Page 264 - ประมวลสรุปความรู้เกี่ยวกับพิธีสารอิสตันบูลและพิธีสารมินนิโซตา

การทรมานเป็นเรื่องน่ากังวลอย่างยิ่งส�าหรับประชาคมโลก เพราะวัตถุประสงค์ของการทรมานคือ

การจงใจท�าลายไม่เพียงแต่สวัสดิภาพทางร่างกายและจิตใจของบุคคล แต่ในบางกรณียังรวมถึงการท�าลาย
เกียรติภูมิและปณิธานในประชาคมโดยส่วนรวมด้วย การทรมานเกี่ยวข้องกับมนุษย์ทุกคนของประชาคมโลก

เนื่องจากเป็นสิ่งที่ละเมิดต่อความส�าคัญในการด�ารงชีวิตและความหวังต่ออนาคตที่สดใส 2

แม้ว่ากฎหมายสิทธิมนุษยชนและกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ จะห้ามการทรมานในทุกกรณี
(ดูบทที่ 1) แต่การทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายต่างๆ ก็ยังคงเกิดขึ้นในประเทศต่างๆ มากกว่าครึ่งหนึ่งของ

โลก ช่องว่างที่น่าตกใจระหว่างข้อห้ามการทรมานอย่างสิ้นเชิงกับปรากฏการณ์ที่ยังด�ารงอยู่ในโลก แสดงให้
3, 4
เห็นถึงความจ�าเป็นของรัฐในการก�าหนดและใช้มาตรการที่มีประสิทธิผลในการคุ้มครองบุคคลจากการทรมาน

หรือการปฏิบัติที่โหดร้ายต่างๆ คู่มือฉบับนี้ได้รับการจัดท�าขึ้นเพื่อช่วยให้รัฐสามารถจัดการปัญหาพื้นฐาน
ที่ส�าคัญที่สุดเรื่องหนึ่งในการคุ้มครองบุคคลจากการทรมานนั่นคือ การบันทึกรวบรวมพยานหลักฐานอย่าง

มีประสิทธิผลซึ่งเปิดเผยหลักฐานการทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้ายต่างๆ เพื่อให้ผู้กระท�าความผิดต้อง
รับผิดชอบต่อการกระท�าของตน และอาจท�าให้ความยุติธรรมบังเกิดขึ้นได้ วิธีการบันทึกรวบรวมพยานหลักฐาน

ในคู่มือฉบับนี้ ยังสามารถน�าไปใช้ในบริบทอื่นๆ ได้อันรวมถึงการสืบสวนสอบสวนและติดตามตรวจสอบ
เรื่องสิทธิมนุษยชน การประเมินเรื่องลี้ภัยทางการเมือง การต่อสู้คดีของบุคคลผู้ซึ่ง “ยอมรับสารภาพ” ต่อ

อาชญากรรมในระหว่างถูกทรมาน และการวิเคราะห์ความจ�าเป็นในการดูแลช่วยเหลือผู้เสียหายจากการทรมาน
เป็นต้น ในกรณีของบุคลากรทางการแพทย์ซึ่งถูกบังคับให้ละเลย บิดเบือนหรือปลอมแปลงหลักฐานของ

การทรมาน คู่มือฉบับนี้ได้น�าเสนอบทอ้างอิงระหว่างประเทศส�าหรับบุคลากรทางการแพทย์และผู้เกี่ยวข้อง
ในกระบวนการยุติธรรมไว้เช่นกัน

ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา มีบทเรียนเกิดขึ้นอย่างมากมายในเรื่องการทรมานและผลกระทบที่ตามมา
แต่ยังไม่เคยมีการจัดท�าแนวทางสากลส�าหรับบันทึกรวบรวมพยานหลักฐานมาก่อน พิธีสารอิสตันบูล: คู่มือ
การสืบสวนสอบสวนและบันทึกข้อมูลหลักฐานอย่างมีประสิทธิผล กรณีการทรมานและการปฏิบัติหรือ

การลงโทษอย่างโหดร้าย ไร้มนุษยธรรมและย�่ายีศักดิ์ศรี (Istanbul Protocol: Manual on the Effective

Investigation and Documentation of Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading
Treatment or Punishment) จัดท�าขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางสากลในการวิเคราะห์บุคคลผู้กล่าวหาว่า มีการ
ทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้ายต่างๆ เพื่อใช้ในการสืบสวนสอบสวนกรณีการทรมานที่ถูกกล่าวหา และเพื่อ

จัดท�ารายงานผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานต่างๆ ต่อศาลหรือองค์กร หน่วยงานที่มีอ�านาจ

หน้าที่ที่เกี่ยวข้อง คู่มือฉบับนี้น�าเสนอหลักการส�าคัญในการสืบสวนสอบสวนและบันทึกรวบรวมพยานหลักฐาน
อย่างมีประสิทธิผล กรณีการทรมานและการปฏิบัติหรือการลงโทษอื่นๆ ที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย�่ายี

2 V. Iacopino “การปฏิบัติต่อผู้รอดชีวิตจากการทรมานทางการเมือง: ข้อคิดเห็น (Treatment of survivors of political torture:
commentary” The Journal of Ambulatory Care Management, vol. 21 (2) (1998) หน้า 5 - 13
3 องค์กรนิรโทษกรรมสากล (Amnesty International), Amnesty International Report 1999 (London, AIP, 1999)

4
M. Basoglu “การป้องกันการทรมานและการดูแลผู้รอดชีวิต: แนวทางแบบบูรณาการ (Prevention of torture and care of
survivors: an integrated approach) ”, The Journal of the American Medical Association (JAMA), vol. 270 (1993)
หน้า 606 - 611

18 พิธีสารอิสตันบูล