Page 37 - รายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี 2551 - 2552
P. 37

35


                                                 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ




                                              ๑.๒  สิทธิในข้อมูลข่�วส�รของร�ชก�ร




                            สิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของราชการ  เป็นหลักประกันที่ทำาให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูลที่
                     ถูกต้องและเพียงพอ  และเป็นช่องทางที่นำาไปสู่สิทธิในการมีส่วนร่วมในปกครองส่วนท้องถิ่น  สิทธิ
                     ในการแสดงความคิดเห็น  การมีส่วนร่วมตรวจสอบโครงการของรัฐหรือตรวจสอบการทุจริตได้อย่าง

                     ถูกต้องรวมถึงการไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ  เพราะเป็นไปไม่ได้ที่ประชาชนจะตื่นตัว
                     และมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการดำาเนินงานของรัฐ  โดยไม่ได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารว่า  รัฐกำาลังทำา
                     โครงการอะไร  มีนโยบายอย่างไร

                            สิทธิในการรับข้อมูลข่าวสารเป็นสิทธิมนุษยชนอย่างหนึ่ง  มีการรับรองไว้ในปฏิญญาสากลว่า
                     ด้วยสิทธิมนุษยชน  และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง  ในระบบ
                     สหประชาชาติ ขณะที่เนื้อหาตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.๒๕๔๐ ระบุถึงข้อมูล

                     ข่าวสารที่ต้องเปิดเผยและวิธีการเปิดเผย ได้แก่ ข้อมูลข่าวสารที่ต้องลงพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษา
                     ข้อมูลข่าวสารที่ต้องจัดไว้ให้ประชาชนดูได้  ทั้งนี้ ข้อมูลทุกชนิดประชาชนมีสิทธิขอดูได้  ยกเว้นเรื่องที่

                     กระทบต่อความมั่นคงของชาติ และเรื่องที่อาจเกิดความเสียหายต่อสถาบัน




                            ๑.๓  สิทธิในก�รเข้�ชื่อเสนอกฎหม�ย  และสิทธิในก�รนำ�เสนอนโยบ�ยส�ธ�รณะ



                            รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช ๒๕๔๐  กำาหนดว่า การเข้าชื่อเสนอกฎหมาย

                     ของประชาชนจะต้องใช้ ๕๐,๐๐๐ รายชื่อ  แต่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช ๒๕๕๐
                     ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันได้ปรับแก้ลดลงมาเหลือ ๑๐,๐๐๐ รายชื่อ  โดยไม่จำาเป็นต้องตรวจสอบว่าไปใช้
                     สิทธิเลือกตั้งหรือไม่ ทำาให้กระบวนการมีความรวดเร็วขึ้น

                            กฎหมายที่ประชาชนสามารถเข้าชื่อเสนอกฎหมายได้นั้น  ต้องเป็นกฎหมายในหมวด ๓ สิทธิ
                     และเสรีภาพของชนชาวไทย  และหมวด ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ

                            ข้อดีของการเสนอร่างกฎหมายโดยประชาชน คือ ทำาให้ภาคประชาชนมีโอกาสในการเป็น
                     กรรมาธิการ ๑ ใน ๓ ของสมาชิกคณะกรรมาธิการทั้งหมด  ทำาให้มีส่วนผลักดันเนื้อหากฎหมายได้
                     อย่างแท้จริง

                            อย่างไรก็ตาม  ยังมีปัญหาในทางปฏิบัติค่อนข้างมาก โดยเฉพาะความล่าช้าของการตรวจสอบ
                     เช่น การเสนอกฎหมายหลักประกันสุขภาพ ต้องใช้เวลาตรวจสอบรายชื่อนานถึง ๑๐ เดือน  เหตุที่

                     ล่าช้าเพราะรัฐสภาและคณะกรรมการการเลือกตั้งใช้โปรแกรมฐานข้อมูลต่างกัน ในกรณีที่ถูกตีความว่า
                     เป็นกฎหมายเกี่ยวกับการเงินต้องส่งไปให้นายกรัฐมนตรี  และส่งต่อไปยังหน่วยงานในรัฐสภาพิจารณา
                     ว่าเห็นชอบหรือไม่  ซึ่งใช้เวลานานมาก ต้องติดตามทุกสัปดาห์  กรณีนี้จึงเป็นบทเรียนว่า ผู้เสนอร่าง

                     กฎหมายจะต้องกำาหนดให้มีผู้ทำาหน้าที่ติดตามผลการพิจารณาอย่างต่อเนื่อง
   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42