Page 228 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

178 | P a g e

6.1.1.1 จารีตประเพณีระหวางประเทศและหลักกฎหมายทั่วไป

ก. จารีตประเพณีระหวางประเทศ

ตามธรรมนูญศาลยุติธรรมระหวางประเทศกําหนดองคประกอบของจารีตประเพณี

ระหวางประเทศไว 2 ประการคือ แนวทางปฏิบัติทั่วไปของรัฐ (States Practice) และรัฐทั้งหลายยอมรับวา

แนวทางปฏิบัติเชนวานั้นเปนกฎหมาย (Opinio Juris Sive Necessitates)

(1) การถือปฏิบัติทั่วไปของรัฐ (States Practice)

(1.1) ไมจําตองถือปฏิบัติทุกๆรัฐในโลก แคเพียงไมมีรัฐคัดคาน

การถือปฏิบัติกันโดยทั่วไปของรัฐนั้น มิไดหมายความวา รัฐทุกรัฐจะตองยอมรับ

การถือปฏิบัติเชนนั้นในลักษณะเปนเอกฉันทหรือเปนสากลและโดยทั่วไป แตการที่รัฐไมคัดคานการถือปฏิบัติ

ใดๆหรือการนิ่งเสีย ยอมมีผลเปนการยอมรับ การถือปฏิบัติเชนวานั้น แตในบางครั้ง การที่รัฐนิ่งเสียไมคัดคาน

การถือปฏิบัติในเรื่องใดก็อาจเปนเพราะรัฐนั้นไมมีสวนไดเสียในเรื่องเชนวานั้นก็เปนได

ประเด็นที่จะตองพิจารณาในกรณีของการถือปฏิบัติโดยทั่วไปก็คือ กรณีที่มีรัฐ

จํานวนไมนอยนิ่งเสียไมทําการคัดคานการถือปฏิบัติของรัฐอื่นๆ ซึ่งจะตองสันนิษฐานในเบื้องตนวารัฐที่นิ่งเสีย
ไมคัดคานนั้นเห็นดวยกับการถือปฏิบัติโดยทั่วไปเชนวานั้น เพราะการยอมรับการถือปฏิบัติโดยทั่วไป ยอม

แสดงออกไดดวยการถือปฏิบัติในทํานองเดียวกัน หรือหากรัฐใดไมไดมีโอกาสที่จะถือปฏิบัติเชนนั้นได ก็ไม

จําเปนตองแสดงออกวาใหการยอมรับการถือปฏิบัติเชนวานั้น เพียงแตนิ่งเสียโดยไมทําการคัดคานการถือ

1
ปฏิบัติเชนวานั้นอยางชัดแจงก็เปนการเพียงพอที่จะถือวามีการใหการรับรองแกการถือปฏิบัติเชนวานั้นแลว

(1.2) การปฏิบัติตองมีความสอดคลองกันและมีความสม่ําเสมอ

การถือปฏิบัติเปนการทั่วไปนั้นสมควรตองมีลักษณะสอดคลองสม่ําเสมอและเปน
รูปแบบเดียวกัน แตไมจําตองถึงขนาดที่วาจะตองมีรูปแบบเดียวกันโดยสิ้นเชิง เพียงแตในรูปแบบเดียวกันใน

2
สาระสําคัญก็เพียงพอแลว

1 โปรดดู คดีของศาลยุติธรรมระหวางประเทศชื่อ Fisheries Jurisdiction ป 1973 ระหวาง Federal Republic of
Germany vs. Iceland, available at: http://www.icj-cij.org/docket/files/56/10713.pdf

2 โปรดดู คดีของศาลยุติธรรมระหวางประเทศชื่อ Fisheries ป 1951 ระหวาง UK vs. Norway, available at:
http://www.icj-cij.org/docket/files/5/1811.pdf