Page 13 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 13
รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 11
ภาคประชาสังคม (Civil Society Sector) ในประเทศไทยได้เข้ามามีบทบาทในการคุ้มครอง
สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองของประชาชนมากขึ้นเป็นลำาดับนับตั้งแต่หลังเหตุการณ์
๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ เป็นต้นมา บทบาทของภาคประชาสังคมครอบคลุมสาระสำาคัญของสิทธิ และพันธะ
ของรัฐที่มีต่อสิทธิเสรีภาพของประชาชนใน ๓ ด้าน คือ สิทธิ เสรีภาพในความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ
ในความเป็นพลเมือง และสิทธิในความเสมอภาคที่ต้องได้รับการปฏิบัติที่เท่าเทียมกันจากรัฐ หรือการ
ไม่เลือกปฏิบัติ เว้นแต่การเลือกปฏิบัติเพื่อช่วยเหลือให้ผู้เสียเปรียบ ผู้ด้อยโอกาส ได้รับสิทธิโอกาส
เท่าเทียมกับคนอื่นได้
ในช่วง ๔ ทศวรรษ (๒๕๑๖ – ๒๕๕๖) ที่ผ่านมา ภาคประชาสังคมมีบทเรียนในการรณรงค์เพื่อ
การคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ของขบวนการ
เคลื่อนไหวของภาคประชาสังคมด้านฐานทรัพยากรสิ่งแวดล้อม และด้านคนจนเมือง ซึ่งได้รับผล
กระทบอย่างมากจากกระบวนการแผ่ขยายของทุนนิยมภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ที่มิได้เอาความ
เป็นมนุษย์และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เป็นที่ตั้ง ทำาให้ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมลง
อย่างรวดเร็ว ที่ดินทำากินในชนบทถูกกว้านซื้อเพื่อการขยายพื้นที่นิคมอุตสาหกรรม หรือเพื่อการลงทุน
โครงการขนาดใหญ่เชิงพาณิชย์ ทำาให้คนในชนบทต้องอพยพโยกย้ายเข้ามาทางานรับจ้างในเมือง
กลายเป็นคนจนเมืองในที่สุด คณะอนุกรรมการด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองใน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจึงเห็นความจำาเป็นอย่างยิ่งในการศึกษาวิจัยเรื่อง “บทบาทของ
ภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง”
๑.๒ วัตถุประสงค์ของการศึกษา
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๒ ประการ คือ
๑) เพื่อศึกษาพัฒนาการทางแนวคิด ยุทธศาสตร์ บทบาท และความสำาคัญของภาคประชา
สังคมในประเทศไทย
๒) เพื่อถอดบทเรียนและเสริมพลังภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิ
ทางการเมือง การจัดการทรัพยากร ดิน น้ำา ป่า ความหลากหลายทางชีวภาพ และการเสริม
พลังคนจนเมือง
๑.๓ ขอบเขตของการศึกษา
จากวัตถุประสงค์ของการวิจัยดังกล่าว ขอบเขตของการวิจัยครั้งนี้มุ่งเน้น ๓ ประเด็น คือ
๑) พัฒนาการทางแนวคิด และยุทธศาสตร์ของภาคประชาสังคมในประเทศไทย
๒) ขบวนการเคลื่อนไหวด้านฐานทรัพยากรสิ่งแวดล้อมกับความท้าทายทางยุทธศาสตร์ใน
ยุคโลกาภิวัตน์
