Page 68 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 68
๒.๒ กฎหม�ยที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนและก�รมีส่วนร่วมของประช�ชน
๒.๒.๑ คำ�จำ�กัดคว�มของคำ�ที่เกี่ยวข้องกับก�รศึกษ�
“สิทธิมนุษยชน” ตามพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒
หมายถึง ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคของบุคคลที่ได้รับการรับรอง
หรือคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย หรือตามกฎหมายไทย หรือตามสนธิสัญญาที่
ประเทศไทยมีพันธกรณีที่จะต้องปฏิบัติตาม แต่หากพิจารณาตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
(Universal Declaration of Human Rights) ไม่มีนิยามค�าว่า “สิทธิมนุษยชน” ไว้โดยเฉพาะเจาะจง
แต่เมื่อพิจารณาเนื้อหาของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อ ๑ ก�าหนดว่า “มนุษย์ทั้งหลาย
เกิดมาอิสรเสรี และเท่าเทียมกันทั้งศักดิ์และสิทธิ ทุกคนได้รับการประสิทธิ์ประสาทเหตุผลและมโนธรรม
และควรปฏิบัติต่อกันอย่างฉันพี่น้อง” ข้อ ๒ ก�าหนดว่า “(๑) ทุกคนย่อมมีสิทธิ์และเสรีภาพบรรดาที่ก�าหนดไว้
ในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนนี้ โดยไม่มีการจ�าแนกความแตกต่างในเรื่องใดๆ เช่น เชื้อชาติ
สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความเห็นทางการเมือง หรือทางอื่นใด ชาติหรือสังคมอันเป็นที่มาเดิม ทรัพย์สิน
ก�าเนิด หรือสถานะอื่นใด (๒) นอกจากนี้การจ�าแนกความแตกต่าง โดยอาศัยมูลฐานแห่งสถานะทาง
การเมือง ทางการศาลหรือทางการระหว่างประเทศของประเทศหรือดินแดนซึ่งบุคคลสังกัดจะกระท�ามิได้
ทั้งนี้ ไม่ว่าดินแดนดังกล่าว จะเป็นเอกราชอยู่ในความพิทักษ์ มิได้ปกครองตนเอง หรืออยู่ภายใต้การจ�ากัด
แห่งอธิปไตยอื่นใด” กล่าวโดยสรุปได้ว่า แนวความคิดพื้นฐานของสิทธิมนุษยชน ได้แก่ ความอิสรเสรี
มีศักดิ์ศรีและสิทธิเท่าเทียมกัน การปฏิบัติต่อกันอย่างฉันพี่น้อง การมีสิทธิและเสรีภาพตามที่ระบุไว้ใน
ปฏิญญาสากล ว่าด้วยสิทธิมนุษยชนโดยไม่มีการจ�าแนกความแตกต่างในเรื่องเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา
ศาสนา ความเห็น ทางการเมือง ชาติก�าเนิด หรือสถานะอื่นใด (ภิรมย์ ศรีประเสริฐ, ๒๕๕๑)
“ก�รมีส่วนร่วม” (Participation) ตามพจนานุกรมอังกฤษฉบับอ๊อกซฟอร์ด ได้ให้ค�านิยมไว้ว่า
เป็นการมีส่วน (ร่วมกับคนอื่น) ในการกระท�าบางอย่างหรือบางเรื่อง ค�าว่า การมีส่วนร่วม โดยมากมัก
จะใช้ในความหมายตรงข้ามกับค�าว่า การเมินเฉย (Apathy) ฉะนั้น ค�าว่าการมีส่วนร่วมตามความหมาย
ข้างต้น จึงหมายถึง การที่บุคคลกระท�าการในเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือในประเด็นที่บุคคลนั้นสนใจ ไม่ว่าเขา
จะได้ปฏิบัติการเพื่อแสดงถึงความสนใจอย่างจริงจังหรือไม่ก็ตาม และไม่จ�าเป็นที่บุคคลนั้นจะต้องเข้าไป
เกี่ยวข้องกับกิจกรรมนั้นโดยตรงก็ได้ แต่การมีทัศนคติ ความคิดเห็น ความสนใจ ห่วงใย ก็เพียงพอแล้ว
ที่จะเรียกว่าเป็นการมีส่วนร่วมได้ และยังได้ให้ค�าจ�ากัดความของการมีส่วนร่วมของประชาชนว่า
“การมีส่วนร่วมของประชาชน” หมายถึง การที่กลุ่มประชาชน หรือขบวนการที่สมาชิกของชุมชนที่กระท�า
การออกมาในลักษณะของการท�างานร่วมกัน ที่จะแสดงให้เห็นถึงความต้องการร่วม ความสนใจร่วม
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ ๖๗
