Page 94 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 94
92 รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ออกเป็น ๓ ส่วน ได้แก่ ส่วนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของชุมชน ส่วนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงขององค์กร
พัฒนาเอกชน และส่วนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของพันธมิตรรอบข้าง ซึ่งมีหลายละเอียด ดังนี้
๔.๗.๑ ส่วนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของชุมชน
ปัญหาร้อน เร่งด่วน ลดลง (ที่อยู่อาศัย การทำามาหากิน)
แต่ปัญหาหลักยังไม่ถูกแก้ไข (ความยากจน ความไม่เท่าเทียม)
หากนับเอาปัญหาที่เป็นตัวจุดชนวนให้เกิดความคึกคักและเข้มแข็งของเครือข่าย
ทั้งชาวบ้านและ NGO ในการทำางานในพื้นที่เมืองแล้ว ย่อมหนีไม่พ้นปัญหาในเรื่องที่อยู่อาศัย
นับตั้งแต่ปี ๒๕๒๘ เป็นต้นมา ปัญหาการไล่รื้อสลัมในเมืองทั้ง กทม. และต่างจังหวัดมีอยู่อย่างต่อเนื่อง
ส่งผลให้กิจกรรมไม่ว่าจะเป็นการรณรงค์ทำาความเข้าใจ การประท้วง การเจรจาต่อรอง การรวมตัวกัน
เพื่อซื้อที่จากเอกชนหรือหน่วยงานรัฐ มีมาอย่างต่อเนื่อง ถูกผลิตซ้ำา ซึ่งช่วยให้เกิดการรวมตัวกัน
ทำางานอย่างต่อเนื่องเช่นกัน
แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา การเติบโตของบ้านมั่นคง บ้านเอื้ออาทรที่ผลิตที่อยู่อาศัย
ราคาไม่สูงออกมาครั้งละหลายยูนิตได้เปิดทางให้คนจน คนด้อยโอกาสในเมืองได้เข้าถึงการมีที่อยู่
อาศัยอย่างไม่ยากนัก ภายใต้การหนุนเสริมในเรื่องการจัดการ ออมทรัพย์เพื่อที่อยู่อาศัยและสินเชื่อ
แม้จะมีปัญหาเรื่องสาธารณูปโภค การคมนาคมบ้างในบางครั้ง แต่ก็ถูกแก้ไขไปได้ในเวลาอันรวดเร็ว
และแม้ว่าตัวเลขจำานวนคนจนจะลดลงอย่างต่อเนื่องตามการเติบโตของเศรษฐกิจ
มหภาค ค่าแรงงานที่เพิ่มสูงขึ้นตามลำาดับ แรงงานนอกระบบได้รับการยอมรับและมีการดูแลดีกว่าเดิม
นโยบายประชานิยมของรัฐบาล มีส่วนทำาให้ชีวิตความเป็นเป็นอยู่โดยรวมดีขึ้น การใช้ชีวิต การเข้าถึง
เทคโนโลยีการสื่อสาร การใช้เครื่องอานวยความสะดวกต่างๆ ดีขึ้นกว่าเดิมอย่างมาก แต่ปัญหาความ
ยากจน ความไม่เท่าเทียมก็ยังดำารงอยู่ และดูเหมือนวิธีการจัดการกับปัญหาเหล่านี้ก็ไม่ง่ายเลย
และการที่ฐานเศรษฐกิจและฐานอาชีพมีขนาดใหญ่ มีทางเลือกในเชิงอาชีพมากขึ้นก็ได้
เปิดโอกาสให้คนจนเข้าแข่งขันในระบบเศรษฐกิจใหญ่เช่นกัน เช่น การรวมตัวของช่างชุมชน ที่พร้อมจะ
กลายเป็นกลุ่มผู้รับเหมา เป็นต้น แต่การพัฒนาเช่นนี้จำาเป็นต้องการการหนุนเสริมทั้งด้านเครือข่าย
ทั้งด้านเงินลงทุน ซึ่งอาจไม่ใช่งานที่เป็นความถนัดของ NGO
ขบวนการเคลื่อนไหวของคนจนในด้านที่อยู่อาศัยอ่อนแอลง
การเคลื่อนไหวของคนจนที่เข้มข้นและเข้มแข็งต่อเนื่องมาตั้งแต่ปลายทศวรรษ ๒๕๒๐ นั้น
ผูกพันอย่างแนบแน่นกับปัญหาความไม่มั่นคงในเรื่องที่อยู่อาศัย แต่เมื่อปัญหาในเรื่องที่อยู่อาศัยได้รับ
การแก้ไขอย่างต่อเนื่อง จำานวนคนจน คนด้อยโอกาสที่ได้มีสิทธิในที่อยู่อาศัยมีมากขึ้น บุคคลเหล่านี้
ก็ไม่ได้เข้าร่วมในขบวนการอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากทั้งภาระรายจ่ายในชีวิตประจำาวันและค่าผ่อนบ้าน
รายเดือนที่เร่งเร้าให้ต้องหาเงินมาปลดเปลื้องในเรื่องเหล่านี้
