Page 67 - รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยและรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี 2556
P. 67
66 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำาปี ๒๕๕๖
เขตอุทยานแห่งชาติขุนแจ ทับที่ดินทำากิน ที่อยู่อาศัยและป่าชุมชน จังหวัดเชียงราย กรณีการประกาศ
้
เขตอุทยานแห่งชาติถำาผาไท ทับที่ดินทำากิน ที่อยู่อาศัยและป่าชุมชน จังหวัดลำาปาง กรณีกล่าวอ้างว่าจะ
มีการประกาศอุทยานแห่งชาติออบขาน จังหวัดเชียงใหม่ ทับที่ดินทำากิน ที่อยู่อาศัยและป่าชุมชน และกรณี
กล่าวอ้างว่าได้รับความเดือดร้อนจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลัก - ลำารู่ ทับซ้อนที่ดินทำากิน
จังหวัดพังงา
จากสถานการณ์ข้างต้น ปัญหาส่วนใหญ่เกิดขึ้นมาเป็นระยะเวลานานประชาชนที่
ได้รับผลกระทบได้รวมกลุ่มกันเรียกร้องของให้รัฐแก้ไขปัญหา แต่นโยบายการแก้ไขปัญหาของรัฐในปัจจุบัน
นอกจากมีความล่าช้า ทำาให้ประชาชนเสียโอกาสในการใช้ประโยชน์ในที่ดินอย่างเต็มที่แล้ว การดำาเนิน
การแก้ไขปัญหาของเจ้าหน้าที่รัฐส่วนใหญ่ไม่ได้คำานึงถึงหลักการด้านสิทธิมนุษยชน และยังมิได้คำานึงถึง
การมีส่วนร่วมของชุมชนที่ได้รับผลกระทบ ทำาให้นโยบายหรือแนวทางในการแก้ไขปัญหาไม่ได้รับ
การยอมรับจากชุมชน และเมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่สามารถดำาเนินการแก้ไขปัญหาได้ ก็จะกลับไปใช้
มาตรการทางกฎหมายในการจัดการกับประชาชนในชุมชน โดยการจับกุม ข่มขู่ หรือทำาลายทรัพย์สิน
เพื่อผลักดันให้ออกจากพื้นที่ ทำาให้เจ้าหน้าที่รัฐเกิดความขัดแย้งกับประชาชนในชุมชนและแนวทาง
ดังกล่าว ไม่สามารถแก้ไขปัญหาในระยะยาวได้ จากสถานการณ์ปัจจุบันปัญหาเรื่องแนวเขตป่าซ้อนทับ
พื้นที่ชุมชนมีแนวโน้วที่จะเพิ่มมากขึ้น และมีความขัดแย้งระหว่างรัฐกับประชาชนเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
(๒) สถานการณ์การจัดการที่ดินสาธารณะ
การกำาหนดที่สาธารณประโยชน์ทับที่ทำากินหรือที่อยู่อาศัย ยังเป็นประเด็นหลัก
ที่มีการร้องเรียนมายัง กสม. ซึ่งมีสาเหตุส่วนใหญ่มาจากความต้องการใช้ประโยชน์ในที่ดินสาธารณะ
นโยบายการเร่งรัดสำารวจที่สาธารณประโยชน์เพื่อให้ออกหนังสือสำาคัญสำาหรับที่หลวง โดยไม่มี
กระบวนการแสวงหาข้อเท็จจริงที่ชัดเจนจากภูมิความรู้ของผู้เกี่ยวข้อง ผลประโยชน์ส่วนตัว อำานาจ และ
ความชัดเจนของพยานหลักฐาน เช่น หลักฐานตามทะเบียนที่สาธารณประโยชน์ ระบุที่ตั้ง เนื้อที่ และ
ขอบเขตไม่ชัดเจน และไม่ปรากฏหลักฐานการประกาศสงวนหวงห้าม กระบวนการนำาชี้ รังวัด ของ
ผู้ปกครองท้องถิ่น มีความผิดพลาดคลาดเคลื่อนจากสภาพพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์และ
ไม่เป็นไปตามหลักฐานทะเบียนการประกาศสงวนหวงห้าม สภาพพื้นที่และแนวเขตมีการเปลี่ยนแปลง
สภาพไปตามธรรมชาติ ขาดการดูแลรักษาของเจ้าหน้าที่รัฐ กระบวนการตรวจสอบแนวเขตไม่เปิดโอกาส
ให้ประชาชนมีส่วนร่วม
ตัวอย่างเรื่องร้องเรียนของประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากการกำาหนดที่
สาธารณประโยชน์ทับที่ทำากินหรือที่อยู่อาศัย เช่น กรณีกล่าวอ้างว่าการนำารังวัดที่สาธารณประโยชน์ทำาเล
เลี้ยงสัตว์แปลง “โคกจะบกไผ่” ของผู้ใหญ่บ้าน จังหวัดสุรินทร์ ทับที่ดินทำากิน กรณีกล่าวอ้างว่าการ
รังวัดออกหนังสือสำาคัญสำาหรับที่หลวงผิดจากที่ดินตามประกาศเขตหวงห้ามเดิม และทับซ้อนที่ดินทำากิน
บ้านโคกหนองสิม จังหวัดร้อยเอ็ด กรณีการรังวัดออกหนังสือสำาคัญสำาหรับที่หลวง “โคกหวาย” จังหวัด
