Page 35 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563
P. 35
บทนำา
การจัดทำารายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศเป็นหน้าที่และอำานาจของ กสม.
ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 (2) ประกอบพระราชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (2) ซึ่งกำาหนดให้ กสม. จัดทำารายงาน
ดังกล่าวเสนอต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี และเผยแพร่ต่อประชาชน อีกทั้งรัฐธรรมนูญมาตราดังกล่าวยังกำาหนดว่า
เมื่อคณะรัฐมนตรีรับทราบรายงานนี้ ให้ดำาเนินการปรับปรุงแก้ไขตามความเหมาะสมโดยเร็ว กรณีไม่อาจดำาเนินการได้
หรือต้องใช้เวลาในการดำาเนินการต้องแจ้งเหตุผลให้ กสม. ทราบโดยไม่ชักช้า
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ ได้กำาหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการจัดทำารายงานผลการประเมิน
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนเพิ่มเติม โดยมาตรา 40 ได้กำาหนดกรอบเวลาว่าให้ กสม. จัดทำารายงานนี้ให้แล้วเสร็จ
ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปีปฏิทิน ในกรณีที่ไม่อาจดำาเนินการให้แล้วเสร็จตามกำาหนดเวลาดังกล่าว สามารถ
ขอขยายเวลาได้อีกไม่เกิน 180 วัน โดยต้องแจ้งให้รัฐสภาทราบ รวมทั้งให้แนวทางการจัดทำารายงานฯ ว่า ให้กระทำาเป็น
การสรุป ประกอบด้วยปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนโดยมิให้ระบุ
รายละเอียดอันเป็นการเปิดเผยความลับของบุคคลหรือหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องโดยไม่จำาเป็น และต้องคำานึงถึง
ความถูกต้องเป็นธรรม และผลประโยชน์ส่วนรวมของชาติเป็นสำาคัญ โดยให้หน่วยงานของรัฐที่ กสม. ร้องขอ แจ้งข้อมูล
หรือข้อเท็จจริงที่เกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในส่วนที่อยู่ในหน้าที่และอำานาจให้ กสม. ทราบ ส่วนมาตรา 41
กำาหนดว่าให้ กสม. จัดให้มีแผนการดำาเนินการเพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่นี้เป็นไปโดยไม่ชักช้า เพื่อให้รายงานแล้วเสร็จ
ในระยะเวลาที่กำาหนด นอกจากนี้ มาตรา 44 ได้กำาหนดว่าในกรณีที่มีการรายงานสถานการณ์เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน
ในประเทศไทยโดยไม่ถูกต้องหรือไม่เป็นธรรม กสม. ต้องตรวจสอบและชี้แจงหรือจัดทำารายงานข้อเท็จจริงที่ถูกต้อง
ของสถานการณ์เผยแพร่แก่ประชาชน รวมทั้งสรุปการชี้แจงดังกล่าวไว้ในรายงานนี้ด้วย
เพื่อให้สอดคล้องตามบทบัญญัติของกฎหมายข้างต้น กสม. ได้จัดทำาแผนการดำาเนินการจัดทำารายงาน
ผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยปี 2563 ซึ่งประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นที่ 1 • การประมวลสถานการณ์ที่ผ่านมา และจัดทำาข้อมูลเบื้องต้นพร้อมนำาเสนอ
การวางแผน ประเด็นหลักที่จะติดตาม
ขั้นที่ 2 • การรวบรวมข้อมูลภายในสำานักงาน กสม.
การเก็บข้อมูล/ การรวบรวมข้อมูลจากภายนอก หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และสื่อต่าง ๆ
ตรวจสอบ • การประชุม/การสัมภาษณ์เชิงลึก หรือการสอบถามเฉพาะกลุ่มกับบุคคล บทน�ำ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• การบันทึก/จัดเก็บข้อมูลตามประเด็นสิทธิ
• การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล
ขั้นที่ 3 • การเปรียบเทียบ/ตรวจสอบมาตรฐานสิทธิมนุษยชน บทที่ 1
การเปรียบเทียบ/ (1) สนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชน และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
การวิเคราะห์ (2) ข้อสรุปเชิงสังเกต (Concluding Observations)
ของกลไกประจำาสนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชน และ
(3) การตอบรับของรัฐบาลต่อข้อเสนอแนะจากกระบวนการ UPR
• การวิเคราะห์และประเมินผลความสอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชน
ข้างต้นของประเด็นนั้น ๆ จากปีที่ผ่านมา
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 33
