Page 44 - รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561

39

ตารางที่ ๔ กรณีตัวอย่างผลการพิจารณาเรื่องร้องเรียนที่ กสม. รับเป็นคำาร้องไว้ตรวจสอบและจัดทำารายงานผล

การพิจารณาและมาตรการหรือแนวทางในการป้องกันหรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชน จำานวน ๒๑ เรื่อง

๑. กรณีกล่าวอ้างว่ากรมราชทัณฑ์ออกระเบียบและค�าสั่งท�าให้ผู้ต้องขังได้รับความเดือดร้อน รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
(รายงานฯ ที่ ๒-๓/๒๕๖๑)
เรื่อง
ความเป็นมา : ผู้ร้องสองรายได้ร้องเรียนต่อ กสม. โดยกล่าวอ้างว่า ผู้ร้องทั้งสองเป็น ประจำาปีงบประมาณ ๒๕๖๑
ผู้ต้องขังที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำาพิเศษกรุงเทพมหานคร ได้รับความเดือดร้อนจาก
การที่กรมราชทัณฑ์ได้ออกระเบียบและคำาสั่งหลายประการมาใช้บังคับแก่ผู้ร้องทั้งสอง

และผู้ต้องขังในเรือนจำาและทัณฑสถานต่าง ๆ ที่อยู่ในความดูแลของกรมราชทัณฑ์
อันส่งผลกระทบต่อการดำารงชีวิตตามปกติของผู้ต้องขัง ทำาให้มาตรฐานความเป็นอยู่
ของผู้ต้องขังตกตำ่าลง เช่น การออกคำาสั่งให้เจ้าหน้าที่เรือนจำายึดและทำาลายที่นอน
ที่ผู้ต้องขังซื้อจากเรือนจำา การกำาหนดให้ผู้ต้องขังมีเครื่องนอนได้เฉพาะผ้าห่มที่เรือนจำา

หรือทัณฑสถานแจกให้เพียงจำานวน ๓ ผืน โดยให้เจ้าหน้าที่เรือนจำายึดที่นอน หมอน
และผ้าห่มชุดเดิมของผู้ต้องขังไปทำาลายทิ้ง การกำาหนดให้ผู้ต้องขังมีเสื้อผ้าไว้สวมใส่
ได้คนละไม่เกิน ๕ ชุด การงดให้บริการและไม่อนุญาตให้ผู้ต้องขังสั่งซื้อหนังสือพิมพ์ รวมถึง
การอนุญาตให้ผู้ต้องขังแต่ละคนมีเงินฝากในบัญชีได้เพียงไม่เกินเดือนละ ๙,๐๐๐ บาท

และการกำาหนดให้ญาติฝากเงินให้ผู้ต้องขังได้เพียงคราวละ ๓,๐๐๐ บาทเท่านั้น

มาตรการ/ กรมราชทัณฑ์ควรดำาเนินการดังนี้
แนวทางการแก้ไข - ควรพิจารณาจัดทำาแผนการประเมินผลกระทบของมาตรการการใช้เครื่องหลับนอน

ของผู้ต้องขัง หากพบว่ามาตรการดังกล่าวส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ต้องขังกลุ่มเฉพาะ บทที่
บทที่
2 2
ควรพิจารณายกเลิก และแสวงหามาตรการทางเลือกอื่น ๆ แทน ทั้งนี้ ในช่วงระหว่าง
การประเมินผลกระทบ ควรพิจารณาผ่อนคลายความเคร่งครัด โดยกำาหนดมาตรการ

เพิ่มเติมให้เรือนจำาหรือทัณฑสถานแต่ละแห่งสามารถใช้ดุลพินิจในการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง
ที่มีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบทางสุขภาพ ส่วนกรณีที่มีการยึดเครื่องหลับนอนของ
ผู้ต้องขังไปนั้น กรมราชทัณฑ์ควรพิจารณาให้มีมาตรการชดเชยหรือเยียวยาทรัพย์สิน

ดังกล่าวให้แก่ผู้ต้องขังด้วย
- ควรกำาชับให้เรือนจำาทุกแห่งตรวจคัดกรองเนื้อหาของข้อมูลข่าวสาร โดยเฉพาะ
หนังสือพิมพ์รายวัน โดยจำากัดการควบคุมเฉพาะแต่เนื้อหาที่เล็งเห็นได้ว่าอาจส่งผลต่อ
ความปลอดภัยของเรือนจำา หรืออาจเป็นการคุกคามมาตรการควบคุมและพัฒนาพฤตินิสัย

ของผู้ต้องขังเท่านั้น นอกจากนี้ การกำาหนดมาตรการจำากัดการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารใด ๆ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 256๐ มาตรา 2๔๗ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 256๐ มาตรา 2๔๗
ควรผ่อนปรนความเคร่งครัดในการนำามาใช้กับผู้ต้องขังประเภทที่อยู่ในระหว่างรอการ ผลการด�าเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผลการด�าเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
พิจารณาของศาล เนื่องจากผู้ต้องขังประเภทดังกล่าว ศาลยังไม่ได้มีคำาพิพากษาอันถึงที่สุด

ว่าเป็นผู้กระทำาความผิด การปฏิบัติต่อผู้ต้องขังประเภทนี้จึงต้องปฏิบัติให้แตกต่างจาก
ผู้ต้องขังที่ศาลมีคำาพิพากษาอันถึงที่สุดว่าเป็นผู้กระทำาความผิดแล้ว
- ควรพิจารณาแก้ไขปรับปรุงระเบียบกรมราชทัณฑ์ว่าด้วยการรับ จ่าย ฝากเงินของ

ผู้ต้องขังในเรือนจำา พ.ศ. ๒๕๕๓ ข้อ ๕/๑ โดยอาจเพิ่มจำานวนเงินฝากให้มีความเหมาะสม
มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ หากเห็นว่ามาตรการตามระเบียบปกติใด ๆ อาจไม่เป็นการเพียงพอ