Page 240 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๑๐๖ | - ผ

กรณีร้องเรียนที่ ๒๑๒/๒๕๔๙ รายงานที่ ตส. ๒๖๕/๒๕๕๐

เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีการขุดดิน และดูดทรายในพื้นที่อําเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี
สภาพปัญหา

การประกอบกิจการขุดดินและดูดทรายในพื้นที่ตําบลคลองพระอุดมและตําบลลาดหลุมแก้ว อําเภอ
ลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี ได้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อบ้านเรือนราษฎรอย่างมาก กล่าวคือ พื้นดินข้างเคียงเกิด

การพังทลายทําให้บ้านเรือนของราษฎรเกิดรอยร้าว มีการทิ้งน้ําจากบ่อดินลงสู่ลําน้ําสาธารณะ ส่งผลกระทบให้
พืชผลการเกษตรของราษฎรได้รับความเสียหาย ราษฎรจึงร้องเรียนมายังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติขอให้

ดําเนินการแก้ไขปัญหา

ความเห็นคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

๑. การประกอบกิจการการขุดดินและการดูดทราย ในพื้นที่อําเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี มีการ
ละเมิดสิทธิชุมชนและสิทธิส่วนบุคคล ทั้งในกรณีการทิ้งน้ําจากบ่อดินลงสู่ลําน้ําสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต

การขนส่งดินและทรายผ่านถนนสาธารณะที่ชาวบ้านใช้สัญจร รวมถึงการขุดดินและดูดทรายที่พื้นดินข้างเคียงเกิด

การพังทลาย บ้านเรือนเกิดรอยร้าว จนไม่สามารถดํารงชีวิตได้โดยปกติสุข
๒. มีช่องว่างของการดูแลชุมชนมิให้ถูกละเมิดจากการประกอบการขุดดินและดูดทราย

ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ไม่มีการขออนุญาตประกอบกิจการโรงงานตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๓๕ และไม่
ขออนุญาตขุดดินหรือถมดินต่อองค์กรบริหารส่วนตําบลในพื้นที่ ตามพระราชบัญญัติขุดดินและถมดิน พ.ศ. ๒๕๔๓

รวมถึงไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขในกฎกระทรวงกําหนดมาตรการป้องกันการพังทลายของดินหรือสิ่งปลูกสร้างในการขุด

ดินหรือถมดิน พ.ศ. ๒๕๔๘ จึงกล่าวได้ว่า ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องในจังหวัดปทุมธานี มีการปล่อยปละละเลยต่อ
การควบคุม ดูแล กิจการขุดดิน ดูดทราย

๓. จากสภาพที่ไปตรวจสอบกรณีบ่อดินนวนคร พบว่า ได้ขุดเข้าไปจนชิดเขตที่ดินข้างเคียง
และลึกเกินกว่า ๑๐ เมตร จนยากที่จะแก้ไขไม่ให้เกิดการพังทลายได้ นอกจากนี้ บ่อดินนวนครมีพื้นที่อยู่ในตําบล

คลองพระอุดมและตําบลลาดหลุมแก้ว แต่กลับขออนุญาตต่อองค์การบริหารส่วนตําบลคลองพระอุดมเพียงตําบล

เดียว ซึ่งตําบลลาดหลุมแก้วมีข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตําบลห้ามขุดดินลึกเกิน ๖ เมตร ดังนั้น บ่อดินน
วนครจึงทําผิดข้อบัญญัติตําบลลาดหลุมแก้ว จึงเห็นว่า จําเป็นต้องหยุดการประกอบกิจการและหาทางป้องกัน

การพังทลายของดินโดยเร่งด่วน
๔. การประกอบกิจการขุดดินและดูดทราย จําเป็นจะต้องมีการพิจารณาความเหมาะสมของ

ขนาด ปริมาณ และพื้นที่ในการประกอบกิจการที่จะไม่ส่งผลกระทบต่อคุณค่าของที่ดินในการอยู่อาศัย ทํากิน และ

การรักษาสภาพสิ่งแวดล้อม
๕. กรณีการร้องเรียนเพิ่มเติมว่า นางสาวอําไพ พัดปุย เจ้าของที่ดินที่ขุดดินในที่ของตนไปใช้

หนี้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กลับถูกจับกุมดําเนินคดี ในขณะที่มีผู้ประกอบการอื่นซึ่ง
ก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชนยังไม่ถูกดําเนินคดี นั้น ตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.

๒๕๓๕ ซึ่งต้องการป้องกันความเดือดร้อนต่อประชาชนทั่วไปจากการดําเนินกิจการของโรงงาน แต่การขุดดินของ

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”