Page 63 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 63
62 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
ความลักลั่นของกฎหมายภายใต้ระบบคิดแบบทวิเพศ :
กรณีศึกษาประสบการณ์ของคุณครูข้ามเพศในประเทศไทย
1
บทน�า
ในปัจจุบันเรำไม่สำมำรถปฏิเสธได้ว่ำ “เพศ” นั้น เต็มไปด้วยควำมแตกต่ำงหลำกหลำย มีบุคคล
ที่นิยำมตนเองและแสดงออกแตกต่ำงไปจำกระบบคิดแบบสองเพศหรือทวิเพศ “ชำย” และ “หญิง
กล่ำวคือ คนที่เกิดเป็นชำยโดยก�ำเนิด อำจจะไม่ได้นิยำมตนเองเป็นชำย ไม่ได้แสดงออกเป็นผู้ชำย และ
ไม่ได้มีควำมสนใจในเพศตรงข้ำมหรือผู้หญิงเสมอไป เขำอำจจะนิยำมตนเองเป็นหญิง และแสดงออก
อย่ำงเพศหญิง และ/หรือมีรสนิยมทำงเพศที่แตกต่ำงหลำกหลำย ในปัจจุบันมีบุคคลที่นิยำมตนเอง
แตกต่ำงไปจำกบรรทัดฐำนทำงสังคมแบบทวิเพศมำกมำย ไม่ว่ำจะเป็น กลุ่มชำยรักชำย หญิงรักหญิง
(Homosexual) กลุ่มคนที่แสดงออกแตกต่ำงจำกเพศก�ำเนิดหรือคนข้ำมเพศ (Transgender) ซึ่งมีทั้งคน
ที่ข้ำมจำกเพศชำยเป็นหญิง (Male-to-Female) และ คนที่ข้ำมจำกเพศหญิงเป็นชำย (Female-to-Male)
กลุ่มคนรักสองเพศหรือหลำกหลำยเพศ (Bisexual, Pansexual) กลุ่มคนที่มีลักษณะทั้งสองเพศ
(Intersex) กลุ่มที่ไม่ต้องกำรระบุตัวตนตำมกรอบคิดแบบทวิเพศ หรือ เควียร์ (Queer) ซึ่งหมำยถึงกลุ่ม
ที่ไม่ต้องกำรจ�ำกัดตัวตนหรือวิถีชีวิตของตนเองอยู่ในบรรทัดฐำนทำงเพศของสังคมอย่ำงใดอย่ำงหนึ่ง
และต้องกำรรื้อถอนกรอบควำมคิดที่แบ่งแยกเพศเป็นกลุ่มต่ำง ๆ โดยเน้นว่ำเพศเป็นสภำวะที่เลื่อนไหล
ไปมำ เปลี่ยนแปลงได้ ไร้กรอบและขีดจ�ำกัด กลุ่มควำมหลำกหลำยทำงเพศเหล่ำนี้สะท้อนให้เห็นว่ำ
เรำไม่อำจตีควำม “เพศ” จำกเพียงมิติทำงกำยภำพร่ำงกำย หรือเพศก�ำเนิดเพียงอย่ำงเดียว แต่ “เพศ”
ของบุคคลนั้นเป็นสถำนภำพที่บุคคลมีสิทธิในกำรแสดงออก กำรเลือกวิถีชีวิต และก�ำหนดนิยำมตนเอง
ด้วยตนเอง
ควำมแตกต่ำงหลำกหลำยทำงเพศที่มีอยู่ในสังคมไทยไม่ใช่เรื่องใหม่ ในกฎหมำยตรำสำมดวง
และหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์ได้บ่งบอกถึงกำรมีอยู่ของ “กะเทย” หรือบุคคลที่มีพฤติกรรม
รักเพศเดียวกันและมีพฤติกรรมข้ำมเพศ ในปัจจุบันอัตลักษณ์เหล่ำนี้ได้รับอิทธิพลกำรผสมผสำนทำง
วัฒนธรรม แนวคิดในเชิงกำรเมือง และสิทธิมนุษยชน ท�ำให้เกิดกำรนิยำมตัวตนทำงเพศแบบใหม่ ๆ
รวมถึงกำรเคลื่อนไหวทำงกำรเมืองในกำรต่อสู้เพื่อสิทธิและควำมเท่ำเทียมระหว่ำงเพศของกลุ่มควำม
หลำกหลำยทำงเพศ ซึ่งมีมำยำวนำนมำกกว่ำสำมสิบปีแล้ว แต่อย่ำงไรก็ตำม ปัญหำที่กลุ่มควำมหลำกหลำย
ทำงเพศต้องเผชิญยังคงมีอยู่ ไม่ว่ำจะเป็นกำรถูกละเมิดสิทธิ กำรถูกเลือกปฏิบัติ และกำรขำด
กำรรับรองในด้ำนต่ำง ๆ จำกรัฐ
ในสังคมไทย เรำมักเข้ำใจกันว่ำกลุ่มควำมหลำกหลำยทำงเพศได้รับกำรยอมรับ จนได้รับกำร
ขนำนนำมว่ำประเทศไทยเป็น “สวรรค์ของเกย์” แต่ในปัจจุบันประเทศไทยก็ยังไม่มีกฎหมำยที่รับรอง
สิทธิของกลุ่มควำมหลำกหลำยทำงเพศที่เท่ำเทียม เช่น กำรแต่งงำนของคู่รักเพศเดียวกัน กำรรับรอง
เพศภำวะของคนข้ำมเพศ มีเพียงแต่พระรำชบัญญัติควำมเท่ำเทียมระหว่ำงเพศ พ.ศ. 2558 ที่ขยำย
