Page 550 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 550
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
๕
กรณีสิทธิปฎิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุมโนส�านึก
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า มโนส�านึก (Conscience) หรือ มโนธรรม มิได้จ�ากัดเฉพาะ “ศาสนา” ใดศาสนาหนึ่ง
เนื่องจาก มโนธรรม คือ การพิจารณาความถูกผิดของบุคคลนั้น ๆ ซึ่งจัดอยู่ใน “ความเชื่อ” ตามกฎหมายสิทธิมนุษย
ชนระหว่างประเทศ ดังนั้น หากบุคคลมีความเชื่อตามมโนธรรมของตนที่ขัดแย้งกับการเป็นทหารซึ่งเกี่ยวข้องกับการ
ใช้ก�าลังและการต่อสู้ ความเชื่อเช่นนี้ก็ควรได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนของไทย ส�าหรับประเด็น
เกี่ยวกับความเสมอภาคและการเลือกปฏิบัติในมิติ “สิทธิปฎิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุมโนธรรม” นี้ ก็คือ
๑
มโนธรรมหรือความเชื่อ ควรได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันกับความเชื่อตามศาสนา หากมีข้อยกเว้น
การปฎิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุศาสนา ก็ควรมีข้อยกเว้นส�าหรับ มโนส�านึก (Conscience) ด้วย
๒
นอกจากการเกณฑ์ทหารแล้ว ควรมีทางเลือกอื่นในการ “รับใช้ชาติ” (National Alternative Service)
ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับการใช้ก�าลังและการต่อสู้ เพื่อให้สอดคล้องกับผู้มีมโนธรรม ความเชื่อที่แตกต่างหลากหลาย
อันเป็นการเคารพสิทธิในความเชื่อเหล่านั้น
๓
หากมีการก�าหนดทางเลือกอื่นในการ “รับใช้ชาติ” (National Alternative Service) ก็ควรต้องไม่มี
ลักษณะการเลือกปฏิบัติ เช่น ระยะเวลาในการรับใช้ชาติรูปแบบอื่น จะต้องไม่มากกว่าการรับใช้ชาติในรูปแบบของ
การเกณฑ์ทหาร ดังเช่นคดีที่ตัดสินตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ศึกษาในงานวิจัยนี้
จึงมีข้อเสนอแนะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายเกณฑ์ทหารพิจารณาประเด็นการเลือกปฏิบัติในมิติ
ต่าง ๆ เหล่านี้ด้วย
๖
กรณีสิทธิปฎิเสธการเกณฑ์ทหารด้วยเหตุมโนส�านึก
เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางอย่าง ยังไม่มีกฎหมายคุ้มครองเฉพาะในปัจจุบัน เช่น ประวัติอาชญากรรมดังที่
ได้เสนอแนะไปแล้ว ผู้ติดเชื้อเอชไอวี การให้นมบุตรจากอกแม่ กรณีเหตุเหล่านี้นั้น แม้ว่าในแง่หนึ่ง หากพิจารณา
กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ จะเห็นได้ว่า เหตุดังกล่าวมิได้ปรากฏอยู่ในเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติที่
ไทยมีพันธกรณีต้องปฏิบัติตาม แต่ในอีกแง่หนึ่งนั้น อาจพิจารณาได้ว่า เหตุดังกล่าวมีความส�าคัญและการน�าเหตุ
ดังกล่าวมาปฏิบัติต่อบุคคลแตกต่างกันนั้นส่งผลกระทบต่อสิทธิพื้นฐานของบุคคลในมิติต่าง ๆ ของการด�ารงชีวิต ดังนั้น
จึงควรมีการคุ้มครองความเท่าเทียมกันของบุคคลที่อยู่ในกลุ่มหรือเกี่ยวข้องกับเหตุเหล่านี้ด้วย จึงมีข้อเสนอให้มี
การบัญญัติเพิ่มเติมเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางอย่างเหล่านี้ไว้ให้ชัดเจนในกฎหมายเฉพาะต่อไป
549
