Page 19 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

12

2562 32. โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทําขอเสนอแนะนโยบายหรือมาตรการ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหาร
เพื่อคุมครองและสงเสริมสิทธิของผูสูงอายุ: กรณีการเลือกปฏิบัติ ศาสตร
ในผูสูงอายุ
ที่มา: สรุปและรวบรวมจาก (สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ, 2564)

จากการทบทวนการศึกษาวิจัยในชวงป 2554 – 2562 สํานักงาน กสม. มีงานศึกษาวิจัยโดยเฉลี่ยปละ
4 เรื่อง จากการสัมภาษณเชิงลึกและจัดประชุมกลุมยอย บุคลากรภายในก็ตั้งขอสังเกตวา งานวิจัยที่ผานมามี

ลักษณะกระจัดกระจาย ไมพรอมที่จะนําไปใชประโยชน และยอมรับวาบุคลากรภายในมีศักยภาพที่จํากัดทั้งใน
ดานการเปนผูวิจัยและการตรวจรับงานวิจัย นอกจากนี้ ผูวิจัยมีขอสังเกตดังตอไปนี้

1. โจทยวิจัยมีความหลากหลาย เนื่องจากที่มาของโจทยการศึกษาวิจัย มีแนวโนมเปนไปตามความ
ตองการของผูใช (user) ในขณะนั้น ๆ หรือกลาวอีกนัยหนึ่ง โจทยการศึกษาวิจัยถูกกําหนดโดยผูใชงาน (user-

oriented) ซึ่งมีขอดีคือ สามารถนําผลการศึกษาวิจัยไปใชไดตามความจําเปนของสถานการณปญหา แตก็มี
จุดออนที่ทําใหขาดการพัฒนาองคความรูเชิงลึกที่เกี่ยวของกับสิทธิมนุษยชนในเรื่องนั้น ๆ ยกเวนเพียงเนื้อหา
เรื่องธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนที่มีการพัฒนาชุดความรูเปนงานวิจัยหลายเรื่องประกอบกัน
2. ผูผลิตงานวิจัยหรือพัฒนาองคความรู มาจากองคกรที่หลากหลายกวา 28 บุคคล/องคกร และที่
สําคัญคือ ไมมีการผลิตองคความรูขึ้นภายในองคกรของสํานักงาน กสม. เลย สํานักงาน กสม. มีบทบาทเปน

ผูใหทุนหรือจัดจางคณะผูวิจัยหรือที่ปรึกษาจากภายนอกเปนผูจัดทําการศึกษาวิจัยเทานั้น การสรางผลการ
ศึกษาวิจัยในลักษณะนี้ มีจุดเดนในการประสานองคความรูจากผูเชี่ยวชาญหลายแบบ แตในทางกลับกัน
บุคลากรในสํานักงาน กสม. จะขาดการพัฒนาทักษะในการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาองคความรูในอนาคต

3. แมวาสํานักงาน กสม. จะมีงานศึกษาวิจัยที่หลากหลายและมีผูผลิตงานวิจัยที่หลากหลาย แตไมมี
การรวบรวมหรือสังเคราะหขอมูลอยางเปนระบบ ขาดการจัดระบบความรู ทําใหไมสามารถพัฒนา/ตอยอด
องคความรูในเรื่องหนึ่ง ๆ ได เชน การศึกษาวิจัยเรื่องการเลือกปฏิบัติ มีทั้งการศึกษาวิจัยเรื่องการเลือกปฏิบัติ
หลายเรื่องที่หลากหลาย ไดแก (8) การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี (21) การเลือก

ปฏิบัติในบุคคลที่มีตาบอดสี (27) กฎหมายวาดวยความเสมอภาคและการไมเลือกปฏิบัติ และ (32) การเลือก
ปฏิบัติตอผูสูงอายุ ซึ่งเปนเรื่องนาเสียดายวา หากมีการสังเคราะหหรือจัดระบบองคความรูดังกลาว ยอมจะทํา
ใหสามารถนําผลงานวิจัยไปใชประโยชนได ทั้งในการเผยแพรความรูและผลักดันกฎหมายเพื่อตอตานการเลือก
ปฏิบัติไดอยางมีประสิทธิภาพ

สําหรับงานการจัดทําหลักสูตรดานสิทธิมนุษยชน กสม. ไดรวมกับผูทรงคุณวุฒิดานสิทธิมนุษยชน
ศึกษา ผูแทนสถาบันการศึกษาในระดับอุดมศึกษา และผูแทนหนวยงานที่เกี่ยวของ เพื่อจัดทําหลักสูตรสิทธิ
มนุษยชนศึกษาสําหรับกลุมเปาหมายหลายแบบ โดยในปงบประมาณ 2562 ไดจัดทํา 4 หลักสูตร ไดแก
หลักสูตรสิทธิมนุษยชนสําหรับนักบริหารระดับสูง หลักสูตรธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน หลักสูตรสิทธิมนุษยชน

พื้นฐานในกระบวนการยุติธรรม และหลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาพื้นฐาน ในจํานวน 4 หลักสูตรนี้ สํานักงาน
กสม. ไดจัดอบรมไปแลว 2 หลักสูตร คือ หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาสําหรับนักบริหารระดับสูง ใน “โครงการ
สรางความตระหนักดานสิทธิมนุษยชนสําหรับผูบริหารระดับสูง (Human Rights Executive Program)

กลุมเปาหมายประกอบดวยผูบริหารระดับสูงจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและสื่อมวลชน จํานวน
70 คน นอกจากนี้ ยังมีการจัดอบรมหลักสูตรธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนอีก 2 หลักสูตร คือ หลักสูตรสิทธิมนุษยชน
สําหรับรัฐวิสาหกิจ โดยรวมกับสถาบันระหวางประเทศเพื่อการคาและการพัฒนา (องคการมหาชน) และ