Page 186 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

แม่วัยรุ่นจำานวนมากหลุดออกจากระบบการศึกษา ระดับการศึกษาที่น้อยส่งผลให้มีรายได้น้อยไม่เพียงพอต่อการ
เลี้ยงดูบุตรให้เหมาะสม เกิดความเครียด การใช้ความรุนแรงในครอบครัว และกระทบต่อโอกาสในการเรียนต่อในระดับสูง

ของเด็กจนก่อเป็นวัฏจักรความยากจน รายงานระบุแนวทางการแก้ปัญหาแม่วัยรุ่นที่สำาคัญ คือ การเพิ่มมาตรการ
ในการเฝ้าระวังและติดตามเด็กและเยาวชนในกลุ่มครัวเรือนที่มีความเปราะบาง กลุ่มเด็กที่มีพฤติกรรมเสี่ยง โดยอาศัย
ความร่วมมือระหว่างครอบครัวและโรงเรียน การสร้างค่านิยมเรื่องเพศสัมพันธ์ที่มีสุขภาวะและการป้องกันการท้อง
ไม่พร้อม การสอดแทรกเรื่องทักษะชีวิตในการสอนและผลที่ตามมาของการท้องไม่พร้อมให้เด็กได้รับรู้ และการรักษา
429
การคงอยู่ในระบบการศึกษาของวัยรุ่น ซึ่งจะมีส่วนสำาคัญในการช่วยลดปัญหาดังกล่าว แม้ว่ารัฐบาลได้มีนโยบาย
ส่งเสริมแม่วัยรุ่นให้อยู่ต่อในระบบการศึกษา จากการประกาศใช้พระราชบัญญัติป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์
ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 แต่ในทางปฏิบัติกลับพบว่า มีหลายเหตุและปัจจัยทำาให้คุณแม่วัยรุ่นไม่สามารถเรียนต่อได้ 430
ทั้งนี้ นักจิตวิทยาระบุว่า เด็กชายและหญิงช่วงระหว่างอายุ 12-16 ปี ขอเข้ารับคำาปรึกษาเกี่ยวกับปัญหาเรื่องเพศมากขึ้น
431
จากอาการเครียด กดดัน และหาทางระบายออกในเรื่องเพศไม่ได้ ในขณะที่ข้อมูลจากสายด่วนปรึกษาเอดส์และ
ท้องไม่พร้อม 1663 พบว่า มีผู้โทรมาปรึกษาเรื่องการตั้งครรภ์ไม่พร้อมประมาณ 10,000 ราย ในปี 2562 โดยร้อยละ 80
มีความประสงค์ขอยุติการตั้งครรภ์ แต่มีเพียงไม่กี่รายที่เข้าเกณฑ์สามารถยุติการตั้งครรภ์ทางการแพทย์ได้ ขณะที่
บางรายอายุครรภ์เกินจึงไม่แนะนำาให้ยุติการตั้งครรภ์ เพราะอาจเสี่ยงอันตรายถึงชีวิต 432

สำาหรับความก้าวหน้าในการดำาเนินการตามพระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์
433
ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 เมื่อเดือนมกราคม 2563 มีการออกกฎกระทรวงเพิ่มเติม 1 ฉบับ ได้แก่ กฎกระทรวงการจัด
สวัสดิการสังคมที่เกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2563 ซึ่งมีสาระสำาคัญ คือ ให้หน่วยงาน
ของรัฐประสานความร่วมมือกับเอกชนในการจัดสวัสดิการแม่วัยรุ่นที่ตั้งครรภ์และครอบครัว รวมถึงประสานงาน
กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดหางาน ส่งต่อวัยรุ่นที่ตั้งครรภ์ให้ได้รับการศึกษาในรูปแบบที่เหมาะสมและ

ต่อเนื่อง รวมทั้งการจัดหาครอบครัวทดแทนให้แม่วัยรุ่นที่ไม่สามารถเลี้ยงดูบุตรด้วยตนเองได้ อีกทั้งยังมีการพัฒนา
มาตรฐานบริการสุขภาพที่เป็นมิตรสำาหรับวัยรุ่นและเยาวชนให้สอดคล้องกับมาตรฐานองค์การอนามัยโลกด้วย 434
ซึ่งต่อมาในวันที่ 14 กันยายน 2563 กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงการพัฒนาสังคมและ

429
จาก สภาพัฒน์เผยรายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสสาม ปี 2563. งานเดิม.
430
จาก เปิดสถิติ คุณแม่วัยใส พบส่วนมากมีการศึกษาน้อย, โดย TNN Online, 2563. สืบค้นจาก https://www.
tnnthailand.com/content/62961
431
จาก ‘เด็กหื่น!’ ภาพขยาย ละเมิดเด็ก!’ ในไทย ‘ไม่กันเหตุ?’, โดย หนังสือพิมพ์เดลินิวส์, 2563. ฉบับที่ 25703
หน้า 1 (ล่าง) 3.
432
จาก สังคมอึ้ง! สสส.เผยวัยรุ่นใช้ถุงยางแค่ครั้งแรก ท�าตัวเลขซิฟิลิสเพิ่ม 5 เท่า, โดย โพสต์ทูเดย์, 2563. สืบค้นจาก
https://www.posttoday.com/social/general/614775
433
ในปี 2561-2562 มีการออกกฎกระทรวงแล้ว 3 ฉบับ คือ 1) กฎกระทรวงกำาหนดประเภทของสถานศึกษาและ
การดำาเนินการของสถานศึกษาในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2561 2) กฎกระทรวงกำาหนดประเภท
ของสถานบริการและการดำาเนินงานของสถานบริการในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2562 และ
3) กฎกระทรวงกำาหนดประเภทของสถานบริการและการดำาเนินงานของสถานบริการในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ใน
วัยรุ่น พ.ศ. 2562.
434
กลุ่มบริหารยุทธศาสตร์ สำานักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, การสื่อสารส่วนบุคคล,
11 พฤศจิกายน 2563). งานเดิม.

184 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand