Page 76 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - เมษายน 2563)

74 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

สิทธิมนุษยชนดŒานสิ่งแวดลŒอมและกฎหมายที่เกี่ยวขŒอง

ผูชวยศาสตราจารย ดร. ฐนันดรศักดิ์ บวรนันทกุล 1

บทคัดยอ

บทความนี้มีความมุงหมายที่จะทบทวนความสัมพันธระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอม
ในดานประวัติและพัฒนาการ สิทธิมนุษยชนในกฎหมายสิ่งแวดลอมระหวางประเทศ ความเคลื่อนไหว

การดําเนินการในประเทศไทย รวมทั้งการพัฒนาทั้งในแงสิทธิมนุษยชนและกฎหมาย ขอทาทายและ
มิติตาง ๆ ที่ยังเปนประเด็นดานสิ่งแวดลอมกับสิทธิมนุษยชนในปจจุบันและในอนาคต พบวา การเชื่อมโยง
ระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมไดมีการรับรูและความเคลื่อนไหวจากประชาชน ชุมชน และ
การพยายามพัฒนาและบัญญัติมาตรการและกลไกกฎหมายที่เกี่ยวของในมิติดานกฎหมาย ตั้งแต
กฎหมายระหวางประเทศและกฎหมายภายในประเทศ รวมถึงการพยายามสรางระบบกระบวนการยุติธรรม

ทางสิ่งแวดลอมมาสนับสนุนสิทธิมนุษยชนดานสิ่งแวดลอมใหมีสิทธิในการเขาถึงขอมูลดานสิ่งแวดลอม
(Right to Access to Information) สิทธิในการมีสวนรวมของสาธารณะในกระบวนการตัดสินใจ
ดานสิ่งแวดลอม (Right to Public Participation in Decision - making) และสิทธิในการเขาถึง

ความยุติธรรมดานสิ่งแวดลอม (Right to Environmental Justice) นอกจากจะมีการพัฒนาแนวคิด
แลวยังมีคําพิพากษาในศาลสิทธิมนุษยชนรองรับในมิติดานสิ่งแวดลอมทําใหมีการเคลื่อนไหวตอเนื่อง
มาตลอด
อยางไรก็ตาม ยังมีประเด็นทาทายในสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมในดานการเปลี่ยนแปลง
สภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีทางทหาร มลพิษขามพรมแดน สิทธิชุมชน เปนตน การขยายความในมิติดาน

การพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) นั้น ตีความรวมถึงการคุมครองปกปองสิ่งแวดลอม
ใหถึงมือคนรุนใหม (Next generations) เพื่อใหสามารถใชสิทธิมนุษยชนไดอยางสมบูรณเชนกัน ในสวน
ประเทศไทยปจจุบันยังประสบปญหาการควบคุมและจํากัดสิทธิมนุษยชนที่มีผลกระทบตอสิทธิมนุษยชน

สิ่งแวดลอม

คําสําคัญ:

สิทธิมนุษยชน, สิ่งแวดลอม, กฎหมายสิ่งแวดลอม, ประเทศไทย

1 ผูชวยศาสตราจารย ดร. ฐนันดรศักดิ์ บวรนันทกุล/ อาจารยประจํา ภาควิชาสังคมศาสตร คณะสังคมศาสตรและ
มนุษยศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดลและสมาชิก International Union for Conservation of Nature (IUCN) ประจําประเทศไทย.