Page 72 - รายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี 2551 - 2552
P. 72
70
รายงานการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๑-๒๕๕๒
๔. สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
สิทธิในกระบวนการยุติธรรมตามรัฐธรรมนูญเปรียบเทียบกับ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ได้เพิ่มเติมสิทธิต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
กับกฎหมายอาญาไว้หลายประเด็น ซึ่งก่อนหน้านี้รัฐธรรมนูญฉบับ ปี ๒๕๔๐ ไม่ได้บัญญัติไว้ ได้แก่
๔.๑ สิทธิในก�รเข้�ถึงกระบวนก�รยุติธรรม ได้โดยง่าย สะดวก รวดเร็ว และทั่วถึง ซึ่งใน
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาได้บัญญัติถึงสิทธิของผู้ต้องหาไว้หลายประการ เช่น การ
มีทนาย ขณะนี้มีหลายฝ่ายทั้งสภาทนายความ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และอัยการ
พร้อมที่จะรับให้คำาปรึกษาทางด้านกฎหมายแก่ประชาชน
๔.๒ สิทธิพื้นฐ�นในกระบวนก�รพิจ�รณ� ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาได้
บัญญัติเรื่องการพิจารณาลับที่จะสามารถกระทำาได้เฉพาะในกรณีสำาคัญเท่านั้น รวมไปถึงการเสนอ
ข้อเท็จจริง ข้อโต้แย้งและพยานหลักฐานของตน
๔.๓ บุคคลย่อมมีสิทธิที่จะให้คดีของตนได้รับก�รพิจ�รณ�อย่�งถูกต้อง รวดเร็ว และ
เป็นธรรม ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาได้บัญญัติรับรองไว้ ก่อนหน้านี้รัฐธรรมนูญ
ฉบับ ปี ๒๕๔๐ ไม่ได้บัญญัติเอาไว้ ทำาให้มีการสืบพยานบางปากตลอดทั้งวันทั้งคืน ส่งผลกระทบ
เรื่องความถูกต้องและเที่ยงธรรมในการพิจารณาคดี
๔.๔ ผู้เสียห�ย ผู้ต้องห� โจทก์ จำ�เลย คู่กรณี ผู้มีส่วนได้เสียหรือพย�นในคดีมีสิทธิได้รับ
ก�รปฏิบัติที่เหม�ะสมในก�รดำ�เนินก�รต�มกระบวนก�รยุติธรรม เช่น ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ความอาญา มาตรา ๑๑๓ ทวิ และตรี เรื่องการสอบสวนเด็ก โดยหากมีคำาถามอันจะกระทบกระเทือน
จิตใจของเด็กอย่างรุนแรงจะต้องสอบถามผ่านนักจิตวิทยา
๔.๕ ผู้เสียห�ย ผู้ต้องห� จำ�เลย และพย�นในคดีอ�ญ�มีสิทธิที่จะได้รับคว�มคุ้มครอง และ
คว�มช่วยเหลือที่จำ�เป็นและเหม�ะสมจ�กรัฐ ในส่วนค่�ตอบแทน ค่�ทดแทน และค่�ใช้จ่�ย
๔.๖ เด็ก เย�วชน สตรี ผู้สูงอ�ยุ หรือผู้พิก�ร และผู้ทุพพลภ�พ มีสิทธิที่จะได้รับคว�ม
คุ้มครองในก�รดำ�เนินกระบวนพิจ�รณ�คดีที่เหม�ะสม และย่อมมีสิทธิได้รับก�รปฏิบัติที่เหม�ะสมในคดี
ที่เกี่ยวกับคว�มรุนแรงท�งเพศ เช่น กรณีการสอบปากคำาผู้หญิงที่เป็นผู้เสียหายในคดีความผิดทางเพศ
พนักงานสอบสวนหญิงจะต้องเป็นผู้ดำาเนินการ เว้นแต่ผู้เสียหายจะยินยอมให้สอบปากคำากับพนักงาน
สอบสวนชาย
