Page 140 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 139

ส่วนปัญหาอื่น ๆ ที่ประชาชนร้องเรียนยังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้แก่
กลุ่มที่ 1 ข้อมูลไม่เป็นปัจจุบัน ซึ่งมีจำ�นวนม�กที่สุดที่ร้องเรียนเรื่องนี้ม�ยังคณะกรรมก�ร

สิทธิมนุษยชนแห่งช�ติ ส�เหตุเพร�ะก�รส่งผลคดีของสถ�นีตำ�รวจท้องที่มีคว�มล่�ช้� ทำ�ให้เป็นภ�ระ
ประช�ชนต้องนำ�ผลคดีม�ยื่นต่อกองทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรและ/หรือสถ�นีตำ�รวจท้องที่ด้วยตนเอง
เพื่อขอให้มีก�รคัดแยกหรือลบประวัติออกจ�กฐ�นข้อมูลทะเบียนประวัติอ�ชญ�กร อันเป็นก�รสร้�งภ�ระ
ให้แก่ประช�ชนเกินจำ�เป็น
กลุ่มที่ 2 ก�รถูกจำ�กัดสิทธิในก�รทำ�ง�น โดยก�รสมัครง�นเข้�ทำ�ง�นในหน่วยง�นภ�ครัฐโดย
หลักต้องไม่เคยเป็นผู้มีประวัติอ�ชญ�กร แต่ห�กมีประวัติอ�ชญ�กร หน่วยง�นภ�ครัฐเปิดโอก�สให้ผู้ที่ข�ด
คุณสมบัติยื่นคำ�ร้องขอยกเว้นคุณสมบัติต่อสำ�นักง�น ก.พ. ได้ต�มระเบียบ ก.พ. ว่�ด้วยก�รขอยกเว้น
รับร�ชก�รในกรณีมีลักษณะต้องห้�มเป็นข้�ร�ชก�รพลเรือน พ.ศ. 2552 และจะมีก�รพิจ�รณ�คุณสมบัติเป็น
ร�ยกรณี ซึ่งแตกต่�งจ�กก�รสมัครง�นเข้�หน่วยง�นเอกชนที่ไม่มีกฎหม�ยหรือระเบียบใด ๆ เพร�ะก�รรับเข้�
ทำ�ง�นขึ้นอยู่กับคว�มพอใจของน�ยจ้�งเพียงฝ่�ยเดียว
กลุ่มที่ 3 กลุ่มผู้ที่ต้องโทษจำ�คุกจริงและได้รับประโยชน์จ�กพระร�ชบัญญัติล้�งมลทินในวโรก�สต่�ง ๆ

แต่ไม่อยู่ในหลักเกณฑ์คัดแยกหรือลบข้อมูลออกจ�กทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรต�มข้อ 1.1 – 1.19 บุคคลที่
ได้รับก�รล้�งมลทินจึงพบปัญห�อุปสรรคในก�รสมัครเข้�ทำ�ง�น เพร�ะเป็นกลุ่มคนที่ยังตรวจพบข้อมูล
7
8
อ�ชญ�กรในระบบทะเบียนอยู่ เนื่องจ�กศ�ลปกครองสูงสุด และศ�ลฎีก� ได้เคยมีคำ�พิพ�กษ�โดยวินิจฉัย
ในหลักก�รว่�ก�รล้�งมลทินเป็นก�รลบล้�งเฉพ�ะโทษ ไม่มีผลเป็นก�รลบล้�งก�รกระทำ�คว�มผิด
ส่วนคำ�ว่� “อ�ชญ�กร” คือ ผู้ที่ถูกสังคมตีตร�ว่�เป็นคนกระทำ�คว�มผิดร้�ยแรงและเป็นถ้อยคำ�ในเชิงลบ
ซึ่งผู้กระทำ�คว�มผิดบ�งคดีที่เป็นคว�มผิดฐ�นประม�ทหรือคว�มผิดลหุโทษอันเป็นโทษที่ไม่ร้�ยแรง ก็ต้องถูก
บันทึกชื่ออยู่ในทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรด้วย คณะกรรมก�รสิทธิมนุษยชนแห่งช�ติจึงเสนอให้สำ�นักง�น
ตำ�รวจแห่งช�ติบัญญัตินิย�มของคำ�ว่� “อ�ชญ�กร” ให้ชัดเจนว่�หม�ยถึงบุคคลใด และต้องแยกทะเบียน
ประวัติอ�ชญ�กรกับทะเบียนประวัติผู้ถูกกล่�วห�ในคดีอ�ญ�ออกจ�กกัน อย่�งไรก็ดี ต้องอ�ศัย
ร่�งพระร�ชบัญญัติประวัติอ�ชญ�กรรม พ.ศ. .... ซึ่งยังอยู่ระหว่�งก�รดำ�เนินง�นของกระทรวงยุติธรรม
เพื่อช่วยแก้ไขปัญห� และเมื่อมีก�รแยกทะเบียนประวัติออกเป็น 2 ทะเบียนคือทะเบียนผู้ถูกกล่�วห�/ผู้ต้องห�
ซึ่งศ�ลยังไม่มีคำ�พิพ�กษ�และทะเบียนประวัติอ�ชญ�กรซึ่งศ�ลมีคำ�พิพ�กษ�แล้ว จะทำ�ให้ก�รจัดเก็บข้อมูล
สอดคล้องต�มหลัก Presumption of Innocence

ทั้งนี้ คณะกรรมก�รสิทธิมนุษยชนแห่งช�ติได้ทำ�ก�รรวบรวมข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็นจ�กก�รเสวน�
นี้เพื่อเป็นข้อมูลในก�รจัดทำ�ข้อเสนอแนะม�ตรก�รหรือแนวท�งในก�รส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
รวมตลอดทั้งก�รแก้ไขปรับปรุงกฎหม�ย กฎ ระเบียบ หรือคำ�สั่งใด ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน
ต�มรัฐธรรมนูญแห่งร�ชอ�ณ�จักรไทย พุทธศักร�ช 2560 ม�ตร� 247 (3) และพระร�ชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่�ด้วยคณะกรรมก�รสิทธิมนุษยชนแห่งช�ติ พ.ศ. 2560 ม�ตร� 26 (3) เพื่อเสนอแนะแนวท�ง
ก�รแก้ไขปัญห�ไปยังรัฐสภ� คณะรัฐมนตรี และหน่วยง�นที่เกี่ยวข้องต�มหน้�ที่และอำ�น�จต่อไป

เช่น คำ�พิพ�กษ�ศ�ลปกครองสูงสุด คดีหม�ยเลขแดง ที่ อ. 1185/2559
7
8
เช่น คำ�พิพ�กษ�ฎีก�ที่ 694/2539