Page 409 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

มีมติอนุมัติใหกรมปาไมดําเนินการเพิกถอนปาสงวนแหงชาติ จํานวน 6 ปา รวมเนื้อที่ประมาณ 740,000 ไร

และใหสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเขาไปดําเนินการปฏิรูปที่ดินในพื้นที่ปาดังกลาวโดยไมตอง

ชําระคาธรรมเนียม ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 481 (พ.ศ. 2515) ออกตามความในพระราชบัญญัติปาสงวนแหงชาติ

พ.ศ. 2507 และใหดําเนินการตอไปได

4.2 โครงการเงินกูธนาคารโลก (World Bank)

เมื่อป พ.ศ. 2524 สํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เสนอโครงการพัฒนา

พื้นที่ปาสงวนแหงชาติบางพื้นที่ที่รับมาดําเนินการปฏิรูปที่ดิน โดยเสนอขอกูเงินจากธนาคารโลก เพื่อนํามาพัฒนา
ปจจัยโครงสรางพื้นฐานเพื่อใหสภาพความเปนอยูดีขึ้น เชน มีความสะดวกในการขนสงพืชผล การซื้อหาปจจัย

การผลิต นํ้าสําหรับเพื่ออุปโภคบริโภค นํ้าเพื่อการเพาะปลูก อนามัย ศึกษา ไฟฟา และเปนพื้นฐานที่จะพัฒนาอาชีพ

ตอไป เพื่อใหเกษตรกรซึ่งเปนผูเชาเดิมไดมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินไมตองเปนผูเชาอีกตอไป และสามารถปรับปรุง

ความเปนอยูใหดีขึ้น แตธนาคารโลกไดยกขอกฎหมายเกี่ยวกับอํานาจ ส.ป.ก. ในการดําเนินการปฏิรูปที่ดินในพื้นที่
ปาสงวนแหงชาติ เปนสาระสําคัญในการเจรจา เนื่องจากจะตองมีความชัดเจนในเรื่องความมั่นคงของที่ดิน กลาวคือ

ตองเปนสิทธิที่ถาวร หากยังคงเปนปาสงวนแหงชาติอยูจะเกิดปญหาในภายหลังได จึงใหหาขอยุติใหชัดเจนกอน

ตอมา วันที่ 26 พฤศจิกายน 2524 สํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) กระทรวง

เกษตรและสหกรณ ไดมีหนังสือ ดวนมาก ที่ กส. 1204/55218 ลงวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524 ถึงสํานักงาน
คณะกรรมการกฤษฎีกา ความวา ส.ป.ก. กระทรวงเกษตรและสหกรณ ไดจัดปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

ในเขตปฏิรูปที่ดินที่เปนปาสงวนแหงชาติที่เสื่อมสภาพแลว แตยังมิไดถอนสภาพโดยกรมปาไมดวยความเห็นชอบ

ของรัฐมนตรีวาการกระทรวงเกษตรและสหกรณใหสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เขาดําเนินการ

ในการนี้ ส.ป.ก. ไดจัดทําโครงการพัฒนาการในเขตปฏิรูปที่ดิน สวนหนึ่งโดยเสนอขอกูเงินจากธนาคาร แตยังมีปญหา
ขอกฎหมายเกี่ยวกับอํานาจของ ส.ป.ก. ในการดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในเขตปฏิรูปที่ดินดังกลาว

อยู ซึ่งธนาคารโลกไดยกขึ้นมาเปนสาระสําคัญในการเจรจาขอกูเงินรายนี้วา ตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดิน

เพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มาตรา 26 (3) สํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจะมีอํานาจดําเนินการ

ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในที่ดินที่เปนปาสงวนแหงชาติหรือเขตปาไมถาวรไดหรือไม จึงขอใหสํานักงาน
คณะกรรมการกฤษฎีกาตีความกอนการเจรจากูเงิน ขอหารือปญหา ดังตอไปนี้

1. สํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม มีอํานาจในการดําเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

ในที่ดินดังกลาวขางตน ตามมาตรา 26 (3) ประกอบกับบทนิยามคําวา “การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม”

และคําวา “ที่ดินของรัฐ” ในมาตรา 4 (2) พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 หรือไม
2. หากสํานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ไมมีอํานาจตามขอ 1 ส.ป.ก. จะมีอํานาจ

ตามกฎหมายอื่น เชน มาตรา 16 แหงพระราชบัญญัติปาสงวนแหงชาติ พ.ศ. 2507 หรือบทกฎหมายอื่นไดหรือไม

388 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”