Page 108 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

107 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

ช่วยเหลือผู้ตกเป็นเหยื่อได้ 19 คนรวมถึงเด็กอายุต�่ากว่า 15 ปี น�าเข้าสู่กระบวนการเบื้องต้นได้ 10 คน 222 ศูนย์ฯ
เชื่อว่าการกระท�าผิดจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เนื่องจากปัจจุบันสื่อออนไลน์เข้าถึงได้ง่าย กลุ่มผู้กระท�าผิดจึงเปลี่ยน
พฤติกรรมใช้สื่อออนไลน์เป็นช่องทางในการล่อลวงผู้เสียหายมากขึ้น โดยผู้ที่พบเห็นการกระท�าความผิดสามารถ
แจ้งเบาะแสมายังศูนย์ฯ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการสืบสวนจับกุมได้ 223

6. การคุ้มครองเด็กในกระบวนการยุติธรรม

หลักการส�าคัญประการหนึ่งในการปฏิบัติต่อเด็กที่กระท�าผิดตามข้อ 40 ของอนุสัญญา CRC คือ
การส่งเสริมให้เด็กสามารถกลับคืนสู่สังคมและท�าประโยชน์แก่สังคมได้ การน�ามาตรการพิเศษมาใช้แทนการด�าเนิน
คดีอาญาต่อเด็กจึงเป็นมาตรการส�าคัญในการส่งเสริมเด็กตามหลักการดังกล่าว ทั้งนี้ พระราชบัญญัติศาลเยาวชน

และครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 86 และมาตรา 90 ก�าหนดให้มีการ
จัดท�าแผนแก้ไขบ�าบัดฟื้นฟูเด็กหรือเยาวชนที่ต้องหาว่ากระท�าผิดอาญาทั้งในชั้นก่อนฟ้องคดีและระหว่างการฟ้องคดี
ได้โดยมีเงื่อนไขบางประการเพื่อให้เด็กได้แก้ไขพฤติกรรม ซึ่งมีข้อมูลจากกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนว่า
ตั้งแต่ปี 2558 มีคดีที่เข้าเกณฑ์จัดท�าแผนแก้ไขบ�าบัดฟื้นฟูตามมาตราดังกล่าวมากขึ้นและมีกรณีที่มีการจัดท�าแผน
ส�าเร็จมากขึ้น และระหว่างปีงบประมาณ 2559 ถึงวันที่ 31 กรกฎาคม 2562 ได้น�ามาตรการพิเศษมาใช้แทนการ

ด�าเนินคดีอาญาแก่เด็กและเยาวชนจ�านวน 6,331 คดี คิดเป็นร้อยละ 17.76 ของคดีทั้งหมด 224
บทที่
ทั้งนี้ เพื่อเตรียมเด็กให้มีความพร้อมในการกลับคืนสู่สังคม กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนมีการให้ 4
การศึกษาและพัฒนาอาชีพแก่เด็กที่เข้าสู่สถานพินิจฯ ตั้งแต่แรกรับโดยร่วมกับส�านักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ
และการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) และผู้ประกอบการเอกชน ทั้งวิชาพื้นฐาน การฝึกทักษะชีวิต และการฝึกวิชาชีพ
เพื่อสร้างทางเลือกในการด�ารงชีวิต มีการประเมินความเสี่ยงของเด็กและความพร้อมของครอบครัวก่อนปล่อยตัวเด็ก

รวมทั้งมีการติดตามหลังการปล่อยตัวโดยมีนักสังคมสงเคราะห์ หน่วยงานภาครัฐ และเครือข่ายในชุมชน เช่น ผู้น�า
ชุมชน บริษัทห้างร้าน และอาสาสมัครต่าง ๆ มีส่วนช่วยติดตามเด็ก ทั้งนี้ ในปี 2560 - 2561 สามารถติดตามเด็ก
ได้ร้อยละ 93 และมีอัตราเด็กไม่กระท�าผิดซ�้ากว่าร้อยละ 90 225

ในส่วนการปฏิบัติต่อเด็กโยกย้ายถิ่นฐาน รัฐบาลมีนโยบายที่จะไม่คุมขังเด็กหลบหนีเข้าเมืองตาม
แนวปฏิบัติระหว่างประเทศ ที่ผ่านมา มีการปล่อยตัวเด็กโดยเจ้าหน้าที่รัฐอนุญาตให้แม่ของเด็กออกมาด้วย และมีการ การประเมินสถานการณ์ สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล

จัดให้แม่และเด็กอยู่ที่บ้านพักเด็กและครอบครัวของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
อย่างไรก็ดี แนวปฏิบัติดังกล่าวมีการด�าเนินการเฉพาะห้องกักที่กรุงเทพฯ (สวนพลู) เท่านั้น ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 21 มกราคม
2562 หน่วยงานของรัฐ 7 หน่วยงาน ประกอบด้วยส�านักงานต�ารวจแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนาสังคมและ

222
จาก ตร. ชุด TICAC จับกุมผู้ต้องหาละเมิดทางเพศเด็ก, โดย ส�านักข่าว INN, 2562 . สืบค้นจาก https://
www.innnews.co.th/crime/news_419780/
223
จาก TICAC โชว์ผลงาน ๒ ปี จับล่วงละเมิดเด็กทางไซเบอร์ ๗๑ คดี, โดย ผู้จัดการออนไลน์, 2561. สืบค้นจาก
https://mgronline.com/crime/detail/9610000003408
224
จาก หนังสือกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ด่วนที่สุด ที่ ยธ ๐๔๑๑/๖๘๔๙ ลงวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๒.
225
จาก การประชุมร่วมกับหน่วยงานภาครัฐเพื่อรับทราบข้อมูลเพื่อประกอบการจัดทำาร่างรายงานคู่ขนานการปฏิบัติตาม
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กของ กสม. เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2562 จัดโดย ส�านักงาน กสม.