Page 96 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)
P. 96
ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 95
สำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติ ซึ่งทั้งสองฉบับนี้มุ่งเน้นก�รสร้�งกลไกก�รขับเคลื่อนง�นโดยส่งเสริมให้เกิด
คว�มร่วมมือของภ�คประช�สังคม อย่�งไรก็ต�ม ในร�ยละเอียดของระเบียบสำ�นักน�ยกฯ และคำ�สั่งฯ
นั้นไม่มีก�รกล่�วถึงบทลงโทษหรือก�รดำ�เนินก�รเมื่อไม่เป็นไปต�มระเบียบ กล่�วคือ ระเบียบเป็นเพียง
แนวท�งก�รปฏิบัติง�นร่วมกันของหน่วยง�นที่เกี่ยวข้อง ห�กแต่ไม่มีอำ�น�จบังคับ ซึ่งจะทำ�ให้ก�รขับเคลื่อน
ยังเป็นไปด้วยข้อจำ�กัด
นอกจ�กนี้ ระเบียบทั้งสองฉบับดังกล่�วที่เกี่ยวข้องในก�รจัดก�รศพนิรน�ม ไม่ได้กล่�วถึงอำ�น�จ
หน้�ที่ของหน่วยง�นภ�คประช�สังคม เช่น องค์กรมูลนิธิที่ทำ�หน้�ที่ในก�รรับ-ส่ง ศพนิรน�มจ�กภ�ครัฐ
ระบบก�รจัดก�รศพนิรน�มในแต่ละประเทศที่กำ�หนดเป็นกฎหม�ยที่ชัดเจนยังมีน้อย ซึ่งจำ�เป็นต้องอ้�ง
สิทธิร่วมด้วย และอ�จรวมถึงวิธีก�รในก�รจัดก�รที่ครอบคลุมในกฎหม�ยด้วย
(2) ด้านนโยบาย
ก�รว�งกรอบเชิงนโยบ�ยของระเบียบสำ�นักน�ยกรัฐมนตรี ว่�ด้วยก�รสนับสนุนก�รปฏิบัติ
ง�นติดต�มคนห�ยและพิสูจน์ศพนิรน�ม พ.ศ. 2558 และคำ�สั่งสำ�นักง�นตำ�รวจแห่งช�ติ นั้น ส่งเสริม
ให้มีหน่วยง�นกล�งในก�รจัดก�รคนห�ยและศพนิรน�มของหน่วยง�นภ�ครัฐ มีก�รปฏิบัติง�นที่มี
คว�มเป็นอิสระต่อกัน ห�กแต่มีแนวท�งปฏิบัติใกล้เคียงกันต�มกรอบที่กฎหม�ยกำ�หนดไว้ อย่�งไรก็ต�ม
จ�กก�รศึกษ�ยังพบข้อจำ�กัดในก�รปฏิบัติบ�งประก�รของผู้ปฏิบัติง�นโดยตรงอันเนื่องจ�กระเบียบ
ที่เกี่ยวข้องจะกล่�วถึงอำ�น�จหน้�ที่ครอบคลุมเจ้�หน้�ที่ของรัฐแต่ไม่มีก�รระบุอำ�น�จหน้�ที่ขององค์กร
ภ�คประช�สังคมที่ชัดเจน มีเขียนไว้เพียงเรื่องก�รสนับสนุนก�รมีส่วนร่วมภ�คประช�ชนเพื่อสนับสนุน
ก�รปฏิบัติภ�รกิจของรัฐให้บรรลุเป้�หม�ยต�มวัตถุประสงค์ ก�รผลักดันให้เกิดคว�มร่วมมือระหว่�ง
ภ�ครัฐและภ�คประช�สังคม โดยก�รกำ�หนดเป็นนโยบ�ยในก�รขับเคลื่อนอย่�งชัดเจน มีก�รจัดทำ�
แผนง�นร่วมกันและผลักดันให้เกิดก�รปฏิบัติอย่�งเป็นรูปธรรม
(3) ด้านวิธีการปฏิบัติงาน
ก�รปฏิบัติง�นของแต่ละหน่วยง�นในบ�งกระบวนง�นจะมีร�ยละเอียดแตกต่�งกันทั้ง
ภ�ครัฐและภ�คประช�สังคม ซึ่งอยู่ในก�รพิจ�รณ�ของหน่วยง�น นโยบ�ยของผู้บริห�รที่กำ�กับดูแล
รวมถึงก�รได้รับจัดสรรงบประม�ณอันเกี่ยวข้องกับเรื่องก�รตรวจพิสูจน์หลักฐ�น เช่น ก�รจัดก�รเก็บ
ตัวอย่�งเลือดหรือส�รคัดหลั่งหรือสิ่งที่ใช้ตรวจส�รพันธุกรรม ในขณะที่บทบ�ทขององค์กร ภ�คประช�สังคม
เช่น มูลนิธิ/สม�คมต่�ง ๆ ในเขตพื้นที่กรุงเทพมห�นคร ปริมณฑล และพื้นที่ภ�คตะวันออก
ในก�รดำ�เนินก�รเกี่ยวข้องกับก�รจัดก�รศพนิรน�มนั้นจะถูกกำ�กับด้วยระเบียบของหน่วยง�นภ�ครัฐ
ตั้งแต่กระบวนก�รของก�รประส�นข้อมูลมีศพนิรน�มจ�กหน่วยง�นของรัฐที่มีหน้�ที่ชันสูตรศพ
เพื่อให้มูลนิธิฯ ม�รับศพไปดำ�เนินก�รเรื่องก�รรับและส่งศพ ก�รฝังศพ รวมถึงขั้นตอนก�รขอขุดศพ
กรณีที่ติดต�มญ�ติได้ ขั้นตอนและวิธีก�รรวมถึงก�รแสดงเอกส�รหลักฐ�น จะมีแนวท�งปฏิบัติที่มี
ระเบียบกำ�หนดไว้ จึงควรมีก�รกำ�หนดนโยบ�ยและก�รเสนอแนวท�ง เพื่อห�ข้อสรุปในก�รปฏิบัติง�น
ร่วมกันระหว่�งภ�ครัฐและภ�คประช�สังคมในเรื่องก�รจัดก�รศพนิรน�มในภ�พรวมของประเทศ
