Page 198 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 198
๖๔ | - ผ
กรณีร้องเรียนที่ ๓๕๐/๒๕๕๐ รายงานที่ ตส. ๒๔๕/๒๕๕๑
เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีการเปิด – ปิด ประตูระบายน้ําเขื่อนปากมูล จังหวัดอุบลราชธานี
สภาพปัญหา
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยไม่เปิดประตูน้ําเขื่อนปากมูล ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๘
มิถุนายน ๒๕๔๗ ทําให้ปลาจากแม่น้ําโขงอพยพขึ้นมาวางไข่ ในแม่น้ํามูลไม่ได้ คณะอนุกรรมการสิทธิใน
ทรัพยากรน้ํา ชายฝั่ง และแร่ พิจารณาแล้วเห็นว่า การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้ทําการเปิดประตูน้ําเขื่อน
ปากมูลแล้ว และเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของผู้ร้องกับพวกแล้ว จึงมีมติให้ยุติเรื่อง
มติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยรักษาระดับน้ําเขื่อนปากมูล จังหวัดอุบลราชธานี และให้มีมติ
คณะรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาทรัพยากรและวิถีชีวิตชุมชนลุ่มน้ํามูลที่มีองค์ประกอบเช่นเดิมเป็นผู้
พิจารณาเปิด-ปิด ประตูระบายน้ําเขื่อนปากมูลในแต่ละปี ทั้งนี้ให้เริ่มดําเนินการภายในระยะเวลา ๖๐ วัน นับแต่
วันที่ได้รับรายงานผลการศึกษา
การแก้ไขปัญหาของหน่วยงานตามมติของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ผู้ร้องเรียนให้ข้อมูลว่า การไฟฟ้าฝ่าผลิตฯ ดําเนินการบางส่วน มีการเปิดประตูแต่ไม่ทันฤดูกาลที่ปลาขึ้น
ไปวางไข่ เช่น ปี ๒๕๕๐ เปิดช้า ไปเปิดเดือนสิงหาคม ปี ๒๕๕๑ ไม่เปิด เพราะ ครม. มีมติให้รักษาระดับน้ํา
๑๐๖ - ๑๐๘ ม.รทก. ปี ๒๕๕๒ เปิดช้า (เดือนกรกฎาคม) ปี ๒๕๕๓ จนถึงเดือนกรกฎาคมยังไม่เปิด ทั้งที่ ครม.
มีมติให้เปิด ปีละ ๔ เดือน
นอกจากนั้นครม. มีมติให้ตั้งคณะกรรมการระดับจังหวัดขึ้นมาแก้ไขปัญหา แต่องค์ประกอบของ
คณะกรรมการไม่เหมือนเดิมคือ แต่เดิมสัดส่วนของฝ่ายราชการ ชาวบ้าน นักวิชาการต้องมีสัดส่วนเท่ากัน แต่ที่
แต่งตั้งใหม่มีข้าราชการ ๕๐ คน ชาวบ้าน ๓ คน จึงคาดว่าไม่น่าจะมีความเป็นธรรม
สรุปผลการแก้ปัญหา
ปัญหายังไม่ได้รับการแก้ไข กลุ่มผู้ร้องเรียนจึงได้ร่วมกันสมัชชาคนจน ยื่นข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลไปเมื่อ
วันที่ ๑๖ ก.พ. ๒๕๕๒ และมีการเรียงลําดับปัญหาเจรจา กรณีเขื่อนปากมูลเข้าสู่เวทีการเจรจา มีการตั้ง
คณะกรรมการระดับชาติโดยมีสัดส่วนเท่า ๆ กัน มีนักวิชาการ NGO ที่ปรึกษาของสมัชชาคนจน ก่อตั้ง
อนุกรรมการ ๒ ชุด คือ ชุดรับฟังความคิดเห็น และชุดรวบรวมข้อมูลงานวิจัย เมื่อ ๒๓ มิ.ย. ๒๕๕๓
อนุกรรมการรับฟังความคิดเห็นดําเนินการแล้วเสร็จ ส่วนอนุกรรมการรวบงานวิจัยแล้วเสร็จ ๙ ก.ค. ๒๕๕๓
และในเวทีการเจรจากับรัฐบาล ได้เสนอ ๓ ประการคือ ประการแรกเสนอให้เปิดเขื่อนชั่วคราว ประการที่สอง
คือ ให้ชดเชยที่ดิน ๑๕ ไร่ต่อครอบครัว ส่วนประการสุดท้าย คือ ให้ยกเลิกคณะกรรมการฟื้นฟูระดับจังหวัด
เพราะดําเนินงานอย่างไม่เป็นธรรม และในเดือนสิงหาคม จะมีการประชุมของคณะกรรมการชุดใหญ่อีกครั้ง
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา
