Page 59 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2564

เข้าถ่งสิิทธิิในุกระบว่นุการยุติิธิรรมโด้ยผู้ติ้องขังไม่ติ้อง ปัญห่าห่รืออุปสิรรค ในุป็ระเด้็นุการเข้าถึง บทท่�
กระบวนการยุติิธิรรม พุบว่่ายังคงมีข้อจัำกัด้ในุการรับ
ใช้ห่ลัักทรัพุย์มาป็ระกันุในุการขอป็ลั่อยชั�ว่คราว่ คว่ามช่ว่ยเห่ลั่อจัากทั�ง พุ.ร.บ. ค่าติอบแทนุผู้เสิียห่าย 3
เพุ่�อออกไป็สิู้คด้ี แลัะเม่�อใช้พุิจัารณาร่ว่มกับคำแนุะนุำ

ของป็ระธิานุศัาลัฎีกาก่อนุห่นุ้าทั�ง 3 ฉบับ ในุเร่�อง แลัะค่าทด้แทนุแลัะค่าใช้จั่ายแก่จัำเลัยในุคด้ีอาญา
(1) แนุว่ทางการใช้โทษอาญา (2) มาติรฐานุกลัาง พุ.ศั. 2544 แลัะ พุ.ร.บ. กองทุนุยุติิธิรรม พุ.ศั. 2558
สิำห่รับการป็ลั่อยชั�ว่คราว่ผู้ติ้องห่าห่ร่อจัำเลัย โด้ยในุป็ีงบป็ระมาณ พุ.ศั. 2564 มีจัำนุว่นุคำร้อง
แลัะ (3) การขยายโอกาสิในุการเข้าถ่งสิิทธิิที�จัะได้้รับ ที�ย่�นุเข้ามาแลัะจัำนุว่นุคำร้องที�ได้้รับการอนุุมัติินุ้อยลัง

การป็ลั่อยชั�ว่คราว่ด้้ว่ยแลั้ว่ ที�สิอด้คลั้องกับกติิกา ICCPR จัากป็ี 2563 รว่มถ่งการพุิจัารณาช่ว่ยเห่ลั่อทางการเงินุ
ในุห่ลัักทั�ว่ไป็ไม่คว่รคว่บคุมติัว่ผู้ติ้องขังไว่้ในุระห่ว่่าง แก่ผู้ที�ได้้รับคว่ามเสิียห่ายติ่อชีว่ิติ ร่างกาย จัิติใจั ห่ร่อ
รอการพุิจัารณาคด้ีแลัะช่ว่ยลัด้จัำนุว่นุผู้ติ้องขัง เสิรีภาพุจัากการทำลัะเมิด้ของเจั้าห่นุ้าที�ห่ร่อห่นุ่ว่ยงานุ
ที�ไม่จัำเป็็นุในุเร่อนุจัำได้้อย่างมีป็ระสิิทธิิภาพุยิ�งข่�นุ ของรัฐ ซึ่่�งแม้ว่่าจัะมีการป็ระกาศัระเบียบให่ม่แลัะมี

สิำห่รับการลดความแออัดในเรือนจัำ จัากสิถิติิแนุว่โนุ้ม ผู้ที�เข้ามาย่�นุคำร้องขอรับคว่ามช่ว่ยเห่ลั่อ แติ่ก็ยังไม่มี การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิทธิิพลเมิืองและสิทธิิทางการเมิือง
จัำนุว่นุผู้ติ้องขังของกรมราชทัณฑ์์ในุป็ีงบป็ระมาณ ผู้ที�เข้าเกณฑ์์ที�จัะได้้รับการอนุุมัติิ ห่นุ่ว่ยงานุรัฐจั่งคว่ร
พุ.ศั. 2564 ที�ลัด้ลังจัากป็ีก่อนุห่นุ้า แสิด้งให่้เห่็นุถ่ง มีกลัไกเสิริมแลัะป็รับป็รุงแก้ไขกฎห่มายเพุ่�อพุิจัารณา
คว่ามพุยายามอย่างติ่อเนุ่�องโด้ยใช้กลัไกการลัด้โทษ ให่้การช่ว่ยเห่ลั่อทั�ง 2 ช่องทางให่้เข้าถ่งป็ระชาชนุ

ยิ�งไป็กว่่านุั�นุ การแก้ไขกฎห่มายป็ลัด้ให่้พุ่ชกระท่อม ได้้มากข่�นุ ในุกระบวนการดำเนินคด่อาญาท่�ล่าช้า
ไม่เป็็นุยาเสิพุติิด้ให่้โทษแลัะการบังคับใช้ป็ระมว่ลั แม้จัะมีคำสิั�งสิำนุักงานุติำรว่จัแห่่งชาติิ ที� 419/2556
กฎห่มายยาเสิพุติิด้ฉบับให่ม่ ที�มุ่งให่้มีการพุิจัารณาโทษ ลังว่ันุที� 1 กรกฎาคม 2556 เร่�อง การอำนุว่ย
ติามพุฤติิการณ์ที�สิอด้คลั้องกับคว่ามเป็็นุจัริงแลัะเป็ลัี�ยนุ คว่ามยุติิธิรรมในุคด้ีอาญา การทำสิำนุว่นุการสิอบสิว่นุ

ทัศันุคติิผู้ติ้องห่าในุคด้ียาเสิพุติิด้สิ่ว่นุให่ญ่จัากเด้ิมที�เป็็นุ แลัะมาติรการคว่บคุม ติรว่จัสิอบ เร่งรัด้การสิอบสิว่นุ
ผู้กระทำคว่ามผิด้ทางอาญาที�ติ้องมีการจัับกุมแลัะคุมขัง คด้ีอาญา แติ่พุบว่่ายังมีกรณีที�เป็็นุผู้ติ้องขังในุเร่อนุจัำ
ให่้มาเป็็นุผู้ที�ติ้องได้้รับการฟั้�นุฟัูสิมรรถภาพุ รว่มถ่ง ร้องเรียนุพุนุักงานุสิอบสิว่นุในุป็ระเด้็นุการอายัด้ติัว่
การทำโครงการนุำร่องเพุ่�อสิร้างอาชีพุในุภาคอุติสิาห่กรรม แลัะด้ำเนุินุคด้ีอาญาลั่าช้ามาที� กสิม. อย่างติ่อเนุ่�อง

แลัะลัด้คว่ามเสิี�ยงการกระทำผิด้ที�จัะกลัับเข้าเร่อนุจัำ จัากผู้ติ้องห่าห่ร่อผู้ติ้องโทษที�ถูกอายัด้ติัว่แติ่ไม่มี
จัะสิ่งผลัให่้ลัด้ป็ริมาณผู้ติ้องขังลังแลัะได้้รับโอกาสิฟั้�นุฟัู คว่ามค่บห่นุ้าทางคด้ี ซึ่่�งเกี�ยว่กับสิิทธิิที�จัะได้้รับ
แลัะสิามารถกลัับสิู่สิังคมอันุเป็็นุไป็ติามข้อเสินุอแนุะ การสิอบสิว่นุ ติลัอด้จันุการทำคว่ามเห่็นุทางคด้ี
ของคณะกรรมการป็ระจัำกติิกา ICCPR แลัะแผนุ ด้้ว่ยคว่ามรว่ด้เร็ว่ ถูกติ้อง แลัะเป็็นุธิรรม อันุอาจัสิ่งผลั

สิิทธิิมนุุษยชนุแห่่งชาติิ ฉบับที� 4 ให่้ไม่ได้้รับสิิทธิิป็ระโยชนุ์ที�พุ่งจัะได้้รับห่ากมีคำพุิพุากษา
ถ่งที�สิุด้แลั้ว่ เช่นุ การพุักโทษห่ร่อลัด้โทษติามที�กฎห่มาย
บัญญัติิ นุอกจัากนุี� ปัญห่าความแออัดในเรือนจัำ
กรมราชทัณฑ์์ยังติ้องป็รับป็รุง โด้ยเฉพุาะพุ่�นุที�เร่อนุนุอนุ

ที�ยังมีสิัด้สิ่ว่นุที�ไม่สิอด้คลั้องกับจัำนุว่นุผู้ติ้องขังที�มี
จัำนุว่นุมากเกินุคว่ามจัุ แลัะสิภาพุเร่อนุจัำให่้สิอด้คลั้อง
กับมาติรฐานุสิากลัติ่อไป็ ด้้านสิทธิิมินุษยชนของประเทศไทย ปี 2564

4. ข้อเสินอแนะ รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์

ที�ม่า: ผู้้�จัดการออนไลน์
กสิม. มีข้อเสินุอแนุะเพุิ�มเติิมติ่อป็ระเด้็นุ
สิิทธิิในุกระบว่นุการยุติิธิรรม ด้ังนุี�

57