกโดนรุมฟาด - กระทืบ กลางกรุง สุดเอื่อย, โดย ข่าวสด, 2562.
สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/politics/news_2938743
23
จาก “เอกชัย อิสระทะ ” เลขา กป.อพช.ภาคใต้ บุกแจ้งความที่กองบังคับการตำารวจภูธรภาค ๙, โดย ผู้จัดการออนไลน์,
2562. สืบค้นจาก https://mgronline.com/south/detail/9620000076936
24
จาก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 34) พ.ศ. 2562.
25
จาก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 33) พ.ศ. 2562.
26
จาก รายงานข้อเสนอแนะต่อการคุ้มครองผู้ใช้สิทธิและเสรีภาพเพื่อการมีส่วนร่วมในประเด็นสาธารณะจากการถูกฟ้องคดี
(น. 49) โดย สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน, 2562, ม.ป.ท. : ม.ป.พ.