Page 230 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 230
180 | P a g e
ความสําคัญถึงขนาดที่ตนจะตองยอมรับวาเปนกฎหมายอันกอใหเกิดสิทธิและหนาที่แลว การถือปฏิบัติเชนวา
นั้นก็ขาดองคประกอบที่จะเปนจารีตประเพณีระหวางประเทศได
สิทธิมนุษยชนมีอยูมากมายหลายสิทธิบางสิทธิอาจไดรับการพิพากษาตีความวาเปนจารีต
ประเพณีระหวางประเทศไปแลว เชน สิทธิในชีวิตจากอาชญากรรมสงคราม การฆาลางเผาพันธุ หรือ
อาชญากรรมตอมนุษยชาติ เปนตน อยางไรก็ดี กฎเกณฑพื้นฐานของสิทธิที่ถือเปนสิทธิมนุษยชนโดยทั่วไป
(Human Right Norms) นั้น ยังคงมีนักวิชาการมีความเห็นตางกันไป 2 แนวทาง แนวทางแรกเห็นวา
กฎเกณฑแหงสิทธิมนุษยชนเปนจารีตประเพณีระหวางประเทศเนื่องจากความเปนสากลของสิทธิมนุษยชนที่
แสดงใหเห็นการปฏิบัติโดยทั่วไปของรัฐ ประกอบกับการที่ไมมีรัฐใดโตแยงวาสิทธิดังกลาวไมใชสิทธิมนุษยชน
แนวทางที่สองเห็นวา กฎเกณฑของสิทธิมนุษยชนจะไมถือเปนจารีตประเพณีระหวางประเทศจนกวาจะมีการ
4
บัญญัติในสนธิสัญญาที่มีผลผูกพัน อันแสดงใหเห็นการยอมรับนับถือวาสิทธิดังกลาวเปนกฎหมายดวย
สวนสิทธิในสิ่งแวดลอมนั้น เนื่องจากในปจจุบันยังคงมีการโตแยงจากประเทศพัฒนาแลววา
สิทธิดังกลาวยังมิใชสิทธิมนุษยชนทําใหการปฏิบัติของรัฐยังไมเปนที่สอดคลองตองกัน จึงจะถือวาสิทธิใน
สิ่งแวดลอมในฐานะที่เปนสิทธิมนุษยชนกลายเปนสิ่งที่เกิดขึ้นเปนการปฏิบัติทั่วไปของรัฐ (States Practice)
ยังมิได ทําใหโอกาสที่สิทธิในสิ่งแวดลอมในฐานะสิทธิมนุษยชนจะไดรับการยอมรับวาเปนจารีตประเพณี
ระหวางประเทศยังตองใชเวลาพัฒนาตอไป
นอกจากนี้ ความสัมพันธระหวางจารีตประเพณีระหวางประเทศกับสิทธิมนุษยชนนั้นเปน
เรื่องที่มีความใกลเคียงกันอยางแยกกันไมออก เนื่องจากพัฒนาการของสิทธิมนุษยชนกับจารีตประเพณีระหวาง
ประเทศไดรับการพัฒนามาพรอมกัน โดยกอนที่เรื่องใดจะกลายเปนจารีตประเพณีระหวางประเทศก็จะเปน
จารีตประเพณีแหงทองถิ่นนั้นๆ เสียกอน และกอนที่จะเปนจารีตประเพณีแหงทองถิ่นก็จะเปนวัฒนธรรมแหง
ทองถิ่นแตละทองถิ่น ผูวิจัยพบวาหลายกรณีที่สิทธิมนุษยชนก็แตกตางจากจารีตประเพณีโดยเฉพาะอยางยิ่ง
จารีตประเพณีแหงทองถิ่นอันเปนวัฒนธรรม (Culture) วัฒนธรรมของแตละทองถิ่นมีความหลากหลาย โดย
บางวัฒนธรรมมีประเด็นเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน เชน วัฒนธรรมที่เชื่อวาผูหญิงจะตองนําหวงมาหอยคอจนคอ
ยาว หรือวัฒนธรรมที่บังคับใหผูหญิงตองยอมรับภริยาอีกหลายๆ คนของสามี วัฒนธรรมที่ตองตัดอวัยวะ
บางอยางของเด็กทิ้งไป วัฒนธรรมเหลานี้มีความขัดแยงกับสิทธิมนุษยชนอยางเห็นไดชัด และประเด็นเหลานี้ก็
ถูกโตแยงจากทฤษฎีเกี่ยวสิทธิมนุษยชนมาโดยตลอดวา สิทธิมนุษยชนควรที่จะนําความเปนสากล (Universal)
มาพิจารณาเปนองคประกอบในสิทธิมนุษยชนหรือไม
4 Anthony D'Amato, Human Rights as Part of Customary International Law: A Plea for Change of
Paradigms, 25 Ga. J. Int'l & Comp. L. Fall,1995 /Winter, 1996, p.97

