Page 33 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 33
รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 31
บ้านกรูด ฯลฯ) ปัญหาและข้อจำากัดของประชาธิปไตยแบบตัวแทนหรือการเมืองแบบปกติ ปัญหาการ
ทุจริตคอรัปชั่นและการใช้อำานาจรัฐโดยขาดฉันทานุมัติจากประชาชน และการปรากฏตัวของกลุ่มคน
ที่มีค่านิยม โลกชีวิตแบบใหม่ๆ ฯลฯ เหล่านี้ได้ทำาให้เกิดการรวมตัวกันของกลุ่มคนในลักษณะที่ขัดแย้ง
กับรัฐ ต่อรองรัฐ จัดความสัมพันธภาพรัฐ-สังคม ซึ่งมีวิธีการเคลื่อนไหวต่อสู้ทางการเมือง และพื้นที่
ทางการเมืองเพื่อผลักดันวาระของตนเองที่แตกต่างไปจากประชาสังคม ๒ ประเภทแรก
๒.๕ ปัญหา อุปสรรค ของภาคประชาสังคม
ในบริบทของสังคมไทย เส้นทางการเคลื่อนไหวของภาคประชาสังคมในช่วง ๔ ทศวรรษที่ผ่านมา
มิได้ราบรื่น ทั้งนี้เนื่องจากอุปสรรคสำาคัญ ๓ ประการ คือ
๑) นโยบายประชานิยมของรัฐบาล
๒) การไม่ยอมรับสิทธิของประชาชนที่จะมีส่วนร่วมในกระบวนการใช้อำานาจ
๓) การใช้ความรุนแรงกับผู้นำาการต่อสู้
ในประเด็นแรก รัฐบาลประกาศใช้และดำาเนินนโยบายช่วยเหลือประชาชนชั้นล่างในเรื่อง
ต่างๆ ตามแนวนโยบายประชานิยม เป็นการเข้าไปเบียดยึดพื้นที่ทางการเมือง ทั้งของภาคประชาสังคม
และเครือข่ายการเมืองภาคประชาชนอื่นๆ ด้วยวิธีการดึงมวลชนให้มาอยู่กับภาครัฐและกลไกตลาด
เป็นการที่รัฐเข้าไปครอบงำาสังคม เป็นการโดดเดี่ยวผู้นำาหรือกลุ่มประชาชนที่ไม่เห็นด้วยกับนโยบาย
รัฐบาล ทำาให้รัฐบาลสามารถดำาเนินการปิดล้อมทางการเมืองต่อขบวนการประชาชนที่เคลื่อนไหว
เรื่องสิทธิมนุษยชนในการพัฒนาแบบทางเลือกและสิทธิของประชาชนท้องถิ่นในการจัดการทรัพยากร
ได้มากขึ้น กล่าวโดยทั่วไปนโยบายประชานิยมของรัฐบาลพรรคไทยรักไทยหรือพรรคเพื่อไทยกลาย
เป็นตัวแปรสำาคัญที่ช่วงชิงประชาชนส่วนหนึ่งที่นิยมชมชอบนโยบายดังกล่าว ซึ่งส่งผลต่อการแบ่งแยก
ประชาชนออกเป็นฝ่ายที่สนับสนุนรัฐบาล และฝ่ายต่อต้านรัฐบาลที่ไม่เห็นด้วยกับนโยบายประชานิยม
ประเด็นที่สอง ที่ผ่านมาการเคลื่อนไหวของกลุ่มประชาชนทั้งเพื่อดูแลชีวิตตนเองและลด
การครอบงำาของรัฐล้วนต้องเผชิญกับแรงต้านจากภาครัฐ สาเหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะผู้นำาของรัฐและ
ชนชั้นนำาทางการเมืองไม่ยอมรับสิทธิของประชาชนที่จะมีส่วนร่วมในกระบวนการใช้อำานาจ ทั้งนี้เป็น
เพราะกรอบความคิดของชนชั้นนำาในรัฐและเจ้าหน้าที่รัฐมักเห็นการเรียกร้องสิทธิของกลุ่มประชาชน
ต่างๆ เป็นเรื่องผิดกฎหมายหรืออยู่นอกระบบ
ประเด็นที่สาม ตามปกติกลุ่มประชาชนที่มีปัญหากับโครงการของรัฐหรือได้รับผลกระทบจาก
การรุกล้ำาวิถีชีวิตโดยภาคธุรกิจเอกชน มักให้กำาเนิดผู้นำาที่เป็นธรรมชาติซึ่งเป็นคนในท้องถิ่น แต่เมื่อ
การเคลื่อนไหวทางการเมืองภาคประชาชนเริ่มเข้าไปเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของฝ่ายทุน รัฐและ
ฝ่ายทุนจะร่วมมือกันใช้ความรุนแรงสกัดความเคลื่อนไหวทางการเมืองภาคประชาชน ผู้นำาการต่อสู้
ในท้องถิ่นจะถูกคุกคาม จับกุม และเข่นฆ่า
