Page 78 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

76 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

สิทธิมนุษยชนดŒานสิ่งแวดลŒอมและกฎหมายที่เกี่ยวขŒอง

1

บทนํา

มนุษยทุกคนขึ้นอยูกับสภาพแวดลอมที่เราอาศัยอยู มีสิทธิขั้นพื้นฐานที่จะมีหรือไดรับสภาพแวดลอม
ที่ปลอดภัย สะอาด มีสุขภาพดีและมีความยั่งยืน สิ่งเหลานี้เปนสวนสําคัญในการที่คนเราจะตองมีและ

ไดรับสิทธิมนุษยชนที่หลากหลายรูปแบบ รวมถึงสิทธิในชีวิต สุขภาพอาหาร นํ้าและการสุขาภิบาล
หากไมมีสภาพแวดลอมที่ดีตอสุขภาพเราจะไมสามารถบรรลุแรงบันดาลใจได หรือแมกระทั่งการใชชีวิต
อยูในระดับที่เหมาะสมกับมาตรฐานขั้นตํ่าที่จะคงศักดิ์ศรีความเปนมนุษยไวได ในขณะเดียวกัน การปกปอง
สิทธิมนุษยชนก็จะชวยปกปองสิ่งแวดลอมเชนกัน เมื่อผูคนมีสิทธิในการเขาถึงขอมูล เรียนรูและ
มีสวนรวมในการตัดสินใจที่มีผลกระทบดานสิ่งแวดลอมตอพวกเขา พวกเขาก็ยอมมั่นใจไดวาการตัดสินใจ

ดําเนินการตาง ๆ ของรัฐ หรือองคกร หนวยงานเหลานั้น จะเคารพสิทธิความเปนมนุษยขั้นพื้นฐาน
และความตองการของพวกเขาสําหรับการมีสภาพแวดลอมที่ยั่งยืน
ในหลายปที่ผานมา การรับรูของการเชื่อมโยงระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมไดเพิ่มขึ้น

อยางรวดเร็ว มีการรับรูและความเคลื่อนไหวจํานวนมากจากประชาชน ชุมชน และการพยายามพัฒนา
และบัญญัติมาตรการและกลไกกฎหมายที่เกี่ยวของในมิติดานกฎหมาย ตั้งแตกฎหมายระหวางประเทศ
และกฎหมายภายในประเทศ รวมถึงการพยายามสรางระบบกระบวนการยุติธรรมทางสิ่งแวดลอม
การพิจารณาคดีที่คํานึงถึงสิทธิของประชาชน สิทธิของชุมชนในการรักษาสิ่งแวดลอม การตัดสินใจ
ดําเนินโครงการตาง ๆ ของรัฐ และการศึกษาทางวิชาการในสถาบันการศึกษาที่เกี่ยวกับความสัมพันธ

ระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมไดเติบโตขึ้นอยางรวดเร็วในตางประเทศและประเทศไทย หลายประเทศ
ในขณะนี้ไดบรรจุสิทธิในการรักษาสิ่งแวดลอมในรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่น ๆ อยางไรก็ตาม ยังมีประเด็น
ขอทาทายและคําถามที่หลากหลายมากมายเกี่ยวกับความสัมพันธของสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอม

ที่ยังตองอธิบายขยายความและทบทวน ตรวจสอบเพิ่มเติม บทความนี้จึงมีความมุงหมายที่จะทบทวน
ความสัมพันธระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมในดานประวัติและพัฒนาการสิทธิมนุษยชนในกฎหมาย
สิ่งแวดลอมระหวางประเทศ ความเคลื่อนไหว การดําเนินการในประเทศไทย รวมทั้งการพัฒนาในแง
สิทธิมนุษยชนและกฎหมาย ขอทาทายและมิติตาง ๆ ที่ยังเปนประเด็นดานสิ่งแวดลอมกับสิทธิมนุษยชน
ในปจจุบันและในอนาคต