Page 243 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
P. 243
ที่ตั้งไว้ที่ 13,000 ราย นอกจากนี้ รัฐยังได้มีการให้สิทธิ (คืนสิทธิ) ขั้นพื้นฐานด้านสาธารณสุขกับบุคคลที่มีปัญหาสถานะ
และสิทธิเพิ่มเติม ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2563 จำานวน 24,071 คน และเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2563 การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในหลักการการให้สิทธิ (คืนสิทธิ) ขั้นพื้นฐานด้านสาธารณสุขกับเด็กนักเรียนที่มีเลขประจำาตัว
ขึ้นด้วยตัวอักษร G จำานวน 3,042 คน ทำาให้นักเรียนไร้สัญชาติหรือเด็กนักเรียนกลุ่ม G ในประเทศไทยจะได้เข้าถึงสิทธิ ของกลุ่มบุคคล
ด้านสาธารณสุขมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีการลงนามบันทึกความร่วมมือ “การดำาเนินงานพัฒนาการเข้าถึงสิทธิหลักประกัน
สุขภาพของคนไทยที่มีปัญหาสถานะทางทะเบียน” ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงการทำางาน
ร่วมกันสะท้อนความพยายามของรัฐในการพัฒนาระบบข้อมูลของคนไทยที่มีปัญหาสถานะทางทะเบียน
ปัญหาหรืออุปสรรค แม้ว่าการดำาเนินงานด้านการให้สถานะ/สัญชาติจะมีแนวปฏิบัติต่าง ๆ และเกิดผลเป็น บทที่ 5
รูปธรรม แต่ปัจจุบันยังคงเหลือผู้มีปัญหาสถานะทางทะเบียนมากถึง 480,694 คน และในแต่ละปีอาจมีจำานวนเพิ่มขึ้น
จากการเกิดของบุตรของคนต่างด้าวหรือบุตรของคนไร้สัญชาติ และจากการเคลื่อนย้ายประชากรข้ามชาติของประเทศ
เพื่อนบ้าน ขณะเดียวกันยังคงมีปัญหาอุปสรรคในการดำาเนินงานที่ต้องได้รับการแก้ไข ทั้งปัญหาในการแสวงหา
พยานหลักฐานที่น่าเชื่อถือได้เพื่อพิสูจน์ยืนยันตัวของบุคคลที่มีปัญหาสถานะบุคคลบางกลุ่มเนื่องจากหลายสาเหตุ อาทิ
บุคคลที่มีปัญหาสถานะเร่ร่อนโยกย้ายถิ่นที่อยู่บ่อย ไม่อาศัยอยู่ในพื้นที่หรือติดต่อไม่ได้ ไม่มีหลักฐานการเกิด ไม่สามารถ
หาพยานพิสูจน์ยืนยันสถานที่เกิดหรือยืนยันตัวบุคคลได้ชัดเจน เอกสารหลักฐานของผู้ขอหรือของบิดามารดามีรายการ
ไม่ตรงกัน ในกรณีของเด็กนักเรียนกลุ่ม G ข้อมูลของเด็กที่มีปัญหาสถานะและสิทธิไม่มีความชัดเจน ไม่สามารถจำาแนก
ได้ว่ามีเด็กนักเรียนกลุ่ม G ที่มีปัญหาสถานะและสิทธิจำานวนเท่าใด และเด็กนักเรียนกลุ่ม G ที่อาจมีสถานะทางทะเบียน
แล้วมีจำานวนเท่าใด 596 ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานยังขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในการจัดการเรียนการสอน
การจัดทำาหลักฐานทางการศึกษา และการแก้ไขปัญหาสถานะทางทะเบียนราษฎรแก่นักเรียนกลุ่ม G นอกจากนี้
เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานยังมีการโยกย้ายสับเปลี่ยนตำาแหน่งทำาให้ปฏิบัติงานไม่ต่อเนื่อง ทำาให้ขาดความเชี่ยวชาญ
คณะกรรมการระดับจังหวัดและระดับชาติประกอบด้วยหลายหน่วยงาน การประชุมเพื่อพิจารณาคำาร้องแก้ไข
ปัญหาจึงทำาได้ยาก และไม่ต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังมีกำาลังคนและงบประมาณจำากัดเมื่อเทียบกับปริมาณผู้ที่เข้าเกณฑ์
ขอแปลงสัญชาติ กอปรกับยังคงมีรายงานการทุจริตอันเกี่ยวกับการดำาเนินงานด้านสัญชาติอยู่ จึงนับว่าเป็นความท้าทาย
ของรัฐอย่างยิ่งในความพยายามแก้ปัญหาคนไร้รัฐไร้สัญชาติให้หมดไปจากประเทศไทย
ด้านการดูแลคุ้มครองผู้แสวงหาที่พักพิง/ผู้ลี้ภัย หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ระหว่างการกำาหนดหลักเกณฑ์และ
วิธีปฏิบัติตามระเบียบสำานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการคัดกรองคนต่างด้าวที่เข้ามาในราชอาณาจักรและไม่สามารถ
เดินทางกลับประเทศอันเป็นภูมิลำาเนาได้ พ.ศ. 2562 จึงยังไม่เกิดผลในทางปฏิบัติ ส่วนแนวทางปฏิบัติในการกักตัวเด็ก
เข้าเมืองผิดกฎหมายไว้ในสถานกักตัวคนต่างด้าวที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้จัดทำาบันทึกความเข้าใจเรื่องการกำาหนด
มาตรการและแนวทางในการกักตัวเด็กไว้ในสถานกักตัวคนต่างด้าวเพื่อรอการส่งกลับ พ.ศ. 2562 นั้น ขณะนี้
ยังอยู่ระหว่างการจัดทำาขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เป็นมาตรฐาน อย่างไรก็ดี ในทางปฏิบัติ สตม. ได้ประสานการปฏิบัติ
กับกรมกิจการเด็กและเยาวชนในการให้ความช่วยเหลือเด็กในภาวะเปราะบาง โดยส่งเด็กพร้อมมารดาเข้ารับการดูแล
ในสถานรองรับของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือของเอกชน ทั้งนี้ การกักตัวแม่และเด็ก
ในศูนย์แม่และเด็กสำานักงานตรวจคนเข้าเมืองโดยมิได้ส่งแม่และเด็กเข้ารับการคุ้มครองดูแลในสถานรองรับในความ
ดูแลของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เนื่องจากเป็นผู้ต้องกักที่อยู่ระหว่างกระบวนการส่งกลับ
596
จาก แนะเร่งน�าคนไทยไร้สถานะ เข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานสุขภาพก่อน ช่วยเสริมงานป้องกัน-ควบคุมโรค, โดย สำานักข่าว
Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ, 2563. สืบค้นจาก https://www.hfocus.org/content/2020/02/18481
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 241
