Page 14 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

บทที่ 2

การศึกษาพัฒนาระบบและองคความรูดานสิทธิมนุษยชน

2.1 ความนํา

ในการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดใหมีสถาบันพัฒนาระบบและองคความรูดานสิทธิมนุษยชนภายใตการ
กํากับดูแลของ กสม. ผูวิจัยจําเปนตองมีการวิเคราะหใหเห็นหลายมิติ ไดแก

- บทบาทของสํานักงาน กสม. กับการพัฒนาองคความรูดานสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะบทบัญญัติดาน
กฎหมายที่เกี่ยวของกับบทบาทของ กสม. ซึ่งไดแก บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2560 และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญวาดวยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ พ.ศ.

2560 รวมไปถึงแผนยุทธศาสตรคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ (พ.ศ. 2560-2565) ในฐานะทิศทางการ
พัฒนาองคกรในอนาคต ประกอบกับภารกิจที่เกี่ยวของกับการพัฒนาระบบและองคความรูที่เปนอยูในปจจุบัน

- ภูมิทัศน (landscape) การพัฒนาองคความรูดานสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย เพื่อใหเห็นวา
หนวยงานใดคือตัวแสดงสําคัญที่มีการพัฒนาองคความรูดานสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และสํานักงาน กสม.
มีบทบาทอยางไรในภูมิทัศนดังกลาว

- บริบทและโครงสรางสรางพื้นฐานของระบบสนับสนุนการวิจัยของประเทศที่กําลังเปลี่ยนแปลง

เพื่อใหเห็นวา หากสํานักงาน กสม. จะเขาไปมีสวนในการผลักดันองคความรูดานสิทธิมนุษยชน จําเปนตองให
ความสนใจกับประเด็นใด หรือหนวยงานใด

2.2 สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติกับการพัฒนาองคความรูดานสิทธิมนุษยชน

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติเปนองคกรอิสระตามรัฐธรรมนูญ จัดตั้งครั้งแรกตามรัฐธรรมนูญ
แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และมีการปรับปรุงบทบาทภารกิจตามการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ
แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 และพุทธศักราช 2560 ตามลําดับ ในรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักร
ไทย พุทธศักราช 2560 ซึ่งเปนฉบับที่ใชบังคับในปจจุบัน ในมาตรา 247 ประกอบกับพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญวาดวยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 ไดกําหนดหนาที่และอํานาจ

ของ กสม. ไวดังนี้

(1) ตรวจสอบรายงานและขอเท็จจริงที่เกี่ยวของกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนทุกกรณีโดยไมลาชา
และเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางที่เหมาะสมในการปองกันหรือแกไขการละเมิดสิทธิมนุษยชนตอหนวยงาน
ของรัฐหรือเอกชนที่เกี่ยวของ
(2) จัดทํารายงานผลการประเมินสถานการณดานสิทธิมนุษยชนของประเทศเสนอตอรัฐสภาและ

คณะรัฐมนตรีและเผยแพรตอประชาชน
(3) เสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการสงเสริมและคุมครองสิทธิมนุษยชนตอรัฐสภา
คณะรัฐมนตรีและหนวยงานที่เกี่ยวของ รวมตลอดทั้งการแกไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบหรือคําสั่งใดๆ

ใหสอดคลองกับหลักสิทธิมนุษยชน
(4) ชี้แจงและรายงานขอเท็จจริงที่ถูกตองโดยไมชักชาในกรณีที่มีการรายงานสถานการณเกี่ยวกับ
สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยโดยไมถูกตองและเปนธรรม
(5) สรางเสริมทุกภาคสวนของสังคมใหตระหนักถึงความสําคัญของสิทธิมนุษยชน