Page 185 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

ผ - | ๕๑

กรณีร้องเรียนที่ ๖๗๓/๒๕๔๗ รายงานที่ ตส. ๓๒๕/๒๕๕๐

เรื่อง กรณีขอให้แก้ไขปัญหาความเดือดร้อนจากการก่อสร้างเขื่อนราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ

สภาพปัญหา

โครงการเขื่อนราษีไศลซึ่งก่อสร้างแล้วเสร็จตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๓๖ แต่เนื่องจากไม่มีการศึกษาผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมก่อนก่อสร้างโครงการ ทําให้เมื่อมีการทดลองกักเก็บน้ําจึงก่อให้เกิดผลกระทบกับชาวบ้านจํานวนมาก

ชาวบ้านจึงเรียกร้องให้จ่ายค่าชดเชย โดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการทั้งระดับชาติและท้องถิ่น เพื่อแก้ไขปัญหาขึ้น
หลายชุด แต่หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกลับไม่ปฏิบัติตามหลักการของคณะกรรมการและข้อตกลงที่ตกลงร่วมกับ

ชาวบ้าน

ความเห็นคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

การสร้างฝายราษีไศล เป็นการสร้างโดยขาดความรู้ความเข้าใจ เรื่องป่าบุ่งทาม ทําให้ทรัพยากรซึ่งมี

คุณค่าถูกทําลายไปอย่างสิ้นเชิง ดังนั้นการที่คณะรัฐมนตรีได้มีมติ เมื่อวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๔๓ เกี่ยวกับกรณี
ฝายราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ โดยให้

ก) ให้เปิดประตูระบายน้ําทั้ง ๗ บาน เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมในระยะเฉพาะหน้า
และให้พิสูจน์สิทธิการครอบครองและการใช้ประโยชน์ที่ดินด้วย

ข) ให้นําผลการศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม ที่อยู่ระหว่างการดําเนินการของสถาบันวิจัย
ทางสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยขอนแก่น ก่อนการตัดสินใจดําเนินการใด ๆ เกี่ยวกับฝาย

ราษีไศลในอนาคต

ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๔๓ กําหนดคํานิยามใช้เฉพาะโครงการฝาย

ราษีไศล เกี่ยวกับการทําประโยชน์ในที่ดิน โดยให้คํานิยามว่า “พื้นที่ที่ถือว่าทําประโยชน์ให้หมายความรวมถึงพื้นที่

ที่มีการครอบครองในลักษณะยึดถือเพื่อตน และทําประโยชน์ในที่ดินตามสภาพท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นการเพาะปลูก
พืชล้มลุก ไม้ผลยืนต้น เก็บฟืน การเก็บหาของป่า การเลี้ยงสัตว์ในพื้นที่ที่เป็นทุ่งหญ้าธรรมชาติ หรือพื้นที่พุ่มไม้ ซึ่ง

ได้เคยมีการทําประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้นมาแล้ว เว้นแต่เป็นพื้นที่ป่าสมบูรณ์”

จนปัจจุบัน (กรกฎาคม ๒๕๕๐) การพิสูจน์สิทธิก็ยังไม่เสร็จสิ้น กับทั้งในการพิสูจน์สิทธิยังไม่ได้มีการใช้

หลักเกณฑ์ตามคํานิยามตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๓ และผลการศึกษาผลกระทบ
ด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมของสถาบันวิจัยทางสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากการประสานข้อมูลกับผู้ร้อง

ทราบว่า ผลการศึกษาโดยรวมระบุว่าไม่มีความคุ้มทุนในการก่อสร้าง แต่ผลการศึกษานี้ยังไม่ผ่านการเห็นชอบ และ
ไม่เป็นไปตามแนวทางของกรมชลประทาน ส่วนผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นการศึกษาเรื่องดินเค็ม

ทราบว่า ผลการศึกษาเสร็จแล้วแต่ไม่สามารถขอเอกสารรายงานได้ ดังนั้น การที่กรมชลประทานได้ปิดประตู

ระบายน้ําไปแล้ว จึงไม่ใช่แนวทางในการแก้ไขปัญหาอันเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา